KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 19.
Duszna atmosfera, zaparowanie powietrza, pocenie się stropu i ociosów, są oznaką zagrożenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Duszna atmosfera, zaparowanie powietrza oraz "pocenie się" stropu i ociosów wiążą się z podwyższoną temperaturą i zmianą warunków mikroklimatu w wyrobisku.
Takie symptomy są typowe dla rozwijającego się zagrożenia pożarowego (np. procesu grzania), a nie dla metanu, wyrzutów czy wybuchu pyłu.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane objawy odnoszą się do zmian mikroklimatu w wyrobisku: robi się "duszno", powietrze ulega zaparowaniu, a na powierzchniach górotworu (strop, ociosy) pojawia się wilgoć określana potocznie jako "pocenie". Taki zestaw symptomów jest spójny z sytuacją, w której rośnie temperatura i wilgotność względna, a para wodna zaczyna się wykraplać na chłodniejszych powierzchniach. W praktyce górniczej bywa to kojarzone z rozwijającym się procesem grzania i zagrożeniem pożarowym.

Odpowiedź "pożarowego." pasuje, ponieważ zagrożenie pożarowe może objawiać się stopniowym pogarszaniem komfortu oddychania, wzrostem odczucia duszności oraz zwiększeniem wilgotności i kondensacją pary w rejonie podwyższonej temperatury. To są sygnały ostrzegawcze, które wymagają czujności, meldowania przełożonym oraz postępowania zgodnie z procedurami zakładowymi (np. dodatkowe kontrole i pomiary, ocena przewietrzania).

Odpowiedź "metanowego." jest nieadekwatna, bo metan sam w sobie jest bezwonny i nie daje charakterystycznych objawów typu zaparowanie czy "pocenie" górotworu. Zagrożenie metanowe identyfikuje się przede wszystkim pomiarami stężenia metanu oraz oceną warunków przewietrzania i źródeł zapłonu, a nie obserwacją kondensacji wilgoci.

Odpowiedź "wyrzutów gazów i skał." nie pasuje, ponieważ wyrzuty to zjawiska gwałtowne, związane z energią górotworu i nagłym uwolnieniem gazu oraz materiału skalnego. Ich rozpoznawanie opiera się na innych przesłankach (geologicznych i geomechanicznych) niż opisane, dość "mikroklimatyczne" symptomy.

Odpowiedź "wybuchu pyłu węglowego." również nie odpowiada opisowi. Zagrożenie wybuchem pyłu wiąże się z obecnością pyłu o odpowiednim uziarnieniu, jego unoszeniem, źródłem zapłonu i warunkami rozprzestrzeniania fali wybuchu. Zaparowanie powietrza i "pocenie" stropu nie są typowymi wskaźnikami wiodącymi dla tego rodzaju zagrożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o zagrożenia naturalne zwracaj uwagę, czy opis dotyczy składu gazowego (wtedy kluczowe są pomiary), czy warunków cieplno-wilgotnościowych i objawów na górotworze (częściej skojarzenie z procesem grzania i zagrożeniem pożarowym).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potoczne określenie pojawienia się wilgoci na powierzchniach górotworu. Zwykle wynika z wysokiej wilgotności i wykraplania pary wodnej na chłodniejszych skałach. W praktyce może towarzyszyć zmianom mikroklimatu, które bywają kojarzone z procesami cieplnymi, dlatego wymaga czujnej oceny sytuacji.
Przy rozwijającym się procesie grzania rośnie temperatura i często wilgotność, co pogarsza odczucia oddechowe oraz może prowadzić do zaparowania powietrza. Taki zestaw objawów jest sygnałem ostrzegawczym, by zgłosić obserwacje i stosować procedury bezpieczeństwa, zamiast polegać wyłącznie na odczuciach.
Nie jest to typowa metoda rozpoznania. Metan jest bezwonny i sam nie powoduje zaparowania. Zagrożenie metanowe ocenia się przede wszystkim na podstawie pomiarów stężenia oraz warunków wentylacji i możliwych źródeł zapłonu. Objawy mikroklimatu mogą mylić, dlatego liczą się wskazania aparatury.
Podstawą są pomiary stężenia metanu (stacjonarne i przenośne), obserwacja pracy wentylacji oraz kontrola miejsc szczególnie narażonych. Ważna jest też analiza zmian w czasie (trendów), bo jednorazowy odczyt może nie oddać ryzyka. W praktyce liczy się także dyscyplina w eliminacji źródeł zapłonu.
Gdy pojawia się wraz z dusznością, odczuwalnym wzrostem temperatury i wilgotnością na górotworze lub obudowie. Taki "pakiet" symptomów wymaga zgłoszenia i weryfikacji przez pomiary oraz ocenę warunków przewietrzania. Sama mgiełka bez innych oznak może mieć też przyczyny lokalne, ale nie wolno jej ignorować.
Zagrożenie pożarowe bywa poprzedzone stopniowymi zmianami: pogorszeniem mikroklimatu, wzrostem temperatury, czasem dymieniem lub zapachem (jeśli występuje). Zagrożenie wybuchem pyłu dotyczy obecności i unoszenia pyłu oraz źródła zapłonu; samo zaparowanie powietrza nie jest dla niego objawem wiodącym.
Częsty błąd to wybór "najbardziej znanego" zagrożenia (np. metanu) zamiast dopasowania objawów. Inny błąd to traktowanie odczuć (duszność) jako dowodu, bez potrzeby pomiarów. Zdarza się też mylenie zjawisk mikroklimatycznych z geologicznymi (wyrzuty), choć mają inne mechanizmy i przesłanki.
Wiele zagrożeń nie daje jednoznacznych objawów zmysłowych: gazy mogą być bezwonne, a warunki mogą się szybko zmieniać. Pomiary dostarczają obiektywnych danych, które pozwalają podjąć właściwe działania. Obserwacja jest ważna jako sygnał ostrzegawczy, ale nie powinna zastępować kontroli aparaturą.
W pierwszej kolejności należy zgłosić obserwacje zgodnie z poleceniami i procedurami w zakładzie górniczym oraz nie podejmować działań ryzykownych na własną rękę. Następnie sytuację weryfikuje się pomiarami i oceną przewietrzania. Kluczowe jest zachowanie zasad bezpieczeństwa i gotowość do wycofania się, jeśli tak zarządzono.
Ucz się "pakietami objawów": które symptomy są typowe dla pożaru, które dla metanu, a które dla pyłu czy wyrzutów. Ćwicz rozwiązywanie testów, ale też porządkuj wiedzę w tabelach porównawczych. Zwracaj uwagę na słowa-klucze w opisach (mikroklimat, pomiary, gwałtowność zjawiska), bo to ułatwia poprawne rozróżnienie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla górnictwa podziemnego (rozdziały o zagrożeniach naturalnych)
  • Podręczniki/kompendia z wentylacji i zwalczania zagrożeń w kopalniach podziemnych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące postępowania w razie podejrzenia pożaru endogenicznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego