KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 10.
Dużą wytrzymałość w stanie mokrym mają żagle wykonane z włókien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Len (włókno lniane) należy do włókien celulozowych o dobrej wytrzymałości także w środowisku wilgotnym. Dlatego tkaniny lniane stosowane w wyrobach technicznych (np. żagle) zachowują dużą odporność na rozrywanie po zamoczeniu. Wiskoza zwykle wyraźnie słabnie na mokro.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest znajomość właściwości włókien w warunkach podwyższonej wilgotności. W praktyce krawieckiej i w materiałoznawstwie ważne jest, że nie wszystkie włókna zachowują wytrzymałość tak samo po zamoczeniu.

Odpowiedź "lnu." jest właściwa, ponieważ włókno lniane (len) jest włóknem naturalnym pochodzenia roślinnego (celulozowym), które w wielu zastosowaniach technicznych cechuje się dobrą odpornością mechaniczną, również w stanie wilgotnym. Z tego powodu tkaniny oparte o len (lub z przewagą lnu) były i są wykorzystywane tam, gdzie materiał bywa okresowo mokry i nadal ma przenosić obciążenia (np. elementy pracujące na wietrze i wilgoci).

  • "wełny." – wełna to włókno białkowe. Jest ceniona za sprężystość, termoizolacyjność i komfort, ale w kontekście "dużej wytrzymałości w stanie mokrym" nie jest typowym wyborem do takich wyrobów jak żagle. Dodatkowo woda może istotnie zmieniać zachowanie włókien białkowych.
  • "stilonu." – stilon (poliamid) jest włóknem syntetycznym o dobrej wytrzymałości ogólnej, jednak pytanie dotyczy klasycznego porównania włókien i ich zachowania "na mokro" w ujęciu materiałoznawczym. W testach szkolnych częściej podkreśla się przewagę lnu w tego typu zastosowaniu tradycyjnym.
  • "wiskozy." – wiskoza jest włóknem celulozowym regenerowanym, które często traci wytrzymałość po zamoczeniu. To częsty punkt egzaminacyjny: mimo że jest "celulozowa", nie zachowuje się identycznie jak len czy bawełna w stanie mokrym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "stan mokry", warto automatycznie porównać włókna pod kątem spadku/utrzymania wytrzymałości po zamoczeniu, a nie tylko pod kątem tego, czy materiał jest "trwały" na co dzień.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zdolność włókna lub tkaniny do przenoszenia obciążeń (np. rozciągania, rozrywania) po zamoczeniu. Woda może zmieniać tarcie między włóknami i wiązania w strukturze polimeru, więc niektóre materiały słabną, a inne zachowują parametry lepiej.
Len to włókno roślinne o strukturze sprzyjającej wysokiej wytrzymałości mechanicznej. W zastosowaniach, gdzie materiał bywa mokry, ważne jest, aby nie tracił szybko odporności na rozrywanie. Dlatego len jest kojarzony z trwałością również przy wilgoci.
Najczęściej nie. Wiskoza (celulozowa regenerowana) jest znana z tego, że po zamoczeniu jej wytrzymałość zwykle spada bardziej niż w przypadku wielu włókien naturalnych. W praktyce oznacza to większe ryzyko uszkodzeń w praniu, namaczaniu i przy mokrym użytkowaniu.
Len jest włóknem naturalnym roślinnym, a wiskoza włóknem celulozowym regenerowanym (chemicznym). Choć oba są "celulozowe", różnią się budową i zachowaniem, m.in. typowym spadkiem wytrzymałości na mokro. Na egzaminie często pyta się właśnie o te różnice użytkowe.
Wełna kojarzy się z trwałością i komfortem, ale pytania o "stan mokry" zwykle sprawdzają specyficzne zachowanie włókien po zamoczeniu. Włókna białkowe i celulozowe reagują inaczej na wodę, więc sama "mocna w dotyku" wełna nie oznacza najlepszej wytrzymałości na mokro.
Nie zawsze. Stilon jest wytrzymały, ale dobór włókna zależy od całego zestawu cech: stabilności wymiarowej, odporności na promieniowanie UV, zachowania na mokro, ścieralności i kosztu. W testach szkolnych mogą też pojawiać się "klasyczne" skojarzenia zastosowań, np. len dla żagli.
Najczęściej są to pytania o dobór surowca do przeznaczenia (odzież, podszewka, elementy techniczne), o zachowanie w praniu oraz o porównanie włókien naturalnych i chemicznych. Warto umieć wskazać, które włókna tracą wytrzymałość na mokro, a które utrzymują ją lepiej.
Ma znaczenie m.in. przy projektowaniu odzieży pranej często, odzieży roboczej, elementów narażonych na pot i deszcz oraz przy doborze tkanin do procesów mokrych (np. pranie technologiczne, dekatyzacja). Materiał słabnący na mokro jest bardziej podatny na rozdarcia w użytkowaniu.
Pułapka polega na uproszczeniu: "celulozowe = zawsze mocne na mokro". W praktyce len, bawełna i wiskoza mogą zachowywać się inaczej, bo różnią się strukturą i technologią wytwarzania. Na egzaminie trzeba pamiętać, że wiskoza często wyraźnie traci wytrzymałość po zamoczeniu.
Najpierw zidentyfikuj grupę włókna (naturalne roślinne, naturalne zwierzęce, chemiczne regenerowane, syntetyczne). Następnie przypomnij sobie "cechę wyróżniającą" z nauki materiałoznawstwa (np. spadek wytrzymałości na mokro dla wiskozy) i dopiero wtedy porównaj odpowiedzi.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że len (włókno lniane) należy do włókien celulozowych o dobrej wytrzymałości także w środowisku wilgotnym.

Źródła:

  • Wikipedia: Flax (fibre) – właściwości i zastosowania włókna lnianego, https://en.wikipedia.org/wiki/Flax#Fibre - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: Viscose – informacje o zachowaniu i właściwościach włókna wiskozowego, https://en.wikipedia.org/wiki/Viscose - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: Wool – charakterystyka włókna wełnianego, https://en.wikipedia.org/wiki/Wool - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa włókienniczego (właściwości włókien naturalnych i chemicznych)
  • Notatki branżowe dotyczące wpływu wilgoci na włókna celulozowe i białkowe
  • Tablice porównawcze właściwości włókien (wytrzymałość na sucho i na mokro)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego