KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 6.
Które działanie technika BHP jest bezpośrednio związane z oceną i ograniczaniem obciążenia psychicznego w ergonomii pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obciążenie psychiczne w ergonomii dotyczy m.in. stresu, monotonii, wymagań decyzyjnych i przeciążenia informacyjnego. Dlatego właściwym działaniem jest identyfikacja i eliminacja czynników zwiększających to obciążenie. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych obszarów ergonomii lub są zbyt ogólne.

Pełne wyjaśnienie:

Ergonomia to interdyscyplinarne podejście do dostosowania pracy i stanowiska do możliwości psychofizycznych człowieka. W praktyce BHP nie sprowadza się ona do jednego "najważniejszego" elementu, bo obejmuje równolegle aspekty fizyczne, psychiczne, środowiskowe i organizacyjne. W tym pytaniu zakres został jednak zawężony do obciążenia psychicznego.

Odpowiedź "Identyfikacja i eliminacja czynników zwiększających obciążenie psychiczne" jest poprawna, ponieważ bezpośrednio dotyczy tego, co w ergonomii psychicznej ocenia się i ogranicza: wysiłku umysłowego (np. liczby źródeł informacji, konieczności podejmowania decyzji, tempa i odpowiedzialności) oraz monotonii pracy. Technik BHP, wykonując ocenę stanowiska, powinien rozpoznawać te czynniki, a następnie proponować działania korygujące (np. zmiany organizacji, procedur, sposobu przekazywania informacji).

Odpowiedź "Zastosowanie nowoczesnych technologii" jest zbyt ogólna: technologia może zarówno zmniejszać, jak i zwiększać obciążenie psychiczne (np. przez wielozadaniowość lub nadmiar bodźców). Sama w sobie nie jest działaniem ukierunkowanym na ocenę i redukcję obciążenia psychicznego.

Odpowiedź "Zmniejszenie hałasu w środowisku pracy" jest ważnym działaniem ergonomiczno-BHP, ale dotyczy przede wszystkim materialnego środowiska pracy (czynnik fizyczny). Może pośrednio wpływać na samopoczucie, jednak nie jest to typowy wskaźnik oceny obciążenia psychicznego rozumianego jako wysiłek poznawczy i monotonia.

Odpowiedź "Wprowadzenie regularnych przerw na ćwiczenia fizyczne" odnosi się głównie do obciążenia fizycznego i profilaktyki układu mięśniowo-szkieletowego. Przerwy organizacyjne mogą pomagać także w redukcji zmęczenia psychicznego, ale w tej formie odpowiedź nie dotyczy wprost oceny i eliminacji czynników obciążenia psychicznego (źródeł informacji, decyzji, monotonii), więc jest mniej trafna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "obciążenie psychiczne", szukaj odpowiedzi odnoszących się do stresu, monotonii, odpowiedzialności, tempa, liczby bodźców i wymagań poznawczych, a nie do hałasu czy wyposażenia stanowiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obciążenie psychiczne to wysiłek umysłowy i emocjonalny związany z pracą, np. konieczność analizowania informacji, podejmowania decyzji, presja czasu, odpowiedzialność oraz monotonia. W ergonomii ocenia się, czy wymagania poznawcze nie przekraczają możliwości pracownika i jak je ograniczyć.
Technik BHP analizuje przebieg pracy: liczbę źródeł informacji, częstotliwość decyzji, tempo, odpowiedzialność, powtarzalność czynności i poziom monotonii. Następnie identyfikuje czynniki zwiększające stres lub przeciążenie informacyjne i proponuje działania organizacyjne oraz techniczne zmniejszające obciążenie.
Ergonomia obejmuje wiele równorzędnych obszarów: fizyczny (postawa, wysiłek), psychiczny (stres, monotonia), środowiskowy (hałas, temperatura) i organizacyjny (przerwy, rotacja). Skuteczna poprawa warunków pracy wymaga całościowej oceny, bo zaniedbanie jednego obszaru może niwelować efekty w innym.
Przykładami są: konieczność jednoczesnego monitorowania wielu informacji, częste przerywanie pracy, niejasne instrukcje, presja czasu, wysoka odpowiedzialność lub silna monotonia. Takie czynniki zwiększają wysiłek poznawczy i mogą prowadzić do błędów oraz szybszego zmęczenia psychicznego.
Najczęściej stosuje się rotację zadań, urozmaicenie czynności, planowanie przerw, zmianę tempa pracy oraz wprowadzanie elementów kontroli i informacji zwrotnej. Celem jest ograniczenie długotrwałego wykonywania identycznych operacji, które sprzyja spadkowi uwagi i zmęczeniu psychicznemu.
To jedno i drugie. Hałas jest czynnikiem środowiska pracy, więc jego ograniczanie jest działaniem BHP, a jednocześnie elementem ergonomii (komfort i zdolność do koncentracji). W pytaniach egzaminacyjnych warto jednak rozróżniać: hałas to głównie aspekt środowiskowy, a obciążenie psychiczne dotyczy wymagań poznawczych i monotonii.
Ergonomia koncepcyjna dotyczy projektowania nowych stanowisk i procesów tak, by od początku były dopasowane do człowieka. Ergonomia korekcyjna polega na usprawnianiu już istniejących stanowisk (np. regulacja wysokości, zmiana organizacji pracy, redukcja czynników uciążliwych) na podstawie oceny ryzyka i oceny ergonomicznej.
Ocena jest szczególnie potrzebna przy tworzeniu lub modernizacji stanowiska, po zgłoszeniach dolegliwości pracowników, po wypadkach i zdarzeniach potencjalnie wypadkowych oraz przy zmianie organizacji pracy. W praktyce jest też częścią działań profilaktycznych w ramach nadzoru nad warunkami pracy.
Częsty błąd to uznanie jednego obszaru (np. psychicznego) za najważniejszy niezależnie od treści pytania. Inny błąd to mylenie czynników środowiskowych (hałas) z obciążeniem psychicznym oraz wybieranie odpowiedzi "najbardziej nowoczesnej" (technologie) zamiast tej, która odpowiada wskazanemu aspektowi ergonomii.
Ucz się ergonomii jako systemu: rozpoznawaj, czy pytanie dotyczy obciążenia fizycznego, psychicznego, antropometrii, układów sterowniczych czy środowiska pracy. Ćwicz na przykładach stanowisk i listach kontrolnych. Zapamiętaj typowe czynniki: stres i monotonia (psychiczne), hałas (środowiskowe), przerwy (organizacyjne).
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Obciążenie psychiczne w ergonomii dotyczy m.in. stresu, monotonii, wymagań decyzyjnych i przeciążenia informacyjnego."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650
  • Kodeks pracy, art. 207 (obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy z uwzględnieniem ergonomii) — brak wskazania Dz.U. w dostarczonym kontekście

Materiały:

  • Tekst Rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP (działy dotyczące wymagań ergonomii)
  • Kodeks pracy – obowiązki pracodawcy w zakresie BHP i ergonomii (art. 207)
  • Podręczniki i skrypty z ergonomii pracy (ergonomia koncepcyjna i korekcyjna)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego