KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 13.
Elektrownie wiatrowe mogą być uciążliwe dla zwierząt ze względu na:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uciążliwość turbin dla fauny wynika głównie z realnych mechanizmów oddziaływania:
ptaki i nietoperze mogą ginąć w wyniku kolizji z szybko poruszającymi się łopatami wirnika, a hałas (aerodynamiczny i mechaniczny) może zmieniać zachowanie zwierząt i powodować unikanie obszaru w pobliżu turbin.

Pełne wyjaśnienie:

Elektrownie wiatrowe oddziałują na zwierzęta przede wszystkim poprzez mechanizmy, które bezpośrednio wpływają na ich bezpieczeństwo i zachowanie. Poprawna odpowiedź wskazuje kolizje ptaków i nietoperzy z łopatami wirnika oraz hałas generowany przez turbinę.

Kolizje są dobrze udokumentowanym zagrożeniem: zwłaszcza ptaki (w tym drapieżne) oraz nietoperze mogą uderzać w łopaty wirnika lub elementy konstrukcji. Ruch łopat oraz warunki widoczności i lotu zwiększają ryzyko wypadków, szczególnie na trasach migracyjnych i w pobliżu żerowisk.

Hałas (mechaniczny i aerodynamiczny) może powodować stres, płoszenie oraz unikanie siedlisk w pobliżu turbin. W praktyce oznacza to, że nawet bez bezpośredniej kolizji część gatunków może ograniczać aktywność na danym obszarze, co jest formą uciążliwości środowiskowej.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo nie opisują typowych, biologicznie uzasadnionych mechanizmów oddziaływania:

  • "cień aerodynamiczny dla okolicznych budynków" odnosi się do zjawisk przepływowych lub komfortu otoczenia infrastruktury, a nie do głównych, udokumentowanych przyczyn szkód u zwierząt.
  • "duże wahania mocy produkowanej przez wiatrak" to problem pracy źródła w systemie elektroenergetycznym; zwierzęta nie odczuwają "wahań mocy" jako czynnika uciążliwości.
  • "wysokość wiatraka" sama w sobie nie jest mechanizmem szkodliwości; istotne są konsekwencje obecności turbiny (np. kolizje, hałas, zmiany użytkowania terenu), a nie wyłącznie wymiar konstrukcji.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać, że w kontekście fauny najczęściej wymienia się: kolizje, hałas, utrata/fragmentacja siedlisk i efekt bariery. To są typowe, "egzaminacyjne" kategorie oddziaływań farm wiatrowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wskazuje się kolizje z łopatami wirnika oraz hałas turbiny. Kolizje prowadzą do bezpośredniej śmiertelności, a hałas może zmieniać zachowanie zwierząt i powodować unikanie obszaru wokół elektrowni wiatrowej.
Ryzyko rośnie, gdy ptaki lecą na wysokości pracy wirnika, zwłaszcza na trasach przelotów i w pobliżu żerowisk. Szybki ruch łopat i warunki widoczności mogą utrudniać ocenę odległości, a elementy farmy wiatrowej mogą przecinać typowe korytarze lotu.
Tak. Hałas (mechaniczny i aerodynamiczny) może powodować stres, zaburzać komunikację dźwiękową i skłaniać zwierzęta do omijania okolicy turbin. Skutkiem bywa mniejsze wykorzystanie siedlisk w sąsiedztwie farmy wiatrowej, nawet bez fizycznej kolizji.
Efekt bariery polega na tym, że turbiny i związana z nimi infrastruktura mogą wymuszać zmianę tras przelotów ptaków lub nietoperzy. Zwierzęta omijają obszar, co może zwiększać koszt energetyczny migracji i zmieniać sposób korzystania z terenu.
Stosuje się m.in. odpowiednią lokalizację poza ważnymi korytarzami migracyjnymi, monitoring przyrodniczy, a także systemy detekcji ptaków z czasowym wyłączaniem turbin. W praktyce liczy się połączenie rozwiązań: planowanie + obserwacje + procedury eksploatacyjne.
Wahania mocy to parametr pracy źródła energii w sieci elektroenergetycznej. Zwierzęta nie odczuwają "mocy elektrycznej" jako bodźca środowiskowego. Na faunę wpływają raczej czynniki fizyczne i przestrzenne: ruch łopat, hałas, obecność infrastruktury i zmiany siedlisk.
Sama wysokość nie jest mechanizmem oddziaływania. Znaczenie ma to, czy na danej wysokości przebiegają trasy lotu i czy dochodzi do kolizji, oraz jakie są skutki hałasu i przekształcenia terenu. Dlatego ocena wpływu dotyczy mechanizmów, a nie pojedynczego wymiaru konstrukcji.
Najczęściej wymienia się ptaki (w tym gatunki drapieżne) oraz nietoperze, zwłaszcza w okresach migracji. Poziom ryzyka zależy od lokalizacji farmy wiatrowej, ukształtowania terenu, obecności żerowisk oraz warunków pogodowych.
Barotrauma to uszkodzenia związane z nagłymi zmianami ciśnienia w pobliżu wirnika. U nietoperzy może dojść do obrażeń wewnętrznych bez bezpośredniego uderzenia w łopatę. To jeden z mechanizmów wyjaśniających część przypadków śmiertelności w pobliżu turbin.
Szukaj odpowiedzi opisujących mechanizm oddziaływania: kolizje, hałas, utratę siedlisk, efekt bariery. Unikaj wariantów, które dotyczą głównie techniki pracy źródła (np. wahania mocy) albo cech konstrukcji bez mechanizmu (np. sama wysokość).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Loss, S.R., Will, T., Marra, P.P., "Estimates of bird collision mortality at wind facilities in the contiguous United States", Biological Conservation, 168 (2013), s. 201–209, DOI: 10.1016/j.biocon.2013.10.007
  • Baerwald, E.F., D'Amours, G.H., Klug, B.J., Barclay, R.M.R., "Barotrauma is a significant cause of bat fatalities at wind turbines", Current Biology, 18(16) (2008), s. R695–R696, DOI: 10.1016/j.cub.2008.06.029
  • Kunz, T.H., Arnett, E.B., Erickson, W.P. i in., "Ecological impacts of wind energy development on bats: questions, research needs, and hypotheses", Frontiers in Ecology and the Environment, 5(6) (2007), s. 315–324, DOI: 10.1890/1540-9295(2007)5[315:EIOWED]2.0.CO;2

Materiały:

  • Przeglądowe artykuły naukowe o wpływie turbin wiatrowych na ptaki i nietoperze
  • Materiały szkoleniowe z ocen oddziaływania na środowisko dla instalacji OZE
  • Raporty organizacji przyrodniczych dotyczące minimalizacji kolizji i hałasu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego