KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 16.
Element Napięcie [V] Prąd [A]
Żarówka 12 2
Rozrusznik 12 100
Na podstawie powyższej tabeli, oblicz opór dla żarówki i rozrusznika, korzystając z prawa Ohma.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z prawa Ohma: R = U/I.
Dla żarówki: R = 12 V / 2 A = 6 Ω, więc ma większy opór przy mniejszym prądzie.
Dla rozrusznika: R = 12 V / 100 A = 0,12 Ω, czyli bardzo mały opór, aby popłynął duży prąd.

Pełne wyjaśnienie:

Do obliczenia oporu (rezystancji) elementu w obwodzie stałoprądowym stosujemy prawo Ohma w postaci:

R = U / I

gdzie:

  • R – opór w omach [Ω],
  • U – napięcie w woltach [V],
  • I – prąd w amperach [A].

1) Żarówka
W tabeli: U = 12 V, I = 2 A.
Podstawiamy do wzoru: R = 12 / 2 = 6 Ω.

2) Rozrusznik
W tabeli: U = 12 V, I = 100 A.
R = 12 / 100 = 0,12 Ω.

Dlaczego to ma sens w praktyce pojazdu?
Rozrusznik musi pobierać bardzo duży prąd, aby wytworzyć wysoki moment obrotowy, dlatego jego opór elektryczny jest mały. Z kolei żarówka pobiera znacznie mniejszy prąd, więc jej "opór roboczy" jest większy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Żarówka 0,08 Ω – to wynik zbyt mały jak na prąd 2 A przy 12 V; taki opór dawałby prąd rzędu setek amperów, co nie pasuje do żarówki.
  • Rozrusznik 1,2 Ω – to wynik 10× za duży; przy 12 V dawałby prąd tylko ok. 10 A, co zwykle nie uruchomi rozrusznika.
  • Zestawy mieszane (jedna wartość poprawna, druga nie) – wskazują na błąd w dzieleniu albo przestawienie przecinka.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki "test zdrowego rozsądku": większy prąd przy tym samym napięciu oznacza mniejszy opór. To pomaga wychwycić błędny przecinek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem, prądem i oporem w obwodzie: U = I · R. Pozwala obliczyć brakujący parametr (R, I lub U) i jest podstawą diagnozowania obwodów 12 V w pojazdach.
Gdy znasz napięcie U i prąd I, liczysz opór ze wzoru R = U / I. Zadbaj o spójne jednostki: wolty [V], ampery [A], a wynik otrzymasz w omach [Ω].
Rozrusznik musi pobrać bardzo duży prąd, aby wygenerować moment potrzebny do obrócenia silnika. Przy stałym napięciu 12 V duży prąd oznacza mały opór (wynika to bezpośrednio z R = U/I). Dlatego ważne są grube przewody i dobre połączenia masy.
Tak, orientacyjnie. Jeśli zmierzysz prąd pobierany przez żarówkę przy znanym napięciu, możesz wyliczyć "opór roboczy" i porównać z typowym zachowaniem. Uwaga: opór żarnika zależy od temperatury, więc pomiar "na zimno" omomierzem może dać inny wynik niż w pracy.
Najczęściej: (1) użycie złego wzoru (np. R = I/U), (2) przesunięcie przecinka w dzieleniu, (3) brak kontroli sensu wyniku (np. zbyt duży opór dla rozrusznika), (4) pomylenie jednostek. Pomaga szybka zasada: większy prąd przy tym samym napięciu = mniejszy opór.
W instalacji 12 V elementy pobierające duże prądy (np. rozrusznik) mają bardzo małe opory, często poniżej 1 Ω. To normalne: mały opór pozwala uzyskać duży prąd. W praktyce takie małe wartości powodują, że nawet niewielkie spadki napięć na połączeniach są istotne.
Prawo Ohma dobrze opisuje elementy o zachowaniu zbliżonym do liniowego (rezystancyjnego). W samochodzie wiele odbiorników jest nieliniowych (np. elektronika sterująca), a akumulator ma spadki napięcia pod obciążeniem. Mimo to zależność U-I-R jest kluczowa do zrozumienia spadków napięć i obciążeń.
W praktyce stosuje się cęgi prądowe (pomiar bez rozpinania obwodu) lub mierniki przystosowane do dużych prądów. Trzeba zachować bezpieczeństwo i pewne połączenia, bo prądy rozruchowe są bardzo duże. Wynik pomaga ocenić stan rozrusznika, akumulatora i przewodów.
Zrób kontrolę jakości: przy tym samym napięciu większy prąd oznacza mniejszy opór. Jeśli wyliczysz dla rozrusznika opór większy niż dla żarówki, to prawdopodobnie jest błąd rachunkowy. Pomaga też wstępne oszacowanie rzędu wielkości przed dokładnym dzieleniem.
Ćwicz krótkie zadania na R=U/I, I=U/R i U=I·R oraz kontrolę sensu wyniku. Warto łączyć to z praktyką: spadki napięć, przekroje przewodów, obwody oświetlenia i rozruchu. Najlepszy trening to seria zadań z tabelami danych i samodzielne sprawdzanie rachunków.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Prawo Ohma" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy (pl): "Prawo Ohma" – https://pl.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/what-is-ohms-law (dostęp: 2026-02-26)
  • OpenStax: College Physics 2e, rozdział "Circuits and DC Instruments" (sekcja o prawie Ohma) – https://openstax.org/details/books/college-physics-2e (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki/elektroniki dla szkół branżowych: dział o prawie Ohma i parametrach obwodów
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki instalacji elektrycznej 12 V w pojazdach (zależności U-I-R, spadki napięć)
  • Karty katalogowe/serwisowe elementów instalacji (np. prądy robocze i rozruchowe, obciążenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego