KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
Element oznaczony na schemacie symbolem "X" to
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik to element łączeniowy sterowany elektrycznie: cewka (sterowanie) przełącza styki (obwód mocy). Na schematach rozpoznaje się go po symbolu cewki i zestawie styków.
Pozostałe odpowiedzi opisują inne grupy elementów: łącznik mechaniczny (stacyjka), zabezpieczenie (bezpiecznik) lub element układu zapłonowego.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach pojazdów przekaźnik służy do sterowania obwodem o większym prądzie za pomocą obwodu sterującego o mniejszym prądzie. Typowo składa się z cewki oraz styków (np. NO/NC). Na schemacie elektrycznym rozpoznaje się go po tym, że obok części sterującej (cewka) narysowana jest część wykonawcza (styki), a połączenia wskazują rozdzielenie obwodu sterowania i obwodu odbiornika.

Odpowiedź "przekaźnik" jest właściwa, ponieważ tylko ten element łączy w sobie ideę elektromagnetycznego sterowania stykami i na schematach występuje jako symbol cewki wraz z symbolem zestyków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "włącznik zapłonu (stacyjka)" to łącznik mechaniczny uruchamiany kluczykiem lub przyciskiem. Na schemacie jest przedstawiany jako zestaw przełączanych styków zależnych od pozycji, bez cewki elektromagnetycznej.
  • "bezpiecznik" jest elementem zabezpieczającym przed nadprądem. Jego symbol to wstawka bezpiecznikowa w torze zasilania; nie ma części sterującej ani przełączanych styków.
  • "rozdzielacz wysokiego napięcia" dotyczy klasycznych układów zapłonowych (element mechaniczny rozdzielający WN do świec). W nowoczesnych układach często go nie ma (cewki indywidualne), a na schematach instalacji elektrycznej jego symbolika i kontekst są inne niż symbol przekaźnika.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz dwa ‘poziomy’ elementu (sterowanie i wykonanie) albo cewkę oraz oddzielne styki – rozważ przekaźnik. Gdy element jest tylko "w szeregu" jako zabezpieczenie – częściej będzie to bezpiecznik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik to elektrycznie sterowany łącznik: ma cewkę (sterowanie) oraz styki (załączanie/rozłączanie obwodu). Pozwala małym prądem sterować większym prądem odbiornika, np. wentylatora, pompy paliwa czy rozrusznika.
Najczęściej widać symbol cewki oraz osobno narysowane styki (NO/NC) powiązane z tą cewką. Charakterystyczne jest też rozdzielenie obwodu sterowania od obwodu mocy: inne przewody wchodzą do cewki, inne do styków.
Przekaźnik ogranicza obciążenie przełącznika i przewodów sterujących. Dzięki temu element sterujący (np. przycisk, moduł) przenosi mały prąd, a duży prąd płynie krótką drogą przez styki przekaźnika, co poprawia niezawodność.
Bezpiecznik jest zabezpieczeniem nadprądowym i na schemacie leży "w szeregu" w torze zasilania. Przekaźnik ma część sterującą (cewkę) i część wykonawczą (styki). Bezpiecznik nie przełącza obwodu sterowaniem.
Stacyjka to mechaniczny łącznik zależny od położenia kluczyka/rozruchu; przełącza obwody bezpośrednio. Przekaźnik działa elektromagnetycznie: cewka pobudza styki, a sterowanie może pochodzić z modułu lub cienkiego przewodu.
Gdy odbiornik nie działa mimo poprawnego zasilania sterowania lub gdy słychać brak "kliknięcia" przy załączaniu (uwaga: nie zawsze jest słyszalne). Typowe objawy to niestabilna praca odbiornika, grzanie się obudowy lub przepalone styki.
Najczęściej są w skrzynce bezpieczników/przekaźników w komorze silnika lub w kabinie (np. pod deską). Dokładne położenie zależy od modelu i wersji wyposażenia, dlatego w praktyce korzysta się ze schematów EWD.
Podstawowo: sprawdzić, czy na cewkę dochodzi sterowanie i masa, a na stykach jest zasilanie. Można też zamienić z takim samym przekaźnikiem (jeśli jest identyczny) lub zmierzyć ciągłość styków po podaniu napięcia na cewkę.
W wielu nowoczesnych silnikach rozdzielacz został zastąpiony przez układy bezrozdzielaczowe (np. cewki zespolone lub cewki na świecę). Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych warto kojarzyć go raczej z klasycznymi układami zapłonowymi.
Ćwicz na rzeczywistych schematach instalacji pojazdów: rozpoznawaj elementy po symbolu i połączeniach (zasilanie, masa, sterowanie). Ucz się rodzin elementów: zabezpieczenia (bezpieczniki), łączenie (przekaźniki, przełączniki), odbiorniki (silniki, żarówki).
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przekaźnik to element łączeniowy sterowany elektrycznie: cewka (sterowanie) przełącza styki (obwód mocy).

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeka%C5%BAnik - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bezpiecznik_(elektryczno%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Stacyjka - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe i schematy instalacji elektrycznej pojazdów (EWD) dla ćwiczeń z czytania schematów
  • Podstawy elektrotechniki: materiały o przekaźnikach i elementach zabezpieczających
  • Katalogi/artykuły szkoleniowe producentów osprzętu (przekaźniki i bezpieczniki) z opisem budowy i działania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego