KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 28.
W celu poprawnego zdiagnozowania przekaźnika elektromagnetycznego nie należy wykonywać pomiaru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "zmiany rezystancji cewki w stanie załączenia", ponieważ diagnostyka rezystancyjna przekaźnika obejmuje zwykle pomiar rezystancji cewki (przerwa/zwarcie) oraz rezystancji/ciągłości styków (w spoczynku i po załączeniu). Sama "zmiana" rezystancji cewki po zadziałaniu nie jest typowym kryterium oceny.

Pełne wyjaśnienie:

W przekaźniku elektromagnetycznym wyróżnia się dwa kluczowe obszary diagnostyki: cewkę (część sterująca) oraz styki robocze (część wykonawcza).

Rezystancję cewki elektromagnetycznej mierzy się omomierzem przy odłączonym zasilaniu. Taki pomiar pozwala wykryć typowe uszkodzenia: przerwę uzwojenia (rezystancja bardzo duża/"nieskończona") albo zwarcie (rezystancja podejrzanie mała w porównaniu do sprawnego elementu tej samej klasy). Dlatego odpowiedź "rezystancji cewki elektromagnetycznej" opisuje pomiar, który może być potrzebny w prawidłowej diagnostyce.

Rezystancję styków roboczych w stanie spoczynku ocenia się jako brak przewodzenia (dla styków normalnie rozwartych) lub przewodzenie (dla styków normalnie zwartych). To również jest informacja diagnostyczna: pozwala sprawdzić, czy styki nie są sklejone, nadpalone lub mechanicznie zablokowane. Stąd taka czynność może mieć sens.

Rezystancję styków roboczych w stanie załączenia (po podaniu napięcia na cewkę) mierzy się, aby potwierdzić, że styki rzeczywiście się zamykają i mają małą rezystancję przejścia. Zbyt duża rezystancja może wskazywać na wypalenie, zaśniedzenie lub zanieczyszczenie powierzchni styków.

Natomiast odpowiedź "zmiany rezystancji cewki w stanie załączenia" nie opisuje typowego, miarodajnego pomiaru diagnostycznego. Zadziałanie przekaźnika polega na przyciągnięciu zwory i przełączeniu styków; sama rezystancja uzwojenia nie powinna być oceniana jako "zmiana po załączeniu" (poza wtórnymi efektami, np. nagrzewaniem w czasie). Dlatego właśnie ten pomiar nie jest standardowo wykonywany, gdy celem jest poprawna diagnoza przekaźnika metodą pomiarów rezystancji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik elektromagnetyczny to łącznik sterowany prądem cewki: ma cewkę i styki. Mały prąd sterujący może włączać większe obciążenia (np. wentylator, pompę). Usterki dotyczą zwykle cewki (przerwa/zwarcie) albo styków (wypalenie, sklejenie).
Najczęściej sprawdza się rezystancję cewki (czy nie ma przerwy/zwarcia) oraz ciągłość i rezystancję styków w spoczynku i po załączeniu. Dodatkowo w praktyce warto mierzyć spadek napięcia na stykach pod obciążeniem, bo sama "ciągłość" nie zawsze wykrywa wypalone styki.
Pomiar rezystancji cewki pomaga wykryć typowe awarie uzwojenia. Bardzo duża rezystancja sugeruje przerwę, a podejrzanie mała może wskazywać zwarcie międzyzwojowe. To szybki test, czy przekaźnik ma szansę zadziałać po podaniu napięcia sterującego.
To zależy od typu styków. Dla styków normalnie rozwartych w spoczynku przewodzenia nie ma, a dla normalnie zwartych przewodzenie jest. Na egzaminach często zakłada się styki normalnie rozwarte, ale w praktyce zawsze warto sprawdzić oznaczenia i schemat.
Po podaniu napięcia na cewkę (zgodnie z parametrami przekaźnika) styki robocze powinny się zamknąć, a rezystancja przejścia powinna być mała. Jeśli rezystancja jest wyraźnie podwyższona lub pojawia się niestabilne przewodzenie, to typowy objaw wypalenia albo zabrudzenia styków.
Zadziałanie przekaźnika polega głównie na mechanicznym przełączeniu styków, a nie na "zmianie rezystancji" uzwojenia. Rezystancję cewki ocenia się jako wartość statyczną (przerwa/zwarcie), natomiast stan załączenia diagnozuje się przede wszystkim po zachowaniu styków (ciągłość, rezystancja przejścia).
Typowe objawy to: brak pracy odbiornika (np. pompy paliwa, wentylatora), praca przerywana, nagrzewanie się przekaźnika, "cykanie" bez załączenia obciążenia albo nadmierny spadek napięcia na zasilaniu odbiornika. Często problemem są wypalone styki, a nie sama cewka.
Gdy przekaźnik "na sucho" przełącza, ale odbiornik nadal działa słabo lub przerywa. Wtedy pomiar spadku napięcia na stykach podczas pracy obciążenia bywa bardziej miarodajny niż sama rezystancja omomierzem. To częsty przypadek przy wentylatorach i ogrzewaniu szyb.
Wpływ mają m.in. utlenione końcówki, luźne połączenia przewodów pomiarowych, słaba jakość styków w gnieździe oraz bardzo małe wartości rezystancji (granice dokładności miernika). Dlatego przy podejrzeniu problemu warto łączyć pomiar z obserwacją spadku napięcia i oględzinami pinów.
Najczęściej myli się element badany: stan załączenia kojarzy się z cewką, a w rzeczywistości dotyczy głównie styków. Drugi błąd to nieuwzględnienie typu styków (normalnie zwarty/rozwarty). Trzeci to traktowanie pomiaru rezystancji jako jedynej metody, bez oceny zachowania pod obciążeniem.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Sama "zmiana" rezystancji cewki po zadziałaniu nie jest typowym kryterium oceny."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Automotive Electrics and Automotive Electronics: Systems and Components, Networking and Hybrid Drive", rozdziały dotyczące przekaźników i elementów wykonawczych (wydania/rewizje zależne od publikacji).
  • Wikipedia: "Relay" (sekcje: budowa, styki, cewka) https://en.wikipedia.org/wiki/Relay - dostęp 2026-02-27
  • All About Circuits, artykuł/poradnik: "Relay" (opis działania i elementów) https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/relays/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki samochodowej (rozdziały o przekaźnikach i pomiarach multimetrem)
  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów dotyczące testów przekaźników (procedury sprawdzenia cewki i styków)
  • Materiały szkoleniowe dot. diagnostyki: pomiar spadków napięć na złączach i elementach wykonawczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego