KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 1.
Element procesu komunikowania, w którym odbiorca przekłada otrzymany komunikat na język najbardziej dla siebie zrozumiały, jest określany jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dekodowanie to etap komunikowania po stronie odbiorcy, w którym nadaje on sens odebranym sygnałom i "tłumaczy" komunikat na znaczenie dla siebie zrozumiałe.
Nie jest to sprzężenie zwrotne (reakcja do nadawcy) ani filtrowanie (zakłócenia/selekcja), ani kwestionowanie (ocena/negacja).

Pełne wyjaśnienie:

W procesie komunikowania typowo wyróżnia się elementy takie jak: nadawca, komunikat, kanał, odbiorca oraz informacja zwrotna. Po stronie nadawcy kluczowym krokiem jest kodowanie, czyli ujęcie myśli w znaki (słowa, gesty, symbole). Po stronie odbiorcy występuje dekodowanie – odbiorca interpretuje otrzymane sygnały i przekłada je na znaczenie najbardziej dla siebie zrozumiałe. Dlatego odpowiedź "dekodowanie" opisuje dokładnie sytuację z pytania.

Pozostałe pojęcia odnoszą się do innych zjawisk w komunikacji:

  • "Sprzężenie zwrotne" oznacza odpowiedź odbiorcy skierowaną do nadawcy (np. potwierdzenie zrozumienia, dopytanie, reakcja emocjonalna). To kolejny etap po dekodowaniu, ale nie jest samą interpretacją komunikatu.
  • "Filtrowanie" bywa kojarzone z tym, że odbiorca wybiera, co "przyjąć", ale dotyczy raczej selekcji informacji, wpływu nastawienia, emocji, szumu informacyjnego i zakłóceń. Nie jest precyzyjną nazwą czynności tłumaczenia znaczeń odebranego komunikatu.
  • "Kwestionowanie" to postawa oceniająca lub podważanie treści (np. niezgoda, krytyka). Może pojawić się po zrozumieniu komunikatu, lecz nie opisuje mechanizmu jego interpretacji.

W pracy terapeuty zajęciowego dekodowanie ma znaczenie praktyczne: pacjent może inaczej zinterpretować polecenie lub informację (np. z powodu stresu, deficytów poznawczych, zaburzeń mowy, niedosłuchu). Pomocne są techniki wspierające poprawne dekodowanie: proste komunikaty, powtórzenie, parafraza, pytania kontrolne ("Co masz teraz zrobić?") oraz obserwacja reakcji pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dekodowanie to etap po stronie odbiorcy, w którym interpretuje on odebrany komunikat (słowa, ton, gesty) i nadaje mu znaczenie. Innymi słowy "tłumaczy" sygnały na zrozumiały dla siebie sens, zgodny z jego wiedzą, doświadczeniem i kontekstem sytuacji.
Kodowanie wykonuje nadawca: zamienia myśl lub intencję na znaki (np. zdanie, gest, symbol). Dekodowanie wykonuje odbiorca: odczytuje i interpretuje te znaki, by zrozumieć przekaz. To dwa uzupełniające się etapy procesu komunikowania.
Dekodowanie może być błędne przez stres, ból, zmęczenie, deficyty poznawcze, zaburzenia mowy, niedosłuch, odmienne doświadczenia lub niejasny komunikat. Odbiorca "dopowiada" sens na podstawie własnych schematów, co zwiększa ryzyko nieporozumień.
Nie. Sprzężenie zwrotne to reakcja odbiorcy wysłana do nadawcy (np. potwierdzenie, pytanie, sprzeciw). Dekodowanie to wcześniejszy etap: zrozumienie i interpretacja odebranego komunikatu. Informacja zwrotna pomaga sprawdzić, czy dekodowanie było poprawne.
Filtrowanie dotyczy selekcji i zniekształceń informacji pod wpływem emocji, nastawienia, szumu czy uprzedzeń. Nie jest precyzyjną nazwą podstawowego etapu, w którym odbiorca przekłada komunikat na zrozumiały sens. Tym etapem jest dekodowanie.
Najprościej poprosić o parafrazę lub demonstrację: "Powiedz własnymi słowami, co zrobisz" albo "Pokaż pierwszy krok ćwiczenia". Pomagają też pytania doprecyzowujące i obserwacja reakcji pacjenta. To ogranicza błędy wynikające z niepoprawnej interpretacji.
Pomagają: krótkie zdania, jeden komunikat naraz, proste słownictwo, wspieranie przekazu gestem/obrazem, powtórzenie kluczowych punktów oraz podsumowanie na końcu. Dobre jest także proszenie pacjenta o powtórzenie polecenia i dopasowanie tempa mówienia.
Kwestionowanie zwykle pojawia się po odebraniu i zrozumieniu przekazu, gdy odbiorca ocenia treść i ją podważa (np. nie zgadza się). Nie jest to element podstawowy opisujący tłumaczenie komunikatu na sens. Tym elementem jest dekodowanie, a kwestionowanie to postawa/reakcja.
Najczęstsze jest mylenie dekodowania ze sprzężeniem zwrotnym (bo oba są po stronie odbiorcy) oraz mylenie kodowania z dekodowaniem (zamiana ról nadawcy i odbiorcy). Częsty jest też wybór "filtrowania", bo intuicyjnie kojarzy się z przetwarzaniem informacji.
Warto nauczyć się krótkiego schematu: nadawca → kodowanie → komunikat/kanał → odbiorca → dekodowanie → informacja zwrotna. Następnie ćwiczyć na przykładach z pracy terapeuty (instrukcja zadania, rozmowa motywująca). Pomaga tworzenie fiszek z definicjami pojęć.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "dekodowanie" (znaczenie: odczytywanie/odszyfrowywanie informacji), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/dekodowanie;3892605.html - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia – "Komunikacja interpersonalna" (opis elementów procesu, w tym kodowania i dekodowania), https://pl.wikipedia.org/wiki/Komunikacja_interpersonalna - dostęp 2026-03-02
  • OpenStax – Business Communication, rozdział o procesie komunikacji (encoding/decoding), https://openstax.org/details/books/business-communication - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z komunikacji interpersonalnej (rozdziały o modelu komunikacji i sprzężeniu zwrotnym)
  • Materiały dydaktyczne z psychologii komunikacji dla kierunków medycznych i opiekuńczych
  • Ćwiczenia: parafraza, aktywne słuchanie, pytania doprecyzowujące w pracy z pacjentem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego