KWALIFIKACJA SPL1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 36.
Firma dystrybucyjna przedstawiła firmom przewozowym trzy wymagania, które według niej mają wpływ na jakość procesu transportowego: cenę, czas dostawy i niezawodność. Przydzieliła im odpowiednie wagi. Wskaż najlepszą firmę przewozową.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi oceny firm przewozowych na podstawie trzech kryteriów: cena, czas dostawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najlepszą firmę przewozową wybiera się przez ocenę wielokryterialną: dla każdej firmy mnoży się ocenę/parametr kryterium przez jego wagę (cena, czas dostawy, niezawodność), a następnie sumuje wyniki.
Opcja "D" ma najwyższą łączną punktację po uwzględnieniu wag z tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących wyboru przewoźnika często stosuje się prostą metodę punktową (tzw. suma ważona). Polega ona na tym, że:

  • ustala się kryteria (tu: cena, czas dostawy, niezawodność),
  • nadaje się im wagi odzwierciedlające priorytety zleceniodawcy,
  • dla każdej firmy odczytuje się z tabeli jej oceny lub wartości w każdym kryterium,
  • liczy się wynik łączny: wynik = suma(ocena × waga).

Firma, która uzyska najwyższy wynik łączny, jest "najlepsza" w rozumieniu przyjętej metody i wag. W tym zadaniu po wykonaniu obliczeń na danych z załączonego zestawienia najwyższy wynik uzyskuje odpowiedź "D".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe? Każda z nich przegrywa w łącznym wyniku ważonym. Najczęstsze powody to:

  • firma może być atrakcyjna w jednym kryterium (np. niska cena), ale jeśli kryterium o większej wadze (np. niezawodność) wypada gorzej, to całkowity wynik spada,
  • czas dostawy i niezawodność bywają mylone: na egzaminie trzeba pamiętać, że krótszy czas jest korzystny, a wyższa niezawodność również jest korzystna,
  • pominięcie wag prowadzi do błędnej kolejności firm.

Wskazówka egzaminacyjna: warto rozpisać sobie krótką tabelę pomocniczą z trzema kolumnami "ocena", "waga", "iloczyn" dla każdej firmy i dopiero na końcu sumować. To ogranicza pomyłki rachunkowe i pomaga kontrolować, czy na pewno użyto wszystkich kryteriów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suma ważona to metoda punktowa, w której każdy parametr (np. cena, czas, niezawodność) ma przypisaną wagę. Dla każdej firmy liczysz iloczyny: ocena × waga, a potem je sumujesz. Najwyższy wynik oznacza najlepszy wybór według ustalonych priorytetów.
Waga pokazuje, jak ważne jest kryterium dla zleceniodawcy. Im większa waga, tym mocniej to kryterium wpływa na wynik końcowy. Nawet bardzo niska cena nie wygra, jeśli ma małą wagę, a firma wypada słabo w kryterium o dużej wadze (np. niezawodność).
W praktyce logistycznej często ocenia się: koszt (stawki), czas dostawy (lead time), terminowość i niezawodność, a także dostępność floty, warunki reklamacji i komunikację. Na egzaminie zwykle podane są 2–4 kryteria z wagami w tabeli.
Bo transport to nie tylko koszt, ale też jakość usługi. Jeśli przewoźnik jest tani, ale ma opóźnienia lub niską niezawodność, to rosną koszty pośrednie: przestoje, braki na magazynie, reklamacje i niezadowolenie klienta. Wagi kryteriów mają odzwierciedlać te priorytety.
Zastosuj stałą procedurę: 1) przepisz wagi, 2) dla każdej firmy policz iloczyny (ocena × waga) dla wszystkich kryteriów, 3) zsumuj, 4) porównaj sumy. Dodatkowo sprawdź, czy uwzględniłeś wszystkie kryteria z tabeli.
Gdy obsługujesz produkcję lub kluczowych klientów, gdzie opóźnienie powoduje wysokie straty (np. zatrzymanie linii, kary umowne, braki na półce). Wtedy większe wagi dostają kryteria jakościowe, a cena ma mniejszy wpływ na wybór, mimo że nadal jest istotna.
Nie. Waga zależy od potrzeb firmy. Dla dostaw planowanych ważniejsza może być niezawodność i powtarzalność, a dla ekspresowych zleceń – czas. Na egzaminie nie oceniasz "jak powinno być", tylko liczysz wynik zgodnie z wagami podanymi w zadaniu.
Najczęściej: pominięcie wag i zwykłe zsumowanie ocen, odwrócenie sensu kryterium (np. uznanie, że dłuższy czas jest lepszy), pomylenie kolumn w tabeli oraz błędy arytmetyczne. Pomaga tabelka pomocnicza z iloczynami i kontrola, czy suma rośnie tam, gdzie rosną oceny w ważnych kryteriach.
Niezawodność to zdolność przewoźnika do realizacji usługi zgodnie z ustaleniami: terminowo, bez uszkodzeń, z prawidłową dokumentacją i powtarzalną jakością. W praktyce mierzy się ją np. odsetkiem dostaw na czas lub liczbą reklamacji, ale w zadaniu egzaminacyjnym zwykle jest podana jako ocena w tabeli.
Przećwicz kilka przykładów sumy ważonej w arkuszu kalkulacyjnym: mnożenie ocen przez wagi, sumowanie i porównywanie wyników. Ucz się też interpretacji kryteriów: co oznacza koszt, czas, niezawodność w transporcie. Na egzaminie kluczowa jest dokładność przepisywania danych z tabeli.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Weighted_sum_model - accessed 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Multiple-criteria_decision_analysis - accessed 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielokryterialne_wspomaganie_decyzji - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z logistyki: ocena i wybór dostawców/usługodawców (metody punktowe)
  • Ćwiczenia z arkusza kalkulacyjnego: mnożenie ocen przez wagi i sumowanie
  • Notatki z KPI w transporcie: terminowość, niezawodność, koszt

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego