KWALIFIKACJA SPL4 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 11.

Firma ma dostarczyć towar z Zakładu Produkcyjnego do trzech odbiorców (X, Y, Z). Średnia prędkość przewozu na każdym odcinku wynosi 60 km/h.

Odległości (w km) między punktami wynoszą:

ZakładXYZ
Zakład405030
X402025
Y502035
Z302535

Którą trasą dostawa odbędzie się najszybciej?

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ponieważ na każdym odcinku jedzie się ze stałą średnią prędkością 60 km/h, najszybsza jest trasa o najmniejszej łącznej odległości. Suma dla trasy "Zakład–Z–X–Y" wynosi 30+25+20=75 km, mniej niż w pozostałych wariantach. Dla porównania: Zakład–Z–Y–X to 85 km, a Zakład–X–Z–Y to 100 km.

Pełne wyjaśnienie:

Stała średnia prędkość na każdym odcinku (60 km/h) oznacza, że o czasie całej dostawy decyduje wyłącznie łączna długość trasy. Liczymy więc sumę kilometrów w każdym wariancie, a czas można policzyć ze wzoru t = s / v.

Dystanse (km): Zakład–X 40, Zakład–Y 50, Zakład–Z 30, X–Y 20, X–Z 25, Y–Z 35.

  • Trasa "Zakład–Z–X–Y": 30 + 25 + 20 = 75 km, t = 75/60 h = 1,25 h = 1 h 15 min.
  • Trasa "Zakład–Z–Y–X": 30 + 35 + 20 = 85 km, t = 85/60 h ≈ 1 h 25 min.
  • Trasa "Zakład–X–Z–Y": 40 + 25 + 35 = 100 km, t = 100/60 h = 1 h 40 min.
  • Trasa "Zakład–Y–Z–X": 50 + 35 + 25 = 110 km, t = 110/60 h ≈ 1 h 50 min.

Najmniejszą sumę odległości ma wariant "Zakład Produkcyjny – Odbiorca Z – Odbiorca X – Odbiorca Y", dlatego jest najszybszy. Typowy błąd to wybieranie trasy zaczynającej się od najbliższego odbiorcy bez sprawdzenia kolejnych odcinków albo nieuwzględnienie, że prędkość jest jednakowa, więc nie trzeba porównywać czasu osobno dla każdego odcinka.

Wskazówka: przy stałej prędkości wystarczy porównać same kilometry; dzielenie przez 60 nie zmienia kolejności. Gdy trzeba podać czas w minutach, mnożymy część ułamkową godziny przez 60 (0,25 h = 15 min).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru t = s / v. Gdy s jest w kilometrach, a v w km/h, to t otrzymasz w godzinach. Potem możesz zamienić część ułamkową godziny na minuty, mnożąc ją przez 60.
Jeśli na wszystkich odcinkach prędkość jest taka sama, to czas jest proporcjonalny do drogi: t = s / 60. Dzielnik 60 jest taki sam dla wszystkich tras, więc najszybsza będzie ta, która ma najmniejszą łączną odległość.
km/h to "kilometry na godzinę", czyli ile kilometrów pojazd pokonuje w 1 godzinę przy danej prędkości. W zadaniach oznacza to, że gdy znasz drogę w km, możesz policzyć czas w godzinach przez podzielenie drogi przez prędkość.
1,25 h = 1 h + 0,25 h. Część ułamkową przelicz na minuty: 0,25 × 60 = 15. Razem daje to 1 h 15 min. Ten sam schemat działa dla dowolnej wartości dziesiętnej godzin.
Najczęstsze są: niezsumowanie całej trasy (porównywanie tylko pierwszego odcinka), pomijanie odcinków między odbiorcami oraz błędne przeliczanie czasu (np. 0,25 h traktowane jako 25 minut zamiast 15).
Tak, bo zmieniają się odcinki między kolejnymi punktami (np. X–Z może mieć inną długość niż Y–Z). Nawet jeśli start jest ten sam, inna kolejność odwiedzin daje inną sumę kilometrów, a więc inny czas przy stałej prędkości.
Punkty (Zakład, X, Y, Z) traktuje się jak wierzchołki grafu, a odległości jak wagi krawędzi. Dla każdej proponowanej trasy dodajesz wagi kolejnych krawędzi. Najmniejsza suma wag oznacza najkrótszą, a przy stałej prędkości także najszybszą trasę.
Gdy treść podaje różne prędkości (np. autostrada i miasto), czasy postoju, ograniczenia lub inne warunki na segmentach. Wtedy nie wystarczy porównać kilometrów — trzeba policzyć czas dla każdego odcinka osobno i dopiero zsumować czasy.
Najkrótszy pierwszy odcinek nie gwarantuje najmniejszej sumy całej trasy. Kolejne połączenia między odbiorcami mogą być dłuższe i "zjeść" oszczędność z początku. Poprawna metoda to suma wszystkich odcinków w danym wariancie.
Potrzebujesz odległości (lub czasów) dla wszystkich odcinków, które mogą wystąpić w trasach, oraz informacji o prędkości/warunkach przejazdu. Jeśli prędkość jest stała, wystarczą odległości; jeśli jest różna, musisz mieć dane do policzenia czasu na każdym odcinku.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Ponieważ na każdym odcinku jedzie się ze stałą średnią prędkością 60 km/h, najszybsza jest trasa o najmniejszej łącznej odległości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Prędkość — zależność v = s/t oraz przekształcenia wzoru, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 - accessed 2026-04-10
  • Wikipedia (PL): Ruch jednostajny prostoliniowy — opis stałej prędkości i zależności s, t, v, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_jednostajny_prostoliniowy - accessed 2026-04-10
  • MataMaks: Zadania z prędkością (droga, czas, prędkość) — przykłady obliczeń t = s/v, https://www.matemaks.pl/zadania-z-predkoscia.html - accessed 2026-04-10

Materiały:

  • Zadania z kinematyki: ruch jednostajny (t = s/v)
  • Ćwiczenia z grafów ważonych: wyznaczanie długości ścieżki
  • Karty pracy: przeliczanie jednostek czasu (h ↔ min)

Aktualizacja pytania: 10.04.2026



Aktualizacja pytania: 10.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego