KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 39.
Fitomelioracja prowadząca do poprawiania produktywności gleb i możliwości wykorzystania gruntów przez zakładanie upraw odpowiednio dobranych gatunków roślin w swym działaniu nie obejmuje zabiegu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fitomelioracja polega na poprawie właściwości i produktywności gleb poprzez wprowadzanie odpowiednio dobranej roślinności, m.in. zalesienia, zadrzewienia śródpolne i uprawy roślin stabilizujących stoki. Monokultura nie jest zabiegiem melioracyjnym – zwykle zubaża bioróżnorodność i może pogarszać stan gleby.

Pełne wyjaśnienie:

Fitomelioracja to grupa działań, w których wykorzystuje się rośliny do poprawy warunków glebowych i możliwości użytkowania gruntów. W praktyce chodzi m.in. o:

  • zwiększenie stabilności podłoża i ograniczenie erozji (szczególnie na stokach),
  • poprawę struktury gleby i jej zdolności do zatrzymywania wody,
  • ochronę krajobrazu rolniczego (np. przez pasy drzew i krzewów).

Odpowiedź "stosowania monokultury" jest poprawna, ponieważ monokultura oznacza długotrwałą uprawę jednego gatunku na tym samym obszarze. Taka praktyka nie spełnia idei "odpowiednio dobranych gatunków roślin" stosowanych dla poprawy gleby i jej odporności. W ujęciu środowiskowym monokultury często wiążą się ze spadkiem bioróżnorodności, większą presją chorób i szkodników oraz ryzykiem pogarszania jakości gleby, więc nie są typowym narzędziem fitomelioracji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują jako "zabieg nieobejmowany"?

  • "zalesiania zboczy gór i pagórków" – zalesienia ochronne są klasycznym działaniem ograniczającym spływ powierzchniowy i erozję, stabilizują grunt systemem korzeniowym.
  • "zadrzewiania pasów śródpolnych" – pasy zadrzewień pełnią funkcję przeciwerozyjną i wiatrochronną, poprawiają mikroklimat i retencję, co wspiera produktywność gleb.
  • "uprawy roślin na erodowanych zboczach" – odpowiednio dobrana roślinność (np. zadarniająca/okrywowa) bywa stosowana do zabezpieczenia powierzchni i odbudowy funkcji gleby.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się warunek "odpowiednio dobranych gatunków", odpowiedzi sugerujące zawężenie do jednego gatunku lub jednego schematu uprawy (jak monokultura) zwykle stoją w sprzeczności z celem zabiegów środowiskowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fitomelioracja to poprawa właściwości gleb i terenu przez celowe wprowadzanie roślin. Stosuje się ją m.in. do ograniczania erozji, stabilizacji skarp oraz poprawy warunków siedliskowych. Kluczowe jest dobranie gatunków do celu i warunków lokalnych.
Monokultura oznacza dominację jednego gatunku na dużej powierzchni przez dłuższy czas, co zwykle nie służy poprawie funkcji gleby. Może obniżać bioróżnorodność i zwiększać podatność na degradację. Fitomelioracja opiera się raczej na doborze roślin pod konkretny problem środowiskowy.
Drzewa i krzewy wzmacniają podłoże systemem korzeniowym, zmniejszają prędkość spływu wody i chronią glebę przed uderzeniem kropli deszczu. Dzięki temu ograniczają wymywanie i osuwanie materiału glebowego. Zalesienia ochronne są częstym elementem działań przeciwerozyjnych.
Zadrzewienia śródpolne mogą działać jako bariery wiatrochronne, ograniczać erozję wietrzną, poprawiać mikroklimat i wspierać retencję wody. Dodatkowo tworzą siedliska dla wielu gatunków, co wspiera równowagę ekologiczną. W praktyce to ważny element ochrony gleb i bioróżnorodności.
Chodzi o dobór roślin do celu (np. stabilizacja skarpy, poprawa struktury gleby) oraz do warunków siedliskowych (wilgotność, typ gleby, nachylenie). Dobór powinien uwzględniać trwałość okrywy roślinnej i jej wpływ na glebę. Przypadkowe lub zbyt jednolite nasadzenia mogą nie dać efektu melioracyjnego.
Rośliny wprowadza się, gdy celem jest odbudowa funkcji biologicznych podłoża, ograniczenie pylenia, stabilizacja gruntu lub przygotowanie terenu do dalszego użytkowania. Często jest to etap po wstępnych pracach technicznych. Dobór gatunków zależy od stopnia degradacji i planowanego sposobu zagospodarowania.
Fitomelioracja ma cel środowiskowy: poprawę właściwości gleby/terenu i ograniczanie degradacji (np. erozji). Zabiegi agrotechniczne służą głównie produkcji rolnej w danym sezonie. Jeśli działanie zwiększa stabilność, retencję, strukturę gleby lub ochronę przed erozją, częściej mieści się w fitomelioracji.
Częstym błędem jest mylenie pojęć: uznawanie każdej "uprawy" za fitomeliorację albo traktowanie monokultury jako działania poprawiającego glebę. Inny błąd to ignorowanie funkcji przeciwerozyjnych zalesień i zadrzewień. Warto zawsze sprawdzić, czy odpowiedź realnie prowadzi do poprawy stanu gleby.
Nie, fitomelioracja może wykorzystywać różne formy roślinności: trawy, rośliny okrywowe, krzewy i drzewa. Wybór zależy od problemu (np. erozja, przesuszenie, niestabilne skarpy) i warunków lokalnych. Drzewa są częste, ale nie są jedyną opcją.
Ucz się przez rozróżnianie celów działań: przeciwerozyjne, rekultywacyjne, produkcyjne. Pomaga tworzenie mapy pojęć: erozja, retencja, zalesienia, zadrzewienia, okrywa roślinna, monokultura. W testach zwracaj uwagę na słowa-klucze typu "poprawa", "ochrona", "stabilizacja".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Monokultura nie jest zabiegiem melioracyjnym – zwykle zubaża bioróżnorodność i może pogarszać stan gleby."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rekultywacji oraz ochrony gleb (działy: melioracje, fitomelioracje, erozja)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu kształtowania krajobrazu rolniczego i zadrzewień śródpolnych
  • Opracowania naukowe/poradniki o roli roślinności w stabilizacji skarp i stoków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego