KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 26.
Które formy aktywności ruchowej są wskazane dla osoby z chorobą Alzheimera?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ćwiczenia ogólnousprawniające i spokojne spacery w obecności opiekuna są zwykle najbezpieczniejsze: utrzymują sprawność i równowagę, a nadzór zmniejsza ryzyko upadku i zagubienia. Aktywności w nieznanym terenie lub o większej intensywności (trucht, siłownia) mogą nasilać dezorientację i przeciążenie.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie Alzheimera celem aktywności ruchowej jest przede wszystkim podtrzymywanie sprawności, redukcja sztywności, wsparcie równowagi i samodzielności oraz poprawa samopoczucia. Jednocześnie trzeba minimalizować ryzyko typowe dla otępienia: dezorientację, gorszą ocenę sytuacji, większą podatność na lęk oraz ryzyko upadków i zagubienia.

Dlatego odpowiedź "Ćwiczenia ogólnousprawniające, spacery w obecności opiekuna." jest właściwa: są to formy o zwykle umiarkowanej intensywności, możliwe do dostosowania do dnia i kondycji podopiecznego, a obecność opiekuna pozwala kontrolować tempo, przerwy, nawodnienie, bezpieczeństwo trasy oraz reakcje chorego.

Dlaczego pozostałe propozycje są gorsze w kontekście otępienia?

  • "Długie spacery w nieznanym otoczeniu…" – nawet przy nadzorze nieznane miejsce może wywołać niepokój i nasilić dezorientację; "długie" zwiększa ryzyko zmęczenia, potknięć i spadku uwagi.
  • "…trucht na bieżni pod opieką trenera." – bieżnia i trucht zwykle podnoszą intensywność i wymagania koordynacyjne; u osób starszych z otępieniem może to zwiększać ryzyko utraty równowagi. Dodatkowo "trener" nie zastępuje opieki ukierunkowanej na specyficzne potrzeby chorego.
  • "Ćwiczenia … na siłowni pod opieką trenera." – trening siłowy w środowisku siłowni bywa trudny poznawczo (obsługa sprzętu, zasady bezpieczeństwa) i może być zbyt obciążający; wymaga bardzo indywidualnego doboru i stałej kontroli, częściej w warunkach rehabilitacji niż typowej aktywizacji w DPS.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj opcji, które łączą prostotę, regularność i bezpieczeństwo (znane otoczenie, umiarkowane tempo, nadzór). Unikaj odpowiedzi, które wprowadzają nieznane środowisko lub wysoką intensywność wysiłku bez jasnej potrzeby terapeutycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wybiera się proste ćwiczenia ogólnousprawniające (mobilizacja stawów, rozciąganie, ćwiczenia równowagi) oraz spacery. Kluczowe jest dopasowanie intensywności do dnia i możliwości podopiecznego oraz stały nadzór opiekuna, aby ograniczyć ryzyko upadku i przeciążenia.
W otępieniu mogą występować zaburzenia orientacji i oceny sytuacji. Obecność opiekuna pomaga wybrać bezpieczną trasę, kontrolować tempo, robić przerwy, reagować na nagłe osłabienie lub niepokój oraz zapobiegać zagubieniu. Nadzór jest też ważny przy przejściach przez przeszkody i schody.
Zwykle nie są najlepszym wyborem. Nieznane otoczenie może nasilać lęk i dezorientację, a długi czas marszu zwiększa zmęczenie i ryzyko potknięć. Bezpieczniej planować krótsze, regularne spacery w znanej okolicy, z możliwością szybkiego powrotu i odpoczynku.
Intensywność dobiera się do wieku, chorób współistniejących, wydolności i aktualnego samopoczucia. W praktyce preferuje się wysiłek umiarkowany: podopieczny powinien móc rozmawiać podczas ruchu, a opiekun obserwuje oddech, zmęczenie i stabilność chodu. Lepiej częściej i krócej niż rzadko i bardzo intensywnie.
Konsultacja (np. lekarz, fizjoterapeuta) jest wskazana, gdy występują częste upadki, wyraźne zaburzenia równowagi, ból, duszność, choroby serca, znaczne ograniczenia ruchu lub gdy planuje się trening na sprzęcie. Specjalista pomoże dobrać bezpieczne ćwiczenia i przeciwwskazania.
W warunkach DPS najczęściej lepiej sprawdzają się ćwiczenia ogólnousprawniające, bo są proste, możliwe do wykonania w sali lub pokoju i łatwiej je dopasować do funkcjonowania poznawczego. Ćwiczenia na sprzęcie mogą być korzystne, ale zwykle wymagają dokładniejszej oceny, instruktażu i ścisłego nadzoru.
Częste błędy to: zbyt długa lub zbyt intensywna aktywność, wybór nieznanego otoczenia, brak przerw i nawodnienia, zbyt skomplikowane polecenia oraz nieuwzględnienie zmiennej formy dnia. Innym błędem jest skupienie na "treningu" zamiast na bezpieczeństwie, regularności i komforcie podopiecznego.
Znane otoczenie zmniejsza obciążenie poznawcze: podopieczny łatwiej rozpoznaje drogę, mniej się stresuje i rzadziej reaguje niepokojem. To ogranicza ryzyko nagłego przyspieszenia, zatrzymania, wejścia w niebezpieczne miejsce lub odmowy dalszego marszu. Dla opiekuna łatwiejsza jest też kontrola trasy i punktów odpoczynku.
Zwykle nie jest to pierwsza rekomendacja w DPS. Trucht i bieżnia podnoszą wymagania koordynacyjne i mogą zwiększać ryzyko utraty równowagi, szczególnie przy gorszym skupieniu uwagi. Jeśli taka forma jest rozważana, powinna być poprzedzona oceną sprawności i prowadzona bardzo ostrożnie, najlepiej w ramach rehabilitacji.
Wybierz stałą, znaną trasę i spokojną porę dnia. Zadbaj o wygodne obuwie, odpowiedni ubiór, wodę i możliwość odpoczynku. Daj krótkie, jasne komunikaty i idź obok podopiecznego, obserwując chód i zmęczenie. Unikaj zatłoczonych miejsc i nagłych zmian planu, które mogą wywołać niepokój.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Ćwiczenia ogólnousprawniające i spokojne spacery w obecności opiekuna są zwykle najbezpieczniejsze: utrzymują sprawność i równowagę, a nadzór zmniejsza ryzyko upadku i zagubienia."

Źródła:

  • World Health Organization, "Risk reduction of cognitive decline and dementia: WHO guidelines", 2019.
  • National Institute for Health and Care Excellence (NICE), "Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers" (guideline NG97), 2018.
  • Alzheimer's Association, materiały edukacyjne dotyczące aktywności fizycznej i demencji (sekcje poradnikowe dla opiekunów).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z opieki nad osobą z otępieniem (skrypty do kwalifikacji opiekuńczych)
  • Poradniki organizacji bezpiecznej aktywności fizycznej seniorów w placówkach opiekuńczych
  • Wytyczne i poradniki dotyczące opieki nad osobami żyjącymi z demencją (organizacje zdrowia publicznego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego