KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawują
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W mieście na prawach powiatu zadania i kompetencje powiatu wykonują organy miasta.
Dlatego funkcje organów powiatu realizują organ stanowiący miasta (rada miasta) oraz organ wykonawczy (prezydent miasta), a nie rada powiatu, starosta ani "zarząd gminy".

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie miasta na prawach powiatu oznacza, że na obszarze takiego miasta kumulują się zadania właściwe zarówno gminie, jak i powiatowi. W konsekwencji w praktyce administracyjnej mieszkaniec załatwia wiele spraw "powiatowych" w tym samym urzędzie, w którym załatwia sprawy gminne.

W tym modelu funkcje organów powiatu nie są wykonywane przez odrębne, "klasyczne" organy powiatowe, lecz przez organy miasta. Poprawna odpowiedź wskazuje więc radę miasta jako organ stanowiący i kontrolny oraz prezydenta miasta jako organ wykonawczy w mieście.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "rada gminy i zarząd gminy" – w pytaniu chodzi o funkcje organów powiatu w szczególnej jednostce (miasto na prawach powiatu). Dodatkowo nazwa "zarząd gminy" może wprowadzać w błąd, bo w praktyce model organów gminy jest opisywany inaczej niż w powiecie.
  • "rada powiatu i zarząd powiatu" – to typowy zestaw organów powiatu, ale nie oddaje specyfiki miasta na prawach powiatu, gdzie nie funkcjonuje odrębny urząd powiatowy w klasycznej postaci.
  • "rada powiatu i starosta" – to również skojarzenie z klasycznym powiatem ziemskim. W mieście na prawach powiatu rolę organu wykonawczego w sprawach realizowanych na poziomie powiatu pełni organ wykonawczy miasta, czyli prezydent.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "miasto na prawach powiatu", najpierw zadaj sobie pytanie, czy odpowiedzi nie powinny odwoływać się do organów miasta, które przejmują kompetencje powiatu na danym terenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miasto, które wykonuje zadania przypisane zarówno gminie, jak i powiatowi na swoim obszarze. W praktyce wiele spraw "powiatowych" załatwia się w urzędzie miasta, bo nie ma odrębnych klasycznych struktur powiatowych dla tego terenu.
Kluczowe są organy miasta: rada miasta (organ stanowiący i kontrolny) oraz prezydent miasta (organ wykonawczy). To one realizują także kompetencje, które w powiecie ziemskim przypadałyby organom powiatu.
Bo pytanie dotyczy szczególnego ustroju: miasta na prawach powiatu. W takim przypadku funkcje "powiatowe" są wykonywane przez organy miejskie. Odruchowe skojarzenie "powiat = starosta" jest typowe dla powiatu ziemskiego.
Organ stanowiący podejmuje uchwały i sprawuje kontrolę (np. rada). Organ wykonawczy realizuje uchwały, kieruje urzędem i wydaje decyzje w ramach kompetencji (np. prezydent/burmistrz/wójt). W pytaniu trzeba wskazać oba typy organów.
Chodzi o wykonywanie ról przypisanych organom powiatu: podejmowanie uchwał (rola organu stanowiącego) oraz realizację zadań i bieżące kierowanie (rola organu wykonawczego). W mieście na prawach powiatu przejmują je organy miasta.
W typowym powiecie organem wykonawczym działa zarząd powiatu, ale w mieście na prawach powiatu mechanizm jest odmienny: kompetencje "powiatowe" realizują organy miasta. Na egzaminie warto wychwycić ten wyjątek od schematu.
Najczęstsze są: mylenie nazw organów (rada gminy/rada powiatu), wybór odpowiedzi "z powiatem" tylko dlatego, że w treści jest słowo "powiat", oraz ignorowanie wyjątku "miasto na prawach powiatu", które zmienia standardowy układ organów.
Pomaga tabela: zadania i organy gminy vs powiatu oraz osobna rubryka dla "miasta na prawach powiatu" jako wyjątku. Ćwicz na przykładach spraw (drogi, edukacja, geodezja) i dopasowuj, który szczebel i który organ jest właściwy.
Gdy trzeba poprawnie poinformować klienta, gdzie złożyć wniosek lub odwołanie i kto jest organem właściwym. W miastach na prawach powiatu sprawy "powiatowe" często obsługuje urząd miasta, co skraca drogę administracyjną interesanta.
W takich pytaniach "zarząd gminy" bywa pułapką językową: sugeruje analogię do zarządu powiatu. Warto sprawdzić, czy pytanie nie dotyczy organu wykonawczego gminy (wójt/burmistrz/prezydent), a nie "zarządu" jako nazwy.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (rozdział dotyczący samorządu terytorialnego)

Materiały:

  • Podręczniki do WOS/podstaw administracji publicznej (samorząd terytorialny)
  • Komentarze i opracowania szkoleniowe dotyczące ustroju powiatu i miast na prawach powiatu
  • Strony informacyjne urzędów miast na prawach powiatu opisujące strukturę organów i kompetencje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego