Gęstość cieczy oznacza się, gdy potrafimy wyznaczyć masę próbki i jej objętość. Piknometr to naczynie pomiarowe o ściśle określonej (stałej) objętości, które napełnia się badaną cieczą, a następnie waży. Znając masę cieczy znajdującej się w piknometrze oraz objętość piknometru (wyznaczoną uprzednio, zwykle z użyciem wody w zadanej temperaturze), można obliczyć gęstość.
Dlatego odpowiedź "piknometru" jest właściwa: ten przyrząd jest przeznaczony do oznaczania gęstości metodą piknometryczną, popularną w laboratoriach kontroli jakości i w praktyce przemysłu chemicznego.
Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości:
- "biurety" używa się do dokładnego odmierzania objętości roztworu, najczęściej w miareczkowaniu. Sama biureta nie służy do oznaczania gęstości; może co najwyżej pośrednio pomóc w przygotowaniu roztworu o znanej objętości.
- "refraktometru" używa się do pomiaru współczynnika załamania światła (refrakcji). W praktyce bywa on wykorzystywany do szacowania stężenia (np. przez skale refrakcyjne), ale nie jest to bezpośredni pomiar gęstości.
- "spektrofotometru" używa się do pomiaru absorbancji/ transmitancji promieniowania w funkcji długości fali, czyli do analiz ilościowych i jakościowych związków chemicznych. Nie służy do wyznaczania gęstości cieczy.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się gęstość, myśl o metodach opartych o masę i objętość (np. piknometr, areometr, waga hydrostatyczna), a nie o metodach optycznych czy spektroskopowych.
