Gęstość jest jedną z podstawowych właściwości fizycznych produktów naftowych i bywa wykorzystywana w ocenie jakości, identyfikacji surowca oraz kontroli procesu. Do jej oznaczania stosuje się przyrządy, które bezpośrednio odnoszą się do zależności masa–objętość albo do zjawiska wyporu.
"areometru lub piknometru." jest poprawne, ponieważ:
- Areometr (hydrometr) działa na zasadzie wyporu: im większa gęstość cieczy, tym mniejsze zanurzenie pływaka. Odczyt wykonuje się na skali (zwykle z uwzględnieniem temperatury i prawidłowego odczytu menisku).
- Piknometr umożliwia wyznaczenie gęstości przez zważenie próbki o ściśle znanej objętości. To klasyczna metoda laboratoryjna oparta o relację ρ = m/V.
Pozostałe propozycje są błędne, bo dotyczą innych wielkości:
- "polarymetru lub areometru." – polarymetr służy do pomiaru skręcalności optycznej (rotacji płaszczyzny polaryzacji), a nie gęstości. Obecność areometru nie "ratuje" odpowiedzi, bo pytanie oczekuje zestawu przyrządów właściwych dla gęstości.
- "refraktometru lub piknometru." – refraktometr mierzy współczynnik załamania światła. To parametr optyczny, który może korelować z właściwościami mieszaniny, ale nie jest bezpośrednim pomiarem gęstości.
- "spektrofotometru lub refraktometru." – spektrofotometr mierzy absorpcję/ transmitancję promieniowania, a refraktometr refrakcję; oba przyrządy są typowe dla analiz optycznych, nie dla oznaczania gęstości.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gęstość łączy się z metodami masowo-objętościowymi (piknometr) i wyporowymi (areometr), a przyrządy optyczne przypisuje się do parametrów światła (refrakcja, absorbancja, polaryzacja).
