KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 2.
Gleby piaszczysto-gliniaste o odczynie lekko kwaśnym są odpowiednie do uprawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gleby piaszczysto-gliniaste o odczynie lekko kwaśnym sprzyjają uprawie ziemniaków, które dobrze rosną na stanowiskach lżejszych i tolerują niższe pH. Rośliny takie jak lucerna czy buraki cukrowe zwykle wymagają gleb żyźniejszych oraz odczynu bliższego obojętnemu, dlatego są gorszym wyborem.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa parametry stanowiska: typ gleby (piaszczysto-gliniasta, czyli gleba raczej lekka do średniej) oraz odczyn (lekko kwaśny). Dobór rośliny powinien uwzględniać zarówno wymagania wodno-powietrzne wynikające z uziarnienia, jak i tolerancję na pH.

Odpowiedź "ziemniaków." jest trafna, ponieważ ziemniak jest rośliną, która w praktyce rolniczej dobrze udaje się na glebach lżejszych (w tym piaszczysto-gliniastych) i wykazuje stosunkowo dobrą tolerancję na odczyn lekko kwaśny. Takie stanowiska ograniczają część problemów typowych dla gleb ciężkich (np. zaskorupianie, nadmiar wody), a jednocześnie zapewniają lepszą strukturę niż piaski luźne.

Pozostałe propozycje są mniej odpowiednie w zestawieniu z podanym odczynem i/lub typem gleby:

  • "lucerny." – lucerna jest rośliną wrażliwszą na zakwaszenie; na glebach lekko kwaśnych może gorzej się rozwijać (spada dostępność niektórych składników i pogarszają się warunki dla symbiozy brodawkowej). Zwykle oczekuje stanowisk o pH bliższym obojętnemu.
  • "buraków cukrowych." – buraki cukrowe mają dość wysokie wymagania glebowe; preferują stanowiska żyzne, zasobne, o uregulowanym odczynie. Na glebach lżejszych i przy niższym pH częściej rośnie ryzyko spadku plonu i jakości.
  • "koniczyny czerwonej." – choć koniczyna bywa bardziej tolerancyjna niż lucerna, nadal jako roślina motylkowa pastewna zwykle korzysta z odczynu co najmniej lekko kwaśnego do obojętnego oraz z gleb o lepszej zasobności; w porównaniu z ziemniakiem nie jest to najbardziej oczywisty wybór dla wskazanego stanowiska.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "lekko kwaśny", często eliminuje to rośliny wyraźnie wapniolubne. Gdy dodatkowo pada "piaszczysto-gliniaste", preferowane są gatunki dobrze rosnące na glebach lżejszych/średnich, a nie typowo "ciężko-glebowe" i bardzo wymagające.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To gleba o mieszanym uziarnieniu: zawiera dużo piasku, ale ma też frakcję ilastą/gliniastą, dzięki czemu lepiej trzyma wodę i składniki niż piasek luźny. Jest zwykle łatwiejsza w uprawie niż gleby ciężkie, ale może szybciej przesychać niż typowo gliniaste.
Oznacza to pH poniżej obojętnego, ale nie skrajnie niskie. Taki odczyn wpływa na dostępność składników pokarmowych i aktywność mikroorganizmów. Dla części roślin jest akceptowalny, a dla wapniolubnych może ograniczać wzrost i plonowanie.
Ziemniak jest uznawany za roślinę dość tolerancyjną na niższe pH w porównaniu z wieloma gatunkami wymagającymi odczynu obojętnego. W praktyce na stanowiskach lekko kwaśnych może rosnąć stabilnie, o ile ma zapewnione nawożenie i odpowiednią wilgotność.
Lucerna jest bardziej wrażliwa na zakwaszenie i zwykle wymaga odczynu zbliżonego do obojętnego. Przy niższym pH pogarszają się warunki pobierania składników oraz funkcjonowania symbiozy brodawkowej, co może obniżać plon i trwałość plantacji.
Bywa to możliwe, ale buraki cukrowe należą do roślin o wysokich wymaganiach stanowiskowych. Lepiej plonują na glebach żyznych, zasobnych i o uregulowanym odczynie. Na lżejszych glebach częściej pojawia się problem z niedoborem wody i spadkiem jakości korzeni.
pH reguluje rozpuszczalność wielu związków w glebie. Przy odczynie kwaśnym niektóre składniki stają się gorzej dostępne dla roślin, a inne mogą występować w nadmiarze. Dlatego dobór rośliny do pH oraz ewentualne wapnowanie są ważne w planowaniu upraw.
Wapnowanie rozważa się, gdy pH jest zbyt niskie dla planowanej uprawy (np. rośliny wapniolubne) albo gdy analiza gleby wskazuje na potrzebę poprawy odczynu. Zabieg planuje się z wyprzedzeniem, aby uniknąć "szoku" dla roślin i poprawić efektywność nawożenia.
Często są to rośliny wapniolubne i bardziej wrażliwe na zakwaszenie, w tym wiele roślin motylkowych pastewnych oraz uprawy intensywne wymagające bardzo żyznych stanowisk. Na egzaminie warto kojarzyć, że "lekko kwaśne" nie jest optymalne dla takich gatunków.
Pszczelarz planuje pasiekę w krajobrazie rolniczym, gdzie struktura upraw wpływa na pożytki. Podstawowa znajomość gleb i upraw pomaga rozumieć, jakie rośliny mogą dominować w okolicy oraz jak zmiany w gospodarowaniu (np. wapnowanie) mogą pośrednio wpływać na bazę pokarmową pszczół.
Typowe są: ignorowanie pH i wybieranie roślin wyłącznie po nazwie/"popularności", mylenie roślin motylkowych między sobą oraz zakładanie, że każda roślina rośnie tak samo na każdej glebie. Pomaga prosta zasada: odczyn i tekstura są ograniczeniami, a nie detalami.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że gleby piaszczysto-gliniaste o odczynie lekko kwaśnym sprzyjają uprawie ziemniaków, które dobrze rosną na stanowiskach lżejszych i tolerują niższe pH.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa oraz podstaw produkcji roślinnej (działy: odczyn gleby, wymagania roślin)
  • Materiały doradcze ODR dotyczące wapnowania i doboru roślin do stanowiska
  • Atlasy/opracowania rolnicze o wymaganiach glebowych roślin uprawnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego