KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 12.
Główny chodnik wentylacyjny zabezpiecza się obudową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Główny chodnik wentylacyjny jest wyrobiskiem kluczowym i długotrwale utrzymywanym, więc wymaga obudowy trwałej oraz odpornej na naciski górotworu.
Obudowa metalowa ŁP (łukowa podatna) zapewnia kontrolowane odkształcenia i stabilność przekroju, co sprzyja bezpiecznemu przewietrzaniu kopalni.

Pełne wyjaśnienie:

Główny chodnik wentylacyjny to jedno z najważniejszych wyrobisk korytarzowych w kopalni podziemnej, bo służy do zapewnienia przepływu powietrza i ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy (m.in. zagrożenia gazowe i klimatyczne). Takie wyrobisko jest zwykle utrzymywane przez długi czas, dlatego wymaga obudowy trwałej, odpornej na deformacje górotworu oraz umożliwiającej zachowanie odpowiedniego przekroju.

Odpowiedź "metalową ŁP" jest poprawna, ponieważ obudowa ŁP (łukowa podatna) jest stalową obudową stosowaną w wyrobiskach korytarzowych wymagających długotrwałego utrzymania. Jej istotą jest podatność, czyli zdolność do kontrolowanego "oddania" części przemieszczeń pod wpływem nacisków górotworu, zamiast gwałtownego zniszczenia. To zwiększa niezawodność i pozwala stabilniej utrzymać wyrobisko w trudniejszych warunkach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "drewnianą" – obudowa drewniana jest z reguły mniej trwała i ma mniejszą nośność w długim okresie. Częściej kojarzy się z wyrobiskami tymczasowymi lub szczególnymi przypadkami, a nie z głównymi wyrobiskami wentylacyjnymi o krytycznym znaczeniu.
  • "murową" – obudowa murowa jest rozwiązaniem specyficznym i nie jest typowym, preferowanym wyborem dla głównych chodników wentylacyjnych w warunkach, gdzie liczy się podatność i odporność na dynamiczne oddziaływania górotworu.
  • "drewniano-metalową" – rozwiązania mieszane mogą występować w określonych warunkach, ale jako standard dla głównych chodników wentylacyjnych zwykle ustępują obudowie stalowej ŁP, która lepiej odpowiada na wymagania długotrwałego utrzymania i oddziaływań górotworu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "główny" chodnik (wentylacyjny lub przewozowy), myśl o trwałości, bezpieczeństwie i długim okresie eksploatacji. To często kieruje wybór w stronę stalowej obudowy podatnej, a nie rozwiązań typowo tymczasowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obudowa ŁP (łukowa podatna) to stalowa obudowa wyrobisk korytarzowych z elementów łukowych łączonych w sposób umożliwiający kontrolowane zsuwanie/odkształcanie pod naciskiem górotworu. Dzięki podatności lepiej "pracuje" z górotworem niż obudowa sztywna.
Bo są kluczowe dla przewietrzania kopalni i zwykle muszą być utrzymane przez długi czas. Stabilny przekrój wyrobiska wpływa na przepływ powietrza i bezpieczeństwo. Trwała obudowa ogranicza ryzyko deformacji, zwężeń i utraty funkcji wentylacyjnej.
Obudowa podatna dopuszcza kontrolowane odkształcenia i przemieszczenia elementów pod obciążeniem (np. w złączach), co zmniejsza ryzyko nagłego zniszczenia. Obudowa sztywna ma minimalną możliwość "pracy" i w niekorzystnych warunkach może pękać lub ulegać uszkodzeniom.
Najczęściej wtedy, gdy wyrobisko ma charakter krótkotrwały lub pomocniczy albo warunki pozwalają na mniej trwałe zabezpieczenie. Drewno ma ograniczoną trwałość i nośność w długim okresie, dlatego zwykle nie jest pierwszym wyborem dla wyrobisk głównych o strategicznym znaczeniu.
Nie jest to rozwiązanie standardowe dla głównych chodników wentylacyjnych, gdzie ważna bywa podatność i odporność na oddziaływania górotworu. Obudowa murowa pojawia się raczej w szczególnych zastosowaniach. W zadaniach egzaminacyjnych "główne" wyrobiska zwykle łączy się z obudową stalową.
W ujęciu ogólnym obudowa ŁP składa się z elementów łukowych tworzących obrys wyrobiska oraz połączeń (zamków/łączników) umożliwiających pracę obudowy pod obciążeniem. W praktyce spotyka się też łączniki i obejmy zapewniające stabilne, ale podatne połączenie elementów.
Bo górotwór może wywierać długotrwałe i zmienne naciski (także boczne). Podatność pozwala obudowie przejąć część przemieszczeń bez gwałtownego zniszczenia, co zmniejsza ryzyko nagłych awarii i ułatwia utrzymanie wyrobiska w stanie bezpiecznym przez dłuższy czas.
Częsty błąd to wybór obudowy drewnianej "z przyzwyczajenia" oraz mylenie pojęć: metalowa nie znaczy automatycznie sztywna, bo ŁP jest metalowa, ale podatna. Inny błąd to nieuwzględnienie słowa "główny", które sugeruje długi czas utrzymania i wysokie wymagania bezpieczeństwa.
Ucz się przez porównywanie: rodzaj wyrobiska (główne/tymczasowe), funkcja (wentylacja/transport) i dobór obudowy (stalowa/drewniana/mieszana). Pomaga też rozpoznawanie cech obudowy ŁP: stal, łuki, połączenia umożliwiające podatność. Rób krótkie fiszki z definicjami.
Tak, bo główne wyrobiska wentylacyjne podlegają wymaganiom utrzymania i kontroli stanu technicznego. Dobór obudowy powinien ułatwiać bezpieczne, długotrwałe utrzymanie wyrobiska oraz ograniczać ryzyko deformacji. W praktyce to sprzyja rozwiązaniom stalowym o wysokiej trwałości.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23.11.2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obudów wyrobisk korytarzowych (górnictwo podziemne) dla GIW.2
  • Instrukcje zakładowe i prezentacje BHP dot. utrzymania i kontroli wyrobisk wentylacyjnych
  • Podręczniki/kompendia z zakresu wentylacji kopalń i mechaniki górotworu (rozdziały o wyrobiskach i obudowach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego