KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 5.
Grupę dokumentów wytworzonych przez jedną kancelarię, która nie podlegała zmianom organizacyjnym, należy nazwać zespołem archiwalnym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zespół archiwalny wytworzony przez jedną kancelarię/twórcę, który nie ulegał zmianom organizacyjnym, określa się jako zespół prosty. Pozostałe określenia odnoszą się do innych cech zespołu (np. jego "złożoności" lub stanu), więc nie pasują do warunku ciągłości organizacyjnej podanego w treści.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczowe w pytaniu są dwa elementy: jeden twórca (jedna kancelaria) oraz brak zmian organizacyjnych tego twórcy. Taka sytuacja oznacza, że materiały archiwalne powstały w ramach jednej, nieprzekształcanej struktury organizacyjnej, a więc stanowią jednolity produkt działalności jednego podmiotu.

Dlatego właściwa jest odpowiedź "prostym": w terminologii archiwalnej odnosi się ona do zespołu powstałego w sposób "niezłożony" od strony organizacyjnej – bez następstw reorganizacji skutkujących wielością następujących po sobie twórców albo koniecznością łączenia odrębnych części o różnym pochodzeniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "złożonym" wybiera się wtedy, gdy akta są związane z bardziej skomplikowaną historią organizacyjną (np. przekształcenia, następstwa prawno-organizacyjne), a treść wyraźnie temu przeczy.
  • "otwartym" to określenie może kojarzyć się z tym, czy zespół jest nadal narastający (czy twórca dalej wytwarza dokumentację). W pytaniu jednak kryterium rozstrzygające dotyczy stabilności organizacyjnej, a nie bieżącego narastania.
  • "martwym" bywa wiązane z brakiem dalszego narastania (twórca zakończył działalność). To również jest inne kryterium niż wskazane w pytaniu; sam fakt braku reorganizacji nie przesądza o tym, czy zespół nadal narasta.

Wskazówka egzaminacyjna: przy tego typu zadaniach podkreśl w treści warunki definicyjne (tu: "jedna kancelaria" i "bez zmian organizacyjnych") i dopiero potem dopasuj termin, zamiast sugerować się potocznym znaczeniem słów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zespół archiwalny to całość materiałów archiwalnych powstałych w wyniku działalności jednego twórcy (np. urzędu, instytucji), zachowana jako odrębna jednostka zasobu. W praktyce ułatwia to ewidencję, porządkowanie i wyszukiwanie dokumentów zgodnie z ich pochodzeniem.
Za "prosty" uznaje się zespół wytworzony przez jedną kancelarię/twórcę, którego struktura organizacyjna nie ulegała zmianom wpływającym na ciągłość wytwarzania akt. W zadaniach egzaminacyjnych szukaj w treści warunku: jeden twórca + brak reorganizacji.
Zmiany organizacyjne twórcy (łączenie, podział, następstwo prawne) wpływają na to, czy dokumentacja ma jedno pochodzenie, czy powstała w wyniku przekształceń. To z kolei decyduje o sposobie wydzielenia zespołu, jego opisie i ewentualnym powiązaniu z innymi zespołami w zasobie archiwum.
Zasada proweniencji oznacza, że dokumenty należy zachować i opracowywać zgodnie z ich pochodzeniem, czyli nie mieszać materiałów różnych twórców. W praktyce technika archiwisty pomaga to utrzymać przynależność zespołową, poprawną ewidencję oraz rzetelny opis historii wytworzenia dokumentacji.
Nie. "Otwarty" zwykle odnosi się do tego, czy zespół nadal narasta (twórca dalej działa i wytwarza dokumenty), a "prosty" opisuje przede wszystkim kryterium pochodzenia i ciągłości organizacyjnej twórcy. Na egzaminie trzeba dopasować pojęcie do kryterium podanego w treści pytania.
Określenie "martwy" wiąże się najczęściej z sytuacją, gdy zespół nie narasta, bo twórca zakończył działalność lub nie wytwarza już dokumentacji. To inne kryterium niż brak reorganizacji. W pytaniach testowych sprawdzaj, czy mowa o zakończeniu działalności, czy o zmianach organizacyjnych.
Typowe błędy to wybór pojęcia na podstawie skojarzenia (np. "otwarty" brzmi intuicyjnie), pominięcie warunku z treści (np. "bez zmian organizacyjnych") oraz mylenie kryteriów: narastanie zespołu, stan zachowania i złożoność organizacyjna. Pomaga podkreślanie w treści słów-kluczy.
Ustala się go na podstawie pieczęci, nagłówków, sygnatur, znaków sprawy, danych w metrykach oraz informacji o historii instytucji. Ważne jest też rozpoznanie następstw organizacyjnych (np. przekształceń urzędu). To pozwala poprawnie przypisać dokumenty do zespołu i opisać ich pochodzenie.
"Kancelaria" wskazuje na twórcę akt i sposób ich wytworzenia w procesie kancelaryjnym. Gdy pytanie łączy to z informacją o braku zmian organizacyjnych, zwykle sprawdza rozpoznanie typu zespołu według pochodzenia. To sygnał, by nie iść w kierunku pojęć o stanie narastania czy zakończeniu działalności.
Ucz się definicji wraz z kryteriami rozstrzygającymi: twórca, ciągłość organizacyjna, następstwo prawne, narastanie. Rób fiszki: pojęcie → warunek w treści. Trenuj na krótkich opisach sytuacji (jeden twórca, reorganizacja, likwidacja), a potem dopasowuj termin.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zespół archiwalny wytworzony przez jedną kancelarię/twórcę, który nie ulegał zmianom organizacyjnym, określa się jako zespół prosty."

Źródła:

  • ISAD(G): General International Standard Archival Description, 2nd edition, International Council on Archives (ICA), 2000
  • ISAAR(CPF): International Standard Archival Authority Record for Corporate Bodies, Persons and Families, 2nd edition, International Council on Archives (ICA), 2004

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki dotyczące zasady proweniencji i przynależności zespołowej
  • Podręczniki/kompendia z zakresu podstaw archiwistyki (terminologia, typologia zespołów)
  • Standardy opisu archiwalnego ICA (dla kontekstu: opis twórcy i jednostek archiwalnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego