KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 5.
He wynosi wysokość punktu A przewodu kanalizacyjnego o spadku i =-1% na odcinku PA o długości 100,00 m,jeżeli wysokość punktu początkowego P wynosi 200,00 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek i = −1% oznacza zmianę wysokości o −0,01 m na każdy 1 m długości. Dla L = 100,00 m: ΔH = i·L = −0,01·100,00 = −1,00 m. Zatem punkt A leży o 1,00 m niżej niż P: HA = 200,00 − 1,00 = 199,00 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z profili podłużnych i sieci (np. kanalizacji) spadek i podaje się zwykle jako wartość procentową, czyli stosunek różnicy wysokości do długości odcinka pomnożony przez 100%. Oznacza to, że:

i = −1% = −0,01 (w zapisie dziesiętnym). Znak "−" informuje, że w kierunku od punktu P do punktu A wysokość maleje.

Różnicę wysokości na odcinku oblicza się z zależności:

ΔH = i · L

gdzie L = 100,00 m. Podstawiając:

  • ΔH = −0,01 · 100,00 m = −1,00 m

Otrzymana wartość −1,00 m oznacza, że punkt A jest położony o 1,00 m niżej niż punkt P. Zatem:

  • HA = HP + ΔH = 200,00 m + (−1,00 m) = 199,00 m

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 199,90 m odpowiadałoby spadkowi −0,1% (albo błędnemu przeliczeniu procentu na 0,001), czyli zbyt małej zmianie wysokości na 100 m.
  • 200,10 m jest sprzeczne z ujemnym spadkiem, bo sugeruje wzrost wysokości w kierunku A.
  • 201,00 m to typowy błąd znaku: dodanie 1,00 m zamiast odjęcia, jakby spadek był dodatni.

Wskazówka egzaminacyjna: przy spadkach procentowych szybko sprawdź rachunek "na oko" — dla 1% na 100 m zmiana wynosi dokładnie 1 m. Następnie dopiero zastosuj znak (w dół przy wartości ujemnej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że na każdy 100 m długości wysokość zmienia się o 1 m, a znak "−" wskazuje spadek w dół w danym kierunku. Dla 100 m jest to dokładnie −1,00 m różnicy wysokości, czyli punkt końcowy leży niżej.
Zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 1% = 0,01), a potem policz ΔH = i · L. Pamiętaj o znaku spadku: dodatni oznacza wzrost, ujemny oznacza obniżenie w przyjętym kierunku.
Bo 1% to 1/100. Jeśli długość wynosi 100 m, to 0,01 · 100 = 1. Znak "−" nie zmienia wartości bezwzględnej, tylko kierunek zmiany: wynik to −1,00 m, czyli obniżenie o 1 m.
Najbezpieczniej policzyć ΔH = i · L, a potem dodać je do wysokości początkowej. Jeśli i jest ujemne, to ΔH też będzie ujemne, więc dodanie ΔH automatycznie da mniejszą rzędną punktu końcowego.
Najczęściej myli się znak (dodaje zamiast odejmować), źle przelicza procent na ułamek (0,1 zamiast 0,01) albo "gubi" długość odcinka. Pomaga szybka kontrola: 1% na 100 m to zawsze 1 m różnicy.
Nie. 1% = 0,01, a 1‰ = 0,001. To dziesięciokrotna różnica. W zadaniach geodezyjnych pomylenie % z ‰ daje wynik zbyt mały lub zbyt duży o rząd wielkości.
Użyj schematu: Hkoniec = Hpoczątek + i · L, gdzie i jest w zapisie dziesiętnym (np. −1% = −0,01). To standardowy sposób wyznaczania rzędnych na odcinku o stałym spadku.
Stosuje się je m.in. przy tyczeniu i kontroli profili podłużnych dróg, kanałów i rurociągów, przy wyznaczaniu rzędnych niwelety oraz przy analizie odpływu grawitacyjnego w kanalizacji. To częste rachunki w geodezji inżynieryjnej.
Spadek decyduje o tym, czy ścieki popłyną grawitacyjnie oraz z jaką prędkością. Zbyt mały spadek sprzyja zaleganiu osadów, a zbyt duży może powodować niekorzystne warunki przepływu. Dlatego rzędne muszą wynikać ze spadku projektu.
Użyj prostych proporcji: 1% na 100 m to 1 m, 2% na 50 m to też 1 m, 0,5% na 200 m to 1 m itd. Najpierw oceń wartość bezwzględną, a potem zastosuj znak (ujemny spadek = niższa rzędna końcowa).
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Spadek i = −1% oznacza zmianę wysokości o −0,01 m na każdy 1 m długości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Spadek (geometria)" – definicja nachylenia i zapis procentowy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Spadek_(geometria) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Grade (slope)" – definicja nachylenia i przeliczanie % na ułamek, https://en.wikipedia.org/wiki/Grade_(slope) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z niwelacji i obliczeń wysokościowych (profil podłużny, spadki)
  • Zadania rachunkowe z geodezji inżynieryjnej: spadki, rzędne, różnice wysokości
  • Konspekt/lekcja o interpretacji spadku procentowego w projektach sieci i dróg

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego