Test Hirschberga jest prostym badaniem przesiewowym używanym w ortoptyce i okulistyce do oceny ustawienia gałek ocznych. Wykonuje się go, kierując punktowe źródło światła na oczy pacjenta i obserwując odblask rogówkowy (refleks) w każdym oku.
W prawidłowym ustawieniu oczu odblaski świetlne powinny znajdować się w zbliżonym położeniu, typowo symetrycznie względem centrum źrenic. Gdy jedno oko odchyla się (zez), odblask w tym oku jest widocznie przesunięty. Na tej podstawie można określić:
- kierunek odchylenia (np. zez zbieżny/rozbieżny w sensie klinicznym),
- przybliżoną wielkość odchylenia, czyli szacunkowy kąt zeza (badanie ma charakter orientacyjny).
Dlatego poprawna odpowiedź to: ocena kąta zeza (w praktyce: wstępne oszacowanie odchylenia na podstawie refleksu).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Ostrość wzroku ocenia się testami ostrości (tablice optotypów, metody adekwatne do wieku), a nie poprzez obserwację odblasku na rogówce. Światło w teście Hirschberga jest bodźcem do wytworzenia refleksu, nie narzędziem do pomiaru ostrości.
- Widzenie obuoczne wymaga oceny fuzji, stereopsji lub supresji (np. testy stereoskopowe, metody dysocjacyjne). Hirschberg informuje o ustawieniu oczu, ale sam w sobie nie rozstrzyga jakości widzenia obuocznego.
- Reakcja źrenicy na światło (odruch źreniczny) dotyczy zwężenia/rozszerzenia źrenic i jest badaniem neurologiczno-okulistycznym. W teście Hirschberga nie ocenia się zmiany średnicy źrenicy, tylko położenie refleksu rogówkowego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "odblask świetlny na rogówce" lub "symetria refleksów", najczęściej chodzi o ocenę ustawienia oczu i zeza, a nie o ostrość wzroku czy odruch źreniczny.
