KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 23.
Hurtownia prowadzi ewidencję towarów w cenach rzeczywistych. W trakcie miesiąca przyjęto i wydano towary według zestawienia poniżej. Wskaż wartość rozchodu towarów na dzień 08.06.08 wycenionych metodą FIFO.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi przychodu i rozchodu towarów w hurtowni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda FIFO oznacza, że rozchód wycenia się według cen najwcześniej przyjętych partii towaru. Aby ustalić wartość rozchodu na wskazany dzień, sumuje się wartości kolejnych "najstarszych" partii aż do pokrycia ilości wydanej. Otrzymana suma stanowi koszt rozchodu.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie FIFO (first in, first out) przyjmuje się, że z magazynu w pierwszej kolejności "schodzą" te towary, które zostały najwcześniej przyjęte. W ewidencji w cenach rzeczywistych oznacza to, że każda partia przyjęcia ma przypisaną własną cenę (wynikającą z kosztu nabycia), a rozchód wycenia się przez "pobieranie" ilości z kolejnych partii w porządku chronologicznym.

Aby obliczyć wartość rozchodu na konkretny dzień (tu: 08.06), należy wykonać następujące kroki:

  • Ustalić ilość rozchodu (wydania) przypadającą na wskazany dzień – zgodnie z zestawieniem obrotów.
  • Ułożyć przyjęcia chronologicznie i prowadzić bieżące saldo po wcześniejszych wydaniach (jeżeli w miesiącu były już rozchody przed 08.06).
  • Wycenić wydanie: od najstarszej dostępnej partii odejmuje się ilości aż do wyczerpania partii; jeżeli partia nie wystarcza, brakującą ilość pobiera się z kolejnej partii przyjęcia.
  • Zsumować wartości cząstkowe (ilość z danej partii × cena tej partii). Ta suma jest wartością rozchodu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi mogą być błędne? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek:

  • Wartość zaniżona (np. 13 000 zł) często oznacza, że nie uwzględniono części rozchodu lub pominięto "dobranie" z kolejnej partii, gdy pierwsza partia nie pokrywała całej ilości.
  • Wartość "nietypowa" (np. 13 667 zł) bywa skutkiem automatycznego zastosowania średniej ważonej zamiast FIFO albo błędnego uśrednienia cen partii.
  • Wartość znacznie zawyżona (np. 20 500 zł) może wynikać z odwrócenia logiki (pobranie najpierw z najnowszych partii – jak przy LIFO) albo z policzenia wartości przyjęć zamiast rozchodu.

W praktyce magazynowej najpewniejszą metodą uniknięcia błędów jest prowadzenie prostej kartoteki partii: data przyjęcia, ilość, cena, pozostało; a następnie "schodzenie" od góry listy (najstarsze) przy każdym wydaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FIFO to zasada, że rozchód (wydanie/sprzedaż) wycenia się według najstarszych cen zakupu, czyli z partii przyjętych jako pierwsze. Gdy pierwsza partia nie wystarcza ilościowo, brak pobiera się z kolejnej partii przyjęcia.
1) Ustal ilość wydaną.
2) Sprawdź, jakie partie są dostępne (po wcześniejszych wydaniach).
3) Pobieraj ilości z partii od najstarszej do nowszych.
4) Policz sumę: ilość z partii × cena partii.
Uśrednianie cen to inna metoda (średnia ważona). W FIFO trzeba zachować tożsamość partii: każda dostawa ma własną cenę, a rozchód ma odzwierciedlać "schodzenie" towaru z magazynu według kolejności przyjęć.
Oznacza, że w magazynie i rozliczeniach ujmuje się towary według rzeczywistego kosztu nabycia (ceny partii). Dzięki temu rozchód można wycenić precyzyjnie na podstawie konkretnych dostaw, a nie według cen ewidencyjnych czy stałych.
Najczęściej: pomylenie FIFO ze średnią ważoną, błędna chronologia partii, pominięcie wcześniejszych wydań w miesiącu oraz nieprawidłowe "dobranie" brakującej ilości z kolejnej partii. Warto prowadzić tabelę sald po każdym ruchu.
Przy rosnących cenach zakupów FIFO zwykle daje niższy koszt rozchodu niż metody oparte na nowszych partiach. Wyższy wynik rozchodu pojawi się raczej, gdy ceny spadają, bo wtedy najstarsze partie są droższe od nowszych.
Wykonaj kontrolę: stan początkowy + przyjęcia − rozchody = stan końcowy (ilościowo i logicznie wartościowo). Dodatkowo upewnij się, że każda pozycja rozchodu jest przypisana do partii zgodnie z kolejnością przyjęć.
Tak, bo FIFO opiera się na kolejności przyjęć. Bez chronologii nie da się poprawnie przypisać cen partii do wydanej ilości. Na zadaniach egzaminacyjnych chronologia wynika z zestawienia ruchów magazynowych.
FIFO przypisuje rozchód do konkretnych partii od najstarszej. Średnia ważona tworzy jedną uśrednioną cenę dla dostępnych zapasów (zależnie od wariantu obliczeń). W praktyce mogą dawać różne koszty i różne stany końcowe wartościowo.
Ćwicz na tabelach: data, przyjęcie, wydanie, stan, cena partii. Rozwiązuj zestawy z wieloma ruchami w miesiącu i zawsze zapisuj, z której partii "schodzi" wydanie. Na egzaminie to ogranicza pomyłki rachunkowe i chronologiczne.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Metoda FIFO oznacza, że rozchód wycenia się według cen najwcześniej przyjętych partii towaru."

Źródła:

  • IFRS Foundation, IAS 2 Inventories (Cost formulas/FIFO) – official standard text (current consolidated version) - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (en), "FIFO and LIFO accounting" - https://en.wikipedia.org/wiki/FIFO_and_LIFO_accounting - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (działy: zapasy, gospodarka magazynowa, wycena rozchodu)
  • Zadania rachunkowe z wyceny zapasów metodami FIFO i średniej ważonej
  • Instrukcje/karty ćwiczeń do prowadzenia kartotek magazynowych (ilość-wartość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego