KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 21.
Hurtownia styropianu ewidencjonuje zakupiony towar w stałej cenie ewidencyjnej 110 zł za 1 m3. Otrzymaną dostawę 800 m3 w cenie 100 zł na podstawie dokumentu Pz należy zaksięgować na kontach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Towary są ujmowane w stałej cenie ewidencyjnej, więc przyjęcie 800 m3 księguje się na Towary w kwocie 800×110=88 000 zł. Wartość w cenie zakupu to 800×100=80 000 zł trafia na Rozliczenie zakupu. Różnica 8 000 zł stanowi odchylenie od ceny ewidencyjnej ujmowane na koncie odchyleń.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu hurtownia prowadzi ewidencję towarów w stałej cenie ewidencyjnej (110 zł za 1 m3). Oznacza to, że konto Towary nie jest zwiększane wartością z dokumentu zakupu, tylko wartością wynikającą z przyjętej ceny ewidencyjnej.

Krok 1: wartość przyjęcia w cenie ewidencyjnej
800 m3 × 110 zł/m3 = 88 000 zł. Tę kwotę ujmuje się na koncie Towary.

Krok 2: wartość dostawy w cenie zakupu
800 m3 × 100 zł/m3 = 80 000 zł. Ta wartość odpowiada wartości zakupu (z punktu widzenia rozliczenia zakupu) i jest ujmowana na koncie Rozliczenie zakupu.

Krok 3: odchylenie od ceny ewidencyjnej
Różnica między wartością ewidencyjną a zakupową to: 88 000 zł − 80 000 zł = 8 000 zł. To właśnie odchylenie od cen ewidencyjnych, które służy do "doprowadzenia" zapasu z ceny ewidencyjnej do rzeczywistych kosztów zakupu w analizie księgowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Opcja z rozrachunkami z dostawcami nie rozwiązuje kluczowego problemu zadania: różnicy między ceną ewidencyjną a ceną zakupu i nie pokazuje ujęcia Towarów w stałej cenie ewidencyjnej.
  • Opcja księgująca tylko 88 000 zł na Towary i Rozliczenie zakupu pomija odchylenie 8 000 zł, które musi się pojawić przy różnych cenach (110 vs 100).
  • Opcja z odchyleniami po stronie Wn sugeruje przeciwny kierunek odchylenia, mimo że cena ewidencyjna jest wyższa od zakupu (powstaje dodatnia różnica 88 000 − 80 000).

W praktyce takie księgowanie pozwala utrzymywać stałe ceny magazynowe, a odchylenia gromadzić i rozliczać tak, aby sprawozdawczo i analitycznie znać faktyczny poziom kosztów zakupu towarów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stała cena ewidencyjna to przyjęta w firmie "magazynowa" cena, w której ujmuje się przyjęcia i stany na koncie Towary. Może różnić się od ceny zakupu, a różnice ujmuje się na koncie odchyleń, aby zachować kontrolę nad rzeczywistymi kosztami.
Wartość przyjęcia w cenie ewidencyjnej liczysz jako ilość × cena ewidencyjna. W tym typie zadań to właśnie ta kwota trafia na konto Towary, bo magazyn jest prowadzony w stałej cenie ewidencyjnej, a nie w cenie z dokumentu zakupu.
Odchylenie to różnica pomiędzy wartością w cenie ewidencyjnej a wartością w cenie zakupu: (ilość × cena ewidencyjna) − (ilość × cena zakupu). Wynik pokazuje, o ile "magazynowa" wycena różni się od rzeczywistej wartości zakupu.
Konto Rozliczenie zakupu służy do ujęcia wartości zakupu wynikającej z dokumentu zakupu oraz do rozliczenia różnic (np. ceny, koszty zakupu) zanim trafią one do właściwego ujęcia zapasów. W zadaniach z ceną ewidencyjną jest to typowy element dekretacji.
Nie zawsze. Dokument PZ potwierdza głównie przyjęcie ilościowe do magazynu. Wartość zakupu zwykle wynika z dokumentu zakupu (np. faktury). W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się, że podana "cena 100 zł" jest ceną zakupu do rozliczenia.
Różnice między stałą ceną ewidencyjną a ceną zakupu ujmuje się na koncie odchyleń od cen ewidencyjnych. Dzięki temu stany magazynowe mogą być prowadzone w jednej cenie, a księgowość nadal widzi, jak zmieniają się rzeczywiste koszty zakupu.
Jeżeli cena ewidencyjna (110) różni się od ceny zakupu (100), to samo księgowanie 88 000 zł "zgubi" informację o różnicy 8 000 zł. W metodzie stałej ceny ewidencyjnej ta różnica musi trafić na konto odchyleń, bo inaczej ewidencja nie będzie spójna z przyjętą wyceną.
Najczęstsze błędy to: pominięcie odchylenia, złe policzenie różnicy (np. pomylenie 110 i 100) oraz błędny znak/strona zapisu. Warto zawsze policzyć obie wartości (ewidencyjną i zakupu) i dopiero potem ustalić różnicę jako odchylenie.
Stosuje się je, gdy firma chce uprościć pracę magazynu i utrzymywać stałe ceny rozliczeniowe mimo częstych zmian cen zakupu. To częste w hurtowniach, gdzie liczy się szybkość przyjęć i wydań. Rzeczywiste różnice cenowe są wtedy ujmowane i kontrolowane przez konto odchyleń.
Sprawdź trzy elementy: (1) Towary w wartości ilość × cena ewidencyjna, (2) Rozliczenie zakupu w wartości ilość × cena zakupu, (3) konto odchyleń na kwotę różnicy. Jeśli którejś części brakuje, odpowiedź zwykle jest niepełna lub błędna.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Towary są ujmowane w stałej cenie ewidencyjnej, więc przyjęcie 800 m3 księguje się na Towary w kwocie 800×110=88 000 zł. Wartość w cenie zakupu to 800×100=80 000 zł trafia na Rozliczenie zakupu."

Materiały:

  • Podręcznik: podstawy rachunkowości (działy: zapasy, ewidencja towarów, konta odchyleń)
  • Zestawy zadań z dekretacji dokumentów magazynowych i zakupu w przedsiębiorstwie handlowym
  • Materiały szkolne do kwalifikacji dotyczące ewidencji operacji gospodarczych w handlu (przyjęcie, rozchód, rozliczenie zakupu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego