KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 11.
Ile arkuszy formatu A4 netto potrzeba do cyfrowego wydrukowania 1 250 wizytówek o wymiarach
55 x 95 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
A4 ma 210×297 mm. Wizytówkę 55×95 mm można ułożyć korzystniej po obrocie: w poprzek 210 mm mieszczą się 2 szt. po 95 mm, a wzdłuż 297 mm 5 szt. po 55 mm, razem 10 użytków na arkusz. Nakład 1250/10 = 125 arkuszy netto.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw ustalamy, ile wizytówek (użytków) da się teoretycznie rozmieścić na jednym arkuszu A4, przyjmując wymiary arkusza 210×297 mm oraz wymiar wizytówki w formacie netto 55×95 mm (czyli po obcięciu).

W tego typu zadaniach kluczowe jest sprawdzenie dwóch orientacji użytku, bo obrót o 90° często zwiększa wydajność arkusza:

  • Ułożenie 55 mm wzdłuż 210 mm i 95 mm wzdłuż 297 mm daje: ⌊210/55⌋=3 oraz ⌊297/95⌋=3, czyli 3×3=9 szt. na arkusz.
  • Ułożenie po obrocie (95 mm wzdłuż 210 mm, 55 mm wzdłuż 297 mm) daje: ⌊210/95⌋=2 oraz ⌊297/55⌋=5, czyli 2×5=10 szt. na arkusz.

Maksymalna liczba użytków na arkuszu wynosi więc 10, bo to ułożenie lepiej wykorzystuje wymiary A4.

Następnie obliczamy liczbę arkuszy potrzebnych na nakład 1250 wizytówek:

1250 ÷ 10 = 125

Otrzymujemy 125 arkuszy A4 netto.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 100 szt. oznaczałoby 12,5 wizytówki z arkusza (1250/100), co jest niemożliwe w takim prostym rozkładzie.
  • 150 szt. daje ok. 8,33 wizytówki z arkusza, co nie zgadza się z realną impozycją (tu można uzyskać 9 lub 10).
  • 175 szt. daje ok. 7,14 wizytówki z arkusza; to także nie odpowiada żadnemu racjonalnemu układowi dla 55×95 mm na A4.

W praktyce produkcyjnej często dolicza się jeszcze makulaturę i odstępy na cięcie, ale w pytaniu proszone jest o liczbę arkuszy netto, więc liczymy czysto z geometrii ułożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Sprawdź dwa ułożenia: bez obrotu i po obrocie o 90°.

Liczysz osobno: ile razy mieści się bok wizytówki w 210 mm oraz w 297 mm (dzielenie całkowite), a potem mnożysz wyniki. Wybierasz większą wartość jako liczbę użytków na arkusz.

Bo arkusz ma dwa różne wymiary, a użytek też ma dwa boki. Po obrocie może się okazać, że w jednym kierunku "wejdzie" o jeden rząd więcej.

W tym zadaniu obrót pozwala uzyskać 10 użytków zamiast 9, co zmienia liczbę arkuszy.

Format netto to wymiar po docięciu (gotowy produkt).

Nie obejmuje spadów ani naddatków technologicznych. W zadaniach egzaminacyjnych "netto" często oznacza, że liczysz czysto geometryczne upakowanie, bez doliczania makulatury i bezpiecznych odstępów, o ile nie podano inaczej.

A4 ma wymiary 210×297 mm.

Wynika to ze standardu serii A, gdzie kolejne formaty powstają przez dzielenie arkusza na pół przy zachowaniu proporcji boków. Ta znajomość jest potrzebna w kalkulacji zużycia papieru i prostych zadaniach z impozycji.

To zależy od treści polecenia. Jeśli podano tylko wymiar wizytówki i pytanie o arkusze "netto", zwykle liczy się bez spadów i bez odstępów.

Gdyby wymagano spadów lub przerw na cięcie, zadanie powinno podać ich wartość, bo wynik mógłby się zmienić.

Zastosuj prostą zasadę: zawsze policz dwa warianty (normalnie i po obrocie).

Jeśli w jednym wariancie wychodzi np. 3×3, a w drugim 2×5, wybierasz większy wynik. Na egzaminie to najczęstszy punkt utraty punktów w zadaniach z rozkładem użytków.

W produkcji nie można zużyć "ułamka" arkusza, więc wynik trzeba zaokrąglić w górę do pełnych arkuszy.

Przykład: gdyby wyszło 124,2 arkusza, to i tak potrzebujesz 125 arkuszy. W tym zadaniu akurat wychodzi równo.

W praktyce czasem stosuje się bardziej złożone układy, ale dla prostych zadań egzaminacyjnych przyjmuje się siatkę prostokątną (rzędy i kolumny).

Takie podejście jest zgodne z typową impozycją użytków pod cięcie i pozwala jednoznacznie ocenić wynik.

Pozwala szybko policzyć zużycie papieru i oszacować koszt materiału przed wydrukiem.

W druku cyfrowym często realizuje się krótkie nakłady, więc takie szybkie przeliczenia są codzienną praktyką: planowanie podajnika, czasu cięcia oraz minimalizacja odpadów.

Typowe pułapki to: nieuwzględnienie obrotu użytku, pomylenie netto z brutto oraz złe zaokrąglanie.

Pomaga metoda: policz dwa ułożenia, wybierz większe, a potem sprawdź sens wyniku (czy liczba użytków na arkusz jest realna, np. 9 lub 10, a nie 12,5).

info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "A4 ma 210×297 mm. Wizytówkę 55×95 mm można ułożyć korzystniej po obrocie: w poprzek 210 mm mieszczą się 2 szt."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", definicja serii A (format A4 = 210×297 mm)
  • ISO (oficjalna strona), "ISO 216 — Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" https://www.iso.org/standard/36631.html - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (hasło opisowe wymiarów), "A4 paper size" https://en.wikipedia.org/wiki/A4_paper_size - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do impozycji i montażu elektronicznego (podręczniki/notesy szkolne z poligrafii)
  • Ćwiczenia z optymalizacji rozkładu użytków na arkuszach (zadania rachunkowe)
  • Dokumentacja narzędzi DTP/DFE dotycząca impozycji (np. moduły impozycyjne RIP/DFE)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego