KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 12.
Ile arkuszy papieru formatu B3 należy przygotować do drukowania offsetowego 1 000 kalendarzy planszowych formatu A4 z uwzględnieniem 20% naddatku technologicznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz B3 pozwala standardowo uzyskać 2 użytki formatu A4.
Na 1 000 kalendarzy potrzeba więc 1 000 / 2 = 500 arkuszy B3. Uwzględniając 20% naddatku technologicznego: 500 × 1,2 = 600 arkuszy. Dlatego poprawna jest odpowiedź "600 sztuk."

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe są dwa kroki: impozycja (ile użytków mieści się na arkuszu) oraz doliczenie naddatku technologicznego (makulatury). Przyjmuje się typowe założenie, że z arkusza B3 można uzyskać 2 użytki A4 (A4 jest "połówką" A3, a B3 jest większy od A3, więc w praktyce mieszczą się dwa A4 w sensownym układzie).

Krok 1 – liczba arkuszy bez naddatku.
Skoro 1 arkusz B3 daje 2 użytki A4, to na 1 000 gotowych kalendarzy formatu A4 potrzeba:
1 000 / 2 = 500 arkuszy B3.

Krok 2 – doliczenie 20% naddatku technologicznego.
Naddatek 20% oznacza, że przygotowujemy o 20% więcej arkuszy niż minimum. Matematycznie to mnożenie przez 1,2:
500 × 1,2 = 600 arkuszy.

Dlatego odpowiedź "600 sztuk." jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
Odpowiedź "500 sztuk." pomija naddatek technologiczny, czyli zakłada produkcję bez strat (w praktyce nierealne).
Odpowiedź "1 000 sztuk." odpowiada myśleniu "1 wyrób = 1 arkusz" i ignoruje fakt, że na arkuszu B3 można umieścić więcej niż jeden użytek A4.
Odpowiedź "1 200 sztuk." wynika zwykle z doliczenia 20% do błędnie przyjętej bazy 1 000 (albo z pomylenia sposobu liczenia użytków na arkuszu), a nie do prawidłowo wyliczonych 500 arkuszy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz "minimum technologiczne" (użytki na arkusz), a dopiero potem zastosuj procent naddatku jako mnożnik 1 + p.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, ile użytków (np. A4) mieści się na jednym arkuszu (np. B3). Potem podziel nakład wyrobu przez tę liczbę: arkusze = nakład / użytki_na_arkusz. Dopiero na końcu dodaj naddatek technologiczny (np. mnożąc przez 1,2 dla 20%).
Naddatek technologiczny to zapas materiału (najczęściej papieru) przeznaczony na straty i odpady: rozruch maszyny, regulację koloru, błędy pasowania, uszkodzenia w obróbce. Podaje się go zwykle w procentach i dolicza do minimalnie potrzebnej liczby arkuszy.
W praktyce produkcja drukarska generuje straty: część arkuszy idzie na ustawienie procesu, część może zostać odrzucona w kontroli jakości, a część ulec uszkodzeniu w krojeniu, oprawie lub transporcie. Bez naddatku ryzykujesz niedodruk i konieczność kosztownej dogrywki.
Format arkusza produkcyjnego determinuje impozycję, czyli ile użytków A4 da się ułożyć na jednym arkuszu. Od tego zależy zapotrzebowanie na papier i koszt. W wielu prostych kalkulacjach przyjmuje się, że arkusz B3 pozwala wykonać dwa użytki A4.
Najwygodniej liczyć przez mnożenie: liczba_arkuszy × (1 + 0,20). To to samo co dodanie 20% do wartości bazowej, ale jest mniej podatne na pomyłki. Ważne: naddatek liczysz od poprawnie wyliczonej liczby arkuszy, a nie od nakładu gotowych wyrobów.
Najczęstsze błędy to: pominięcie impozycji (założenie 1 wyrób = 1 arkusz), policzenie 20% jako 0,2 zamiast 1,2, doliczenie naddatku do niewłaściwej bazy (np. do 1000 zamiast do 500), oraz mechaniczne zaokrąglanie bez sprawdzenia sensu wyniku.
Większy naddatek bywa potrzebny przy krótkich nakładach (relatywnie duży rozruch), trudnych apli (wysokie krycie, aple), wymagającej obróbce introligatorskiej, niestabilnym podłożu lub gdy przewiduje się odrzuty jakościowe. W praktyce poziom naddatku ustala technologia i doświadczenie zakładu.
Nie zawsze. Druk offsetowy zwykle wymaga arkuszy na rozruch i stabilizację parametrów, więc naddatek bywa istotny. W druku cyfrowym rozruch jest często mniejszy, ale mogą wystąpić inne straty (np. kalibracje, zmiany partii papieru, błędy wykończenia). Zawsze opieraj się na założeniach technologicznych zadania.
Możesz użyć relacji formatów z serii ISO: A4 jest mniejsze od A3, a B3 jest większe od A3. W wielu zadaniach szkolnych przyjmuje się typowy układ 2 użytków A4 na B3. Na egzaminie warto jednak zwracać uwagę, czy zadanie nie podaje innego założenia (np. spady, marginesy).
Postępuj schematem: (1) ustal liczbę użytków na arkuszu, (2) policz minimum arkuszy: nakład/użytki, (3) dolicz naddatek jako mnożnik 1+p, (4) sprawdź, czy wynik jest logiczny (czy większy od minimum).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że arkusz B3 pozwala standardowo uzyskać 2 użytki formatu A4.Na 1 000 kalendarzy potrzeba więc 1 000 / 2 = 500 arkuszy B3.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series"
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - accessed 2026-02-27
  • https://www.prepressure.com/library/paper-size - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Tablice/ściągi formatów papieru serii A i B (wymiary i zależności)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw impozycji i montażu
  • Ćwiczenia rachunkowe z kalkulacji papieru: użytki/arkusz + naddatek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego