KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Ile arkuszy papieru formatu SRA3 należy przygotować, aby wydrukować 800 sztuk ulotek formatu A5?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ulotka A5 to połowa A4, a A4 to połowa A3, więc A5 stanowi 1/4 A3. Arkusz SRA3 jest formatem technologicznym zbliżonym do A3, więc typowo mieści 4 użytki A5. Dla 800 ulotek potrzeba 800 / 4 = 200 arkuszy (przy założeniu braku makulatury).

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć liczbę arkuszy SRA3 potrzebnych do wydruku 800 ulotek A5, trzeba ustalić, ile użytków A5 można uzyskać z jednego arkusza SRA3 w typowej impozycji.

1) Relacja formatów A
W serii A każdy kolejny format powstaje przez przecięcie poprzedniego na pół:
• A3 po przecięciu daje 2 × A4
• A4 po przecięciu daje 2 × A5
Z tego wynika, że z jednego arkusza A3 otrzymuje się 4 użytki A5 (2 × 2 = 4).

2) Dlaczego używa się SRA3
SRA3 to format arkusza "większy niż A3", stosowany w poligrafii m.in. po to, by zmieścić spady i pasery oraz mieć margines technologiczny. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej zakłada się standardową impozycję, czyli że na jednym arkuszu SRA3 mieszczą się 4 użytki A5, tak jak na A3 (z dodatkowym zapasem na obróbkę).

3) Obliczenie
Jeśli 1 arkusz daje 4 ulotki A5, to liczba arkuszy wynosi:
800 sztuk / 4 sztuki na arkusz = 200 arkuszy

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne
Odpowiedź "100 sztuk" odpowiadałaby sytuacji, w której na arkuszu mieści się 8 użytków A5, co nie jest typowym założeniem dla SRA3 w tym kontekście. "50 sztuk" implikowałoby aż 16 użytków A5 na arkuszu, a "20 sztuk" aż 40 użytków, co jest nierealne dla tego formatu i wskazuje na pomylenie pojęć lub brak przeliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna
Gdy pojawiają się formaty RA/SRA, zwykle chodzi o ten sam "poziom" co odpowiadający im format A, tylko z zapasem technologicznym. Najpierw ustal liczbę użytków z A3, a dopiero potem przenieś to na SRA3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal relację serii A: z A3 powstają 2 arkusze A4, a z każdego A4 powstają 2 arkusze A5, więc z A3 wychodzą 4 użytki A5. SRA3 to format większy od A3 (z zapasem technologicznym), więc w typowym zadaniu przyjmuje się również 4 użytki A5 na arkusz.
SRA3 jest większy od A3, aby zapewnić miejsce na spady, znaki pasowania, marginesy chwytu oraz bezpieczne cięcie po druku. Dzięki temu po obróbce introligatorskiej uzyskuje się docelowy format (np. A5) bez ryzyka białych krawędzi i z poprawną rejestracją.
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Przykładowo A3 przecięte na pół daje dwa arkusze A4, a A4 przecięte na pół daje dwa arkusze A5. Ta zasada ułatwia szybkie liczenie impozycji i planowanie zużycia papieru.
W realnej produkcji zwykle dolicza się zapas na narząd, błędy, kontrolę jakości i ewentualne straty przy cięciu. W zadaniach testowych często zakłada się jednak obliczenie teoretyczne (bez makulatury), chyba że treść wyraźnie każe dodać procent lub liczbę arkuszy zapasu.
Najczęściej myli się "sztuki" z "arkuszami" (przyjmuje 800 arkuszy zamiast 800 użytków) albo błędnie zakłada liczbę użytków na arkuszu. Częsty jest też skrót myślowy, że A5 to 1/2 A3, podczas gdy w rzeczywistości A5 to 1/4 A3.
Nie musisz znać mm, wystarczy zasada serii A. Jeśli A3 daje 2×A4, a A4 daje 2×A5, to A3 daje 4×A5. Potem dzielisz nakład przez 4. To szybka metoda kontrolna, często wystarczająca na egzaminie praktycznym i teoretycznym.
W praktyce zależy to od spadów, marginesów, kierunku włókien, sposobu cięcia i wymagań maszyny (np. obszaru niezadrukowywalnego). Jednak w typowych zadaniach edukacyjnych przyjmuje się standardową impozycję 4 użytków A5 na arkuszu SRA3, bo SRA3 jest przeznaczony do prac "około A3".
Najczęściej myśli się o tym tak: SRA3 to arkusz technologiczny dla prac w okolicach A3, a docelowy użytek to A5. W obliczeniach korzysta się z relacji A3→A4→A5, a SRA3 traktuje jako arkusz, który pozwala tę impozycję wykonać z zapasem na spady i znaki.
SRA3 wybiera się, gdy chcesz uzyskać większą liczbę użytków na arkuszu (np. 4×A5) i ograniczyć liczbę przebiegów drukowania oraz cięć. SRA4 może być korzystny przy mniejszych maszynach lub gdy nakład i organizacja pracy sprzyjają mniejszym arkuszom, ale zwykle daje mniej użytków na arkusz.
Opanuj relacje formatów A (połowy i ćwiartki), pojęcia: arkusz, użytek, spad, margines technologiczny. Ćwicz dzielenie nakładu przez liczbę użytków na arkuszu i odwrotnie. Warto też przećwiczyć typowe pary: SRA3–A5, SRA3–A4, SRA4–A5.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ulotka A5 to połowa A4, a A4 to połowa A3, więc A5 stanowi 1/4 A3.

Źródła:

  • ISO 216:2007, Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series (zasada podziału formatów serii A)
  • ISO 217:2013, Paper — Untrimmed sizes — RA and SRA series (definicja serii RA/SRA, w tym SRA3)
  • Wikipedia: "Paper size" (sekcje: ISO 216 oraz RA/SRA) https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/lekcje o formatach papieru serii A oraz formatach RA/SRA w poligrafii
  • Materiały dydaktyczne o impozycji (schematy użytków na arkuszu) dla druku cyfrowego
  • Instrukcje producentów maszyn/oprogramowania DTP dotyczące arkuszy SRA3 i ustawień spadów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego