KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Ile błonnika dostarczy 300 g zupy cebulowej, jeżeli 100 g zupy zawiera 0,4 g błonnika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość błonnika w 300 g zupy, stosujemy proporcję: 300 g to 3 × 100 g. Skoro w 100 g jest 0,4 g błonnika, to w 300 g będzie 0,4 × 3 = 1,2 g. Jednostki pozostają w gramach (g).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zawartość błonnika w 100 g zupy (0,4 g). Trzeba obliczyć, ile błonnika będzie w porcji 300 g. To typowe przeliczenie "na porcję", oparte na proporcjonalności prostej: gdy masa porcji rośnie wielokrotnie, to (przy stałym składzie) wielokrotnie rośnie też ilość danego składnika.

Krok 1: ustalenie mnożnika porcji
300 g to trzykrotność 100 g, bo: 300 / 100 = 3.

Krok 2: przeliczenie błonnika
Skoro 100 g zawiera 0,4 g błonnika, to 300 g zawiera: 0,4 g × 3 = 1,2 g.

Wniosek: porcja 300 g dostarcza 1,20 g błonnika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 0,75 g – to wynik typowy dla błędnego założenia innego mnożnika (np. 1,875 zamiast 3) albo przypadkowego przeliczenia, bez odniesienia do "na 100 g".
  • 0,12 g – częsty błąd z przecinkiem dziesiętnym lub pomylenie działań (np. dzielenie 0,4 przez 3 zamiast mnożenia).
  • 7,50 g – wynik zbyt duży; mógłby powstać po pomyleniu 0,4 g z 2,5 g lub po wykonaniu nieuzasadnionego mnożenia przez znacznie większą liczbę.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na 100 g" najpierw policz, ile razy porcja jest większa od 100 g, a potem pomnóż podaną wartość przez ten mnożnik. To najpewniejsza metoda i minimalizuje błędy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz mnożnik porcji: masa porcji / 100. Potem pomnóż wartość podaną "na 100 g" przez ten mnożnik. Np. 300 g to 3×100 g, więc błonnik: 0,4×3=1,2 g.
Ponieważ 300 g jest trzykrotnością 100 g (300/100=3). Jeśli skład potrawy jest taki sam, to ilość błonnika rośnie proporcjonalnie do masy porcji.
To informacja o "gęstości" składnika: w każdych 100 g tej zupy znajduje się 0,4 g błonnika. Aby policzyć porcję inną niż 100 g, przeliczasz wartość proporcjonalnie do masy.
Najczęściej: dzielenie zamiast mnożenia (np. 0,4/3), pomylenie mnożnika porcji (np. 300 g jako 0,3), oraz błąd w przecinku dziesiętnym. Pomaga zapisanie kroku 300/100=3.
Tak. To ta sama wartość, tylko inaczej zapisana. Zapis 1,20 g podkreśla dokładność do setnych części grama, a 1,2 g do dziesiątych. W obliczeniach oba zapisy są równoważne.
Użyj oszacowania: skoro w 100 g jest 0,4 g, to w 200 g będzie ok. 0,8 g, a w 300 g ok. 1,2 g. Jeśli wyjdzie np. 7,5 g albo 0,12 g, to sygnał, że popełniono błąd skali.
Gdy planujesz jadłospis, liczysz wartość odżywczą porcji, układasz dietę (np. zwiększenie błonnika) albo porównujesz różne receptury. Przeliczanie "na 100 g" na porcję pomaga ocenić realną ilość składnika w daniu.
Policz mnożnik: 250/100=2,5. Następnie 0,4×2,5=1,0 g. Zasada jest zawsze taka sama: wartość na 100 g × (masa porcji/100).
Nie zawsze. W praktyce zależy od receptury (ilości cebuli, dodatków, zagęstników) i technologii. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się jednak, że podana wartość na 100 g jest stała i służy do przeliczeń.
Najczęściej potrzebujesz: mnożenia i dzielenia liczb dziesiętnych, proporcji oraz przeliczania masy porcji. Dobrą praktyką jest zapis: porcja/100, a potem dopiero mnożenie wartości odżywczej.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Aby obliczyć ilość błonnika w 300 g zupy, stosujemy proporcję: 300 g to 3 × 100 g."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Proporcjonalność prosta" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-02-07)
  • Wikipedia (PL), "Błonnik pokarmowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C5%82onnik_pokarmowy (dostęp: 2026-02-07)
  • Khan Academy (PL), "Proporcje i proporcjonalność" (materiały dydaktyczne z matematyki) — https://pl.khanacademy.org/math (dostęp: 2026-02-07)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw żywienia człowieka (działy o składnikach pokarmowych i tabelach wartości odżywczych)
  • Materiały dydaktyczne z technologii gastronomicznej dotyczące kalkulacji receptur i porcji
  • Ćwiczenia z matematyki zawodowej: proporcje, przeliczanie na 100 g i na porcję

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego