KWALIFIKACJA BUD2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 2.
Ile drewna potrzeba do wykonania ściany wieńcowej o długości 5 m i wysokości 3 m z belek o wymiarach 20 cm x 20 cm przy uwzględnieniu 10% ubytku drewna na odpady?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość ściany liczymy z geometrii i układu warstw. Przekrój belki to 0,2 m × 0,2 m, a liczba warstw wynosi 3,0/0,2 = 15. Jedna warstwa na długości 5 m ma V = 5 × 0,2 × 0,2 = 0,2 m3, więc całość 15 × 0,2 = 3,0 m3. Z 10% odpadu: 3,0 × 1,10 = 3,30 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach ciesielskich zapotrzebowanie na drewno bardzo często podaje się w m3, czyli jako objętość materiału. Aby policzyć objętość ściany wieńcowej z belek 20 cm × 20 cm, trzeba konsekwentnie przejść na metry.

1) Konwersja wymiarów
20 cm = 0,20 m, więc pole przekroju belki wynosi: 0,20 m × 0,20 m = 0,04 m2.

2) Liczba warstw belek (kursów)
Wysokość ściany to 3 m. Jeśli każda warstwa ma wysokość 0,20 m, to liczba warstw wynosi: 3,0 / 0,20 = 15. To kluczowy krok: pominięcie go zwykle prowadzi do wyników zaniżonych.

3) Objętość drewna bez odpadu
Objętość jednej warstwy o długości 5 m to: V = długość × szerokość × wysokość = 5,0 × 0,20 × 0,20 = 0,20 m3.
Dla 15 warstw: 15 × 0,20 = 3,00 m3.

4) Doliczenie 10% ubytku na odpady
Jeżeli zakładamy 10% ubytku, to w praktyce oznacza to, że trzeba zamówić o 10% więcej materiału: 3,00 × 1,10 = 3,30 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,66 m3 zwykle wynika z policzenia zbyt małej liczby warstw albo pomylenia pola przekroju z jednym wymiarem (np. użycia 0,20 zamiast 0,20×0,20).
  • 0,33 m3 to typowy skutek policzenia tylko fragmentu ściany (np. jednej warstwy) i dodatkowego błędu w przeliczeniach.
  • 6,60 m3 to w praktyce podwojenie prawidłowego wyniku, np. przez omyłkowe przyjęcie większej grubości ściany lub błędne założenie podwójnej warstwy.

Na egzaminie warto zapisać wszystkie jednostki przy każdym kroku (m, m2, m3) oraz osobno policzyć: (a) liczbę warstw i (b) objętość jednej warstwy. To minimalizuje ryzyko błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień wymiary na metry: 20 cm = 0,20 m. Pole przekroju to 0,20×0,20 = 0,04 m2. Objętość belki liczysz jako pole przekroju × długość. Np. dla 5 m: 0,04×5 = 0,20 m3.
Bo wysokość ściany powstaje z ułożenia wielu belek jedna na drugiej. Jeśli belka ma 0,20 m wysokości, to ściana 3 m ma 3/0,20 = 15 warstw. Pominięcie tego kroku daje wynik zaniżony, jakby ściana miała tylko jedną belkę wysokości.
To założenie, że część materiału straci się na docinki, dopasowania naroży, wadliwe fragmenty i straty technologiczne. W rachunku oznacza to zwykle doliczenie zapasu: wynik objętości mnożysz przez 1,10, aby zamówić tyle drewna, by wystarczyło mimo strat.
Najczęściej myli się skalę: 20 cm to 0,2 m (a nie 2 m i nie 0,02 m). Drugi błąd to liczenie pola przekroju jako 0,2 zamiast 0,2×0,2. Oba błędy powodują wyniki wielokrotnie zaniżone lub zawyżone.
W uproszczeniu liczysz objętość "bryły" ściany: długość × wysokość × grubość. W ścianie z belek grubość zwykle równa się szerokości belki, a wysokość można policzyć przez liczbę warstw. Na końcu doliczasz narzut na odpady.
W kontekście zamawiania materiału dodaje się zapas, bo odpad zmniejsza ilość użytecznego drewna. Odejmowanie miałoby sens tylko wtedy, gdy pytanie dotyczyłoby ilości drewna "czysto wbudowanego" bez strat, ale w przedmiarze zakupowym typowo stosuje się doliczenie.
Można zrobić szybki test: grubość 0,2 m oznacza, że ściana ma objętość około 5×3×0,2 = 3,0 m3 bez odpadu. Jeśli wynik wychodzi 0,3 m3 lub 30 m3, to prawie na pewno jest błąd jednostek albo pola przekroju.
m3 stosuje się do objętości drewna (zakupy, kubatura). m2 częściej do poszyć (płyty, deskowanie), a mb do elementów liczonych "po długości" (listwy, łaty) gdy przekrój jest stały i znany z katalogu. Egzamin zwykle wymaga wskazanej jednostki.
Większy przekrój to jednocześnie większa masa/objętość drewna na metr długości oraz zwykle większa nośność i sztywność elementu. W obliczeniach materiałowych przekrój wpływa wprost na objętość (pole przekroju), dlatego nawet mała pomyłka w cm↔m daje duże odchylenia w m3.
Ćwicz schemat: (1) zamiana jednostek na metry, (2) pole przekroju, (3) objętość jednej sztuki/warstwy, (4) liczba sztuk/warstw, (5) narzut procentowy. Rób kontrolę wyniku "na oko" przez proste przybliżenie bryły ściany.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość ściany liczymy z geometrii i układu warstw.

Źródła:

  • Wikipedia (pl) "Prostopadłościan" – wzór na objętość, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl) "Procent" – obliczenia procentowe i narzuty, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki zawodowej: procenty i geometria przestrzenna (objętość brył).
  • Materiały do przedmiarowania robót w budownictwie drewnianym (zagadnienia: zapas/odpad, docinki).
  • Karty techniczne tartaków i składów drewna opisujące sprzedaż drewna w m³ oraz typowe tolerancje/wilgotność.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego