KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 17.
Ile form drukowych należy wykonać, aby wydrukować wielobarwną 32 stronicową broszurę formatu A5 na maszynie pełnoformatowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczba form drukowych zależy od liczby barw i od tego, czy druk jest jedno- czy dwustronny.
W typowym druku wielobarwnym (CMYK) na każdą stronę zadruku potrzebne są 4 formy. Broszura jest drukowana dwustronnie (awers i rewers), więc 4 + 4 = 8 form.

Pełne wyjaśnienie:

W druku arkuszowym (np. offsetowym) forma drukowa (płyta) jest wykonywana osobno dla każdej separacji barwnej oraz osobno dla każdej strony zadruku arkusza (awers i rewers).

Określenie "wielobarwna" w zadaniach egzaminacyjnych bardzo często oznacza standardowy druk procesowy CMYK, czyli 4 barwy: cyjan, magenta, żółty i czarny. To daje:

  • 4 formy na awers (po jednej na każdą składową CMYK),
  • 4 formy na rewers (ponownie CMYK).

Łącznie otrzymujemy 8 form drukowych dla pracy wykonywanej jako 4/4 (cztery kolory z obu stron). Liczba stron broszury (32) oraz format A5 wpływają na sposób impozycji i liczbę składek, ale w tym typie pytania kluczowa jest zależność: barwy × strony zadruku.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Odpowiedź "4 szt." odpowiadałaby sytuacji, gdyby druk był czterobarwny, ale jednostronny (4/0). Odpowiedź "16 szt." sugeruje podwojenie jeszcze raz (np. traktowanie 32 stron jako dwóch niezależnych kompletów form), co nie wynika z samego faktu 32 stron przy typowym druku dwustronnym. Odpowiedź "32 szt." wynika zwykle z pomylenia form z liczbą stron lub z błędnego założenia, że każda strona wymaga osobnej formy.

W praktyce produkcyjnej taka kalkulacja jest potrzebna do planowania kosztu płyt, czasu na CTP oraz przygotowania maszyny (liczba zespołów farbowych i plan przebiegów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Forma drukowa (płyta) to element, na którym znajduje się obraz drukowy dla jednej separacji barwnej. W offsecie arkuszowym zwykle przygotowuje się osobną płytę dla każdej składowej CMYK oraz osobno dla awersu i rewersu, jeśli druk jest dwustronny.
Dla CMYK masz 4 separacje barwne. Jeśli drukujesz dwustronnie (awers i rewers), liczysz: 4 formy × 2 strony zadruku = 8 form. Zapis technologiczny takiej pracy to często 4/4.
W druku arkuszowym wiele stron jest montowanych na jednym arkuszu (impozycja), a następnie arkusz jest składany i oprawiany. Dlatego formy liczy się głównie od liczby barw i stron zadruku arkusza, a nie od liczby stron gotowego produktu.
W praktyce "wielobarwna" może oznaczać dowolną liczbę barw większą niż 1, ale w wielu zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się domyślnie druk procesowy CMYK. Gdy liczba barw jest inna (np. 2 kolory), powinna być podana wprost, bo zmienia wynik.
To zapis liczby kolorów na awersie i rewersie. Przykładowo 1/0 to jednostronny jednobarwny, 1/1 to dwustronny jednobarwny, 4/0 to jednostronny CMYK, a 4/4 to dwustronny CMYK. Zapis ułatwia policzenie form i ustawień maszyny.
Gdy druk jest czterobarwny, ale jednostronny (4/0), wtedy na arkusz przygotowujesz tylko komplet separacji dla jednej strony zadruku. Druga strona pozostaje niezadrukowana, więc nie potrzeba płyt dla rewersu.
Sam format maszyny (np. pełnoformatowa) wpływa na wielkość arkusza i impozycję, ale nie zmienia zasady liczenia form: nadal potrzebujesz osobnej formy dla każdej separacji barwnej i strony zadruku. Zmiana formatu częściej wpływa na wydajność i liczbę składek.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie form "na stronę broszury" zamiast na stronę zadruku arkusza, pomijanie rewersu przy druku dwustronnym oraz nieuwzględnianie liczby barw (np. traktowanie CMYK jak jednej farby). Pomaga zapis 4/4 i zasada: separacje × strony zadruku.
Każda forma to zwykle osobna płyta i osobne naświetlenie w CTP, więc rośnie koszt materiału (płyty) i robocizny. Większa liczba form to też więcej czasu na założenie płyt na maszynie oraz potencjalnie więcej ryzyka błędów (np. pomylenie kompletu awersu z rewersem).
Warto ćwiczyć schemat: najpierw ustal liczbę barw (CMYK=4), potem czy druk jest jedno- czy dwustronny (×1 lub ×2), a dopiero na końcu sprawdź, czy pytanie nie dotyczy przebiegów (wielokrotnych przejść przez maszynę). Rób krótkie notatki typu 4/4 → 8 form.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Liczba form drukowych zależy od liczby barw i od tego, czy druk jest jedno- czy dwustronny.W typowym druku wielobarwnym (CMYK) na każdą stronę zadruku potrzebne są 4 formy."

Źródła:

  • C. A. H. (red.), "The Print and Production Manual", część dotycząca procesu CMYK i przygotowania form (plates) – wydanie zależne od dostępnej wersji

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii druku offsetowego (formy, separacje barwne, CMYK)
  • Materiały dydaktyczne z przygotowania do druku (DTP/CTP) dotyczące płyt i naświetlania
  • Instrukcje producentów płyt/CTP opisujące pojęcie separacji i liczby płyt dla pracy 4/4

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego