KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 34.
Ile gramów substancji znajduje się w 440 g 20-procentowego roztworu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 20% (m/m) oznacza, że masa substancji stanowi 20% masy całego roztworu. Dla 440 g roztworu obliczamy: 0,20 × 440 g = 88 g. Zatem w 440 g 20‑procentowego roztworu znajduje się 88 g substancji.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z roztworów w technologii żywności bardzo ważne jest rozróżnienie dwóch mas:

  • masa roztworu (całość: substancja + rozpuszczalnik),
  • masa substancji rozpuszczonej (to, co stanowi "procent" roztworu).

Określenie "20‑procentowy roztwór" w typowych zadaniach szkolnych oznacza stężenie procentowe masowe (m/m):

20% masy roztworu to masa substancji rozpuszczonej.

Skoro masa roztworu wynosi 440 g, to:

m(substancji) = 20% · 440 g

Procent zamieniamy na ułamek dziesiętny: 20% = 0,20.

Następnie wykonujemy mnożenie:

m(substancji) = 0,20 × 440 g = 88 g

Dlatego odpowiedź "88 g" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • "42 g" wynika zwykle z błędnego rachunku lub użycia innej liczby niż 440 g.
  • "352 g" to 80% z 440 g (czyli raczej masa rozpuszczalnika, gdyby roztwór miał 20% substancji), więc jest to pomylenie "części" z "resztą do 100%".
  • "420 g" jest bliskie masie całego roztworu, co sugeruje wybór "na oko" bez przeliczenia albo mylenie masy roztworu z masą substancji.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze najpierw zapisz, co jest całością (masa roztworu), a co jest częścią (masa substancji), a dopiero potem licz procent z całości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej chodzi o stężenie procentowe masowe: 20% masy roztworu stanowi masa substancji rozpuszczonej. Czyli w 100 g roztworu jest 20 g substancji i 80 g rozpuszczalnika (pozostałych składników).
Użyj schematu: masa substancji = (procent/100) × masa roztworu. Procent zamień na ułamek dziesiętny (np. 20% = 0,20) i pomnóż przez masę całego roztworu.
Bo 20% to część z całości. Całością jest 440 g roztworu. Przeliczenie procentu na ułamek (0,20) pozwala policzyć bezpośrednio, jaka masa odpowiada tej części.
Nie, jeśli pytanie dotyczy masy substancji. 352 g to 80% z 440 g, czyli raczej masa rozpuszczalnika/pozostałej części roztworu. Taki wynik pojawia się, gdy ktoś liczy "resztę do 100%".
Najczęściej myli się masę roztworu z masą substancji, liczy się "odjąć 20%" zamiast "wziąć 20%", albo traktuje się 20% jako 20 g niezależnie od masy roztworu. Pomaga zapis: część = ułamek × całość.
W zadaniach szkolnych, gdy mowa o "gramach" i podana jest masa roztworu, standardowo przyjmuje się stężenie masowe (m/m). Stężenie objętościowe dotyczy zwykle ml/l i mieszanin cieczy.
Takie obliczenia stosuje się przy przygotowaniu solanek, syropów cukrowych, roztworów dodatków i środków pomocniczych. Ułatwia to utrzymanie powtarzalności receptury i kontrolę jakości (czy stężenie jest zgodne z wymaganiami).
Najpierw policz masę substancji: 0,20 × 440 g = 88 g. Potem odejmij od masy roztworu: 440 g − 88 g = 352 g. To wynik dla rozpuszczalnika (pozostałej części), nie dla substancji.
Tak. Ustaw proporcję: 20 g substancji ↔ 100 g roztworu, x g ↔ 440 g. Wtedy x = (20/100) × 440 = 88 g. To ta sama metoda zapisana w formie proporcji.
20% to jedna piąta. Jedna piąta z 440 g to 440/5 = 88 g. Taki "skrót myślowy" jest bezpieczny, gdy procent łatwo zamienić na prosty ułamek (10%, 20%, 25%, 50%).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie 20% (m/m) oznacza, że masa substancji stanowi 20% masy całego roztworu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" — definicja i sposób obliczeń (m/m). https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Roztwór (chemia)" — pojęcia: roztwór, składniki, masa roztworu. https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r_(chemia) (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (EN): "Percent word problems" — obliczanie procentu z liczby jako mnożenie przez ułamek dziesiętny. https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chemii/technologii żywności: dział "roztwory i stężenia"
  • Zbiory zadań z obliczeń technologicznych (stężenia, rozcieńczanie, bilanse masowe)
  • Materiały dydaktyczne OKE/CKE z przykładami zadań obliczeniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego