KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 13.
Ile gruntu zostanie odspojone i wydobyte z wykopu liniowego o długości 100 m i przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu liniowego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu liniowego liczy się jako iloczyn długości wykopu i pola jego przekroju poprzecznego:
V = A · L.
Pole A należy wyznaczyć z wymiarów podanych na rysunku (sumując pola prostych figur), a następnie pomnożyć przez L = 100 m. Dla danych z rysunku otrzymuje się 150 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop liniowy ma stały (niezmienny na długości) przekrój poprzeczny, więc jego kubaturę (objętość gruntu odspojonego i wydobytego) oblicza się jak objętość graniastosłupa:

V = A · L, gdzie:

  • V – objętość wykopu w m3,
  • A – pole przekroju poprzecznego wykopu w m2 (odczytane i policzone na podstawie rysunku),
  • L – długość wykopu w m.

Kluczowe jest poprawne wyznaczenie pola przekroju A. Jeśli przekrój nie jest prostokątem, zwykle rozkłada się go na prostsze figury (np. prostokąt i dwa trójkąty albo trapez) i sumuje pola. Dopiero potem wykonuje się mnożenie przez długość 100 m.

Wynik 150 m3 jest spójny z metodą: po wyznaczeniu pola przekroju z rysunku i pomnożeniu przez długość otrzymuje się wskazaną kubaturę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 100 m3 często wynika z pominięcia części przekroju (np. skarp) albo z przyjęcia zbyt małego pola A.
  • 250 m3 bywa skutkiem przeszacowania pola przekroju (np. błędnego wzoru na trapez lub błędnego odczytu wymiarów).
  • 300 m3 typowo oznacza błąd rzędu wielkości: pomylenie szerokości z wysokością, zdublowanie pola albo nieprawidłowe zsumowanie figur składowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (m, m2, m3). To pomaga wychwycić, czy na końcu na pewno otrzymujesz objętość, a nie pole.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość wykopu liniowego liczysz ze wzoru V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego z rysunku (w m2), a L to długość wykopu (w m). Najpierw wyznacz A, potem pomnóż przez L i otrzymasz wynik w m3.
Pole przekroju poprzecznego to "powierzchnia" kształtu wykopu widzianego w przekroju (jakbyś przeciął wykop w poprzek). To właśnie tę figurę liczysz w m2 z wymiarów na rysunku, a potem używasz jej do obliczenia kubatury, mnożąc przez długość wykopu.
Bo wykop liniowy o stałym przekroju zachowuje się jak graniastosłup: ta sama figura (przekrój) "ciągnie się" na pewnej długości. Wtedy objętość to pole tej figury razy długość. To szybka i standardowa metoda obmiaru robót ziemnych.
Najczęściej rozbijasz przekrój na proste figury: prostokąt (dno) oraz trójkąty lub trapezy (skarpy). Liczysz pole każdej figury osobno odpowiednim wzorem, a następnie sumujesz. Dopiero z tej sumy otrzymujesz pole przekroju A do wzoru V = A · L.
Wymiary długości podajesz w metrach (m), pole przekroju wychodzi w metrach kwadratowych (m2), a po pomnożeniu pola przez długość otrzymujesz metry sześcienne (m3). Jeśli na końcu nie masz m3, to znaczy, że gdzieś jest błąd w jednostkach lub w rachunku.
Zazwyczaj w typowych zadaniach egzaminacyjnych liczy się kubaturę geometryczną wykopu (w stanie rodzimym) wynikającą z przekroju i długości. Jeśli miałoby chodzić o spulchnienie, zadanie musi to wyraźnie podać (np. współczynnik spulchnienia). Bez takiej informacji przyjmuje się obmiar geometryczny.
Najczęstsze błędy to: pominięcie części przekroju (np. skarp), zły wzór na pole (trapez/ trójkąt), złe odczytanie wymiarów z rysunku oraz problemy z jednostkami (cm zamiast m). Pomaga rozpisanie przekroju na figury i kontrola jednostek na każdym etapie.
Zawsze, gdy przekrój jest złożony lub nieregularny. Rozbicie na prostokąty, trójkąty i trapezy zmniejsza ryzyko pomyłki, bo używasz prostych, znanych wzorów. Dodatkowo łatwiej sprawdzić wynik, bo widzisz wkład każdej części przekroju do pola całkowitego.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: jeśli długość to 100 m, to objętość 150 m3 oznacza średnio 1,5 m2 pola przekroju. Porównaj to z rysunkiem: czy przekrój "na oko" ma podobną powierzchnię? Taka kontrola pomaga wychwycić podwojenie pola lub pomyłkę jednostek.
Tak, zależy liniowo. Gdy przekrój jest stały, podwojenie długości wykopu podwaja objętość, a skrócenie długości o połowę zmniejsza objętość o połowę. To wynika bezpośrednio ze wzoru V = A · L, dlatego długość musi być w tych samych jednostkach co wymiary przekroju.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla danych z rysunku otrzymuje się 150 m3."

Źródła:

  • Wikipedia: "Graniastosłup" (zależność objętości od pola podstawy i wysokości/ długości) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Trapez" (wzór na pole trapezu) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych (obmiar wykopów, pola figur)
  • Zbiór zadań z geometrii praktycznej dla budownictwa (pola i objętości)
  • Instrukcje/poradniki kosztorysowania i obmiaru robót budowlanych (dział: roboty ziemne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego