KWALIFIKACJA HGT12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 12.
Ile kilogramów groszku ptysiowego należy przygotować do 150 porcji zupy, jeżeli na 1 porcję zaplanowano 15 gramów tego dodatku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz zapotrzebowanie: 150 porcji × 15 g = 2250 g groszku ptysiowego. Następnie przelicz na kilogramy: 2250 g ÷ 1000 = 2,25 kg. Dlatego właściwa ilość dodatku do 150 porcji zupy wynosi 2,25 kg, a mniejsze wartości wynikają z błędnego mnożenia lub przeliczenia jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy typowego rachunku gastronomicznego: wyliczenia ilości dodatku na określoną liczbę porcji, a następnie zamiany jednostek.

Krok 1 – obliczenie masy w gramach
Na 1 porcję zaplanowano 15 g groszku ptysiowego. Dla 150 porcji zapotrzebowanie wynosi:
150 × 15 g = 2250 g.

Krok 2 – zamiana gramów na kilogramy
W praktyce magazynowej często posługujemy się kilogramami. Ponieważ 1000 g = 1 kg, to:
2250 g ÷ 1000 = 2,25 kg.

Poprawna odpowiedź to 2,25 kg, bo wynika bezpośrednio z mnożenia liczby porcji przez gramaturę oraz prawidłowego przeliczenia jednostek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,75 kg – to typowy skutek pomylenia liczby porcji (np. policzenia dla 50 porcji) albo błędnego dzielenia przez 1000.
  • 1,50 kg – często wynika z omyłkowego przyjęcia 10 g na porcję lub nieprawidłowego przeliczenia części wyniku.
  • 0,25 kg – wskazuje na błąd rzędu wielkości (przesunięcie przecinka) albo nieuwzględnienie całej liczby porcji.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu w gramach zawsze sprawdź, czy wynik ma sens. Dla 150 porcji po 15 g wychodzi 2250 g, czyli trochę ponad 2 kg – to naturalny rząd wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż liczbę porcji przez gramaturę na 1 porcję. Otrzymasz wynik w gramach, a potem (jeśli trzeba) przelicz na kilogramy, dzieląc przez 1000. To podstawowa metoda liczenia zapotrzebowania surowcowego w gastronomii.
Wydawanie surowca z magazynu i zakupy są zwykle rozliczane w kilogramach, a receptury porcyjne często podają gramy. Przeliczenie ułatwia planowanie zakupów, kontrolę stanów magazynowych i ogranicza błędy w zamówieniach.
To gramatura porcyjna dodatku: na jedną wydaną porcję zupy przewiduje się 15 g groszku ptysiowego. Przy produkcji zbiorowej taka informacja pozwala policzyć łączną ilość potrzebnego dodatku dla całej liczby porcji.
Najczęściej myli się zamianę jednostek: wynik w gramach (np. 2250 g) bywa błędnie zapisany jako 0,225 kg lub 22,5 kg przez złe przesunięcie przecinka. Drugim błędem jest policzenie dla innej liczby porcji niż w treści.
Tak. Zrób szybkie przybliżenie: 15 g to 0,015 kg. Dla 100 porcji byłoby ok. 1,5 kg, a dla 150 porcji ok. 2,25 kg. Taka kontrola rzędu wielkości pomaga wychwycić błędy w przecinku.
Dzielisz przez 1000, bo 1000 g = 1 kg:
2250 g ÷ 1000 = 2,25 kg.
W praktyce można też myśleć: 2000 g to 2 kg, a 250 g to 0,25 kg, razem 2,25 kg.
Używa się go przy planowaniu produkcji w stołówkach, cateringu i kuchniach zbiorowego żywienia: do przygotowania listy zakupów, kalkulacji kosztu porcji, ustalenia wydawki i kontroli, czy kuchnia ma wystarczającą ilość surowców na usługę.
Wystarczą dwie informacje: liczba porcji oraz gramatura dodatku na 1 porcję. Czasem dochodzi jeszcze współczynnik strat lub zapas technologiczny, ale w prostych zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się tylko ilość "na wydanie".
W Polsce w zapisie dziesiętnym standardowo stosuje się przecinek (np. 2,25 kg). W zadaniach z gramami często wychodzą ułamki kilograma, bo nie każda ilość surowca jest wielokrotnością 1000 g.
Ćwicz schemat: porcje × gramatura = gramy, potem zamiana na kg (÷1000). Rozwiązuj krótkie serie zadań z zupami, dodatkami i surówkami. Zawsze wykonuj kontrolę rzędu wielkości, aby nie pomylić przecinka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oblicz zapotrzebowanie: 150 porcji × 15 g = 2250 g groszku ptysiowego.

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), rozdział dotyczący jednostek podstawowych i przedrostków (kg, g). https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • NIST (National Institute of Standards and Technology), SI Units – Mass (kilogram, gram) – definicje i relacje jednostek. https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), hasło "Kilogram" – relacja 1 kg = 1000 g (źródło pomocnicze do weryfikacji przeliczenia). https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki do rachunku gastronomicznego (dział: gramatury, przeliczenia, zapotrzebowanie)
  • Zestawy zadań: obliczanie zapotrzebowania surowcowego na liczbę porcji
  • Materiały o jednostkach SI i przeliczaniu g↔kg

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego