W zadaniach z kalkulacji gastronomicznej podstawą jest normatyw surowcowy, czyli ilość danego składnika przewidziana na jedną porcję napoju. Skoro należy przygotować 400 porcji Cosmopolitan, to zapotrzebowanie na każdy składnik liczymy osobno według tego samego schematu.
Krok 1: odczyt normy na 1 porcję.
W tabeli (normatywie) znajdują się wartości dla wódki cytrynowej oraz likieru Cointreau przypadające na jedną porcję.
Krok 2: przeliczenie na 400 porcji.
Dla każdego składnika wykonujemy mnożenie: norma na 1 porcję × 400. To daje łączną ilość potrzebną do sporządzenia całej partii napoju.
Krok 3: konwersja jednostek.
Normatywy w praktyce często podaje się w ml, a zakup planuje w litrach. Dlatego wynik przeliczamy: 1000 ml = 1 l, czyli dzielimy przez 1000.
Zgodnie z obliczeniami wynikowymi dla podanego normatywu, otrzymujemy 16 l wódki cytrynowej oraz 6 l likieru Cointreau.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 12 l wódki i 6 l likieru – typowy skutek błędu skalowania (np. użycia innej liczby porcji) albo pomyłki w przeliczeniu ml→l dla wódki.
- 6 l wódki i 16 l likieru – wskazuje na zamianę składników (przestawienie wartości wódki i likieru), mimo że obliczenia mogą być formalnie wykonane.
- 16 l wódki i 16 l likieru – często wynika z bezrefleksyjnego przyjęcia "symetrycznych" liczb lub podwójnego błędu w odczycie normatywu dla likieru.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (ml, l) i licz osobno dla każdego surowca. To minimalizuje ryzyko zamiany składników i pomyłek w konwersji.
