KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 12.
Ile łopatki uzyska się z rozbioru 300 kg półtuszy wieprzowej, jeżeli średni wskaźnik uzysku tego elementu wynosi 12,5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik uzysku 12,5% oznacza, że masa łopatki stanowi 0,125 masy półtuszy. Z 300 kg uzysk to 300 × 0,125 = 37,5 kg. Pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia procentu (np. mylenia 12,5% z 10% lub 15%) albo z nieprawidłowej pracy na przecinku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę surowca (300 kg półtuszy) oraz średni wskaźnik uzysku łopatki równy 12,5%. Wskaźnik uzysku w procentach informuje, jaką część masy surowca stanowi dany element po rozbiorze. Aby policzyć masę łopatki, trzeba obliczyć 12,5% z 300 kg.

Krok 1: zamiana procentu na ułamek dziesiętny
12,5% = 12,5 / 100 = 0,125.

Krok 2: obliczenie procentu z liczby
300 kg × 0,125 = 37,5 kg.

Zatem prawidłowy wynik to 37,5 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wartości typu 30,5 kg lub 25,5 kg zwykle biorą się z błędnego przyjęcia innego procentu (np. 10% lub 8,5%) albo z pomyłki w zapisie dziesiętnym.
  • Wartość 41,5 kg może wynikać z przyjęcia zbyt wysokiego procentu (około 13,8%) lub z błędu rachunkowego w mnożeniu/liczeniu na przecinku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach są liczby z "połówką" (np. 37,5), to często oznacza, że procent jest wielokrotnością 0,5% lub 0,25%. Tu 12,5% to dokładnie 1/8, więc 300/8 = 37,5 (szybka kontrola wyniku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby obliczyć 12,5% z 300 kg, zamień procent na ułamek: 12,5% = 0,125. Następnie pomnóż: 300 × 0,125 = 37,5 kg. To typowe zadanie na procent z liczby, gdzie wskaźnik uzysku jest udziałem masowym elementu.
Wskaźnik uzysku 12,5% oznacza, że z 100 kg półtuszy przeciętnie uzyskuje się 12,5 kg danego elementu (tu: łopatki). Jest to wartość procentowa odnoszona do masy surowca przed rozbiorem i służy do planowania produkcji oraz bilansowania surowca.
Procent to "na sto", więc 12,5% oznacza 12,5/100 części całości. Bez podzielenia przez 100 otrzymasz liczbę 100 razy większą i wynik będzie nierealny. Najbezpieczniej zapisać: procent/100 = ułamek dziesiętny, a potem wykonać mnożenie przez masę.
Tak. 12,5% to dokładnie 1/8. Możesz więc policzyć 300 ÷ 8 = 37,5 kg. Taka metoda jest szybka i pomaga sprawdzić, czy wynik z mnożenia przez 0,125 ma sens. W egzaminie to dobra technika kontroli rachunków.
Najczęstsze błędy to: pomylenie 12,5% z 12,5 (brak dzielenia przez 100), pomyłka w przecinku (0,125 zapisane jako 0,12 lub 1,25), zaokrąglanie zbyt wcześnie oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez policzenia. Pomaga zapis działań krok po kroku.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak: wskaźnik uzysku jest procentem masy surowca wejściowego. W praktyce zakładowej definicja może zależeć od przyjętej metody rozbioru i klasyfikacji elementów, dlatego w obliczeniach zawsze trzymaj się tego, co podaje treść pytania.
Wskaźników uzysku używa się m.in. przy planowaniu partii produkcyjnych, zamawianiu surowca, rozliczaniu wydajności rozbioru, kalkulacji kosztu 1 kg wyrobu oraz kontroli strat. Pozwalają szybko oszacować, ile mięsa danego elementu będzie dostępne do dalszej produkcji.
Sprawdź rząd wielkości: 12,5% to nieco więcej niż 10%, więc z 300 kg wynik powinien być trochę ponad 30 kg. Otrzymane 37,5 kg pasuje. Jeśli wychodzi 3000 kg lub 3,75 kg, to sygnał błędu w przeliczeniu procentu albo w przecinku dziesiętnym.
W tym typie pytania kluczowa jest matematyka (procent z liczby) i rozumienie, że uzysk to część masy surowca. Wiedza technologiczna pomaga w praktyce ocenić realność wskaźników, ale samo obliczenie wykonuje się na podstawie danych podanych w treści zadania.
Ćwicz: procent z liczby, zamianę procentów na ułamki (np. 12,5% = 0,125), szybkie skróty (12,5% = 1/8) oraz kontrolę wyniku szacowaniem. Warto robić krótkie serie zadań z różnymi masami i wskaźnikami, zapisując każdy krok rachunku.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wskaźnik uzysku 12,5% oznacza, że masa łopatki stanowi 0,125 masy półtuszy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – definicja i sposób obliczeń, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN: "procent" (hasło i opis znaczenia/obliczeń) – strona hasła w Encyklopedii PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/procent;3962207.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działań procentowych (procent z liczby, ułamki dziesiętne)
  • Zadania treningowe z bilansowania surowca w rozbiorze mięsa (arkusze ćwiczeń)
  • Wewnętrzne instrukcje zakładowe/opracowania technologiczne dotyczące uzysków z rozbioru (jeśli dostępne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego