KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 21.
Ile m2 kostki betonowej należy zamówić na wykonanie 300 m chodnika o przedstawionym przekroju poprzecznym, jeżeli norma przewiduje ubytek kostki w ilości 2,5%?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny chodnika, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją B2
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się pole chodnika z długości 300 m i szerokości odczytanej z przekroju (2,0 m): 300 × 2,0 = 600 m2.
Następnie dolicza się ubytek 2,5% jako zapas do zamówienia: 600 × 0,025 = 15 m2.
Razem: 600 + 15 = 615 m2.

Pełne wyjaśnienie:

Aby ustalić, ile kostki betonowej trzeba zamówić, należy najpierw policzyć powierzchnię nawierzchni, a dopiero potem dodać zapas wynikający z ubytków (strat) podczas układania.

1) Obliczenie pola chodnika
Z przekroju poprzecznego odczytuje się szerokość chodnika (w tym zadaniu wynosi ona 2,0 m). Długość chodnika to 300 m. Dla prostokątnej powierzchni obowiązuje wzór: P = długość × szerokość.
Stąd: P = 300 m × 2,0 m = 600 m2.

2) Ubytek 2,5% – jak go zastosować?
"Ubytek kostki 2,5%" oznacza, że część materiału zostanie stracona (docinki, uszkodzenia, dopasowania). Żeby nie zabrakło materiału, do zamówienia dolicza się ten procent do powierzchni obliczonej z geometrii.
2,5% = 0,025, więc zapas wynosi: 600 × 0,025 = 15 m2.

3) Wynik końcowy
Powierzchnia do zamówienia = 600 + 15 = 615 m2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 307,50 m2 – typowy skutek błędnego przyjęcia połowy powierzchni lub pomylenia szerokości z innym wymiarem z przekroju; wynik nie odpowiada 300 m chodnika o szerokości z rysunku.
  • 600,00 m2 – to samo pole geometryczne bez doliczenia 2,5% ubytku; przy zamawianiu materiału to zwykle za mało.
  • 300,00 m2 – błąd jednostek: potraktowanie 300 m długości jak 300 m2 bez uwzględnienia szerokości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "ubytek/straty/zapas", najczęściej końcowy wynik ma być większy niż pole obliczone z wymiarów (tu: większy niż 600 m2).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powierzchnię chodnika liczysz jak pole prostokąta: P = długość × szerokość. Jeśli chodnik ma 300 m długości i 2,0 m szerokości, to P = 300 × 2,0 = 600 m2. Zawsze pilnuj jednostek: metry razy metry dają metry kwadratowe.
Ubytek uwzględnia straty w praktyce: docinki przy krawężnikach, dopasowania do studzienek, pęknięcia i odpady. Gdy zamówisz dokładnie tyle, ile wynika z pola, często zabraknie materiału. Dlatego do obliczonej powierzchni dodaje się narzut procentowy.
Procent zamieniasz na ułamek dziesiętny, dzieląc przez 100. Czyli 2,5% = 2,5/100 = 0,025. Potem liczysz zapas jako: powierzchnia × 0,025. To prosta metoda, która ogranicza błędy rachunkowe.
Najpierw policz pole bez ubytków, potem dodaj zapas: Pz = P + (P × 0,025). Przykład: P = 600 m2, więc zapas = 600 × 0,025 = 15 m2. Do zamówienia wychodzi 615 m2.
Trzeba uważnie odczytać wymiar z rysunku: szerokość jest zwykle podana w metrach lub centymetrach. Jeśli jest w cm, przelicz na metry (np. 200 cm = 2,0 m). Bez prawidłowego odczytu z przekroju nie da się poprawnie wyliczyć m2.
W zamawianiu materiału ubytek/straty traktuje się jako zapas, więc wynik końcowy jest większy niż sama powierzchnia. Odejmowanie miałoby sens przy rozliczaniu "pozostało po ubytkach", ale nie przy pytaniu "ile zamówić", gdzie celem jest uniknięcie braku materiału.
Najczęstsze pomyłki to: przepisanie 2,5% jako 2,5 (100× za dużo), nieuwzględnienie szerokości (mylone m z m2), brak doliczenia zapasu albo odczytanie złego wymiaru z przekroju. Pomaga zapisanie działań krok po kroku.
Zrób kontrolę sensowności: powierzchnia bez ubytków to długość × szerokość, a ubytek zwiększa wynik o kilka procent. Jeśli po doliczeniu strat wyszło mniej niż pole podstawowe, to znak, że wykonano złą operację. Dla 2,5% przyrost jest niewielki.
Większy zapas bywa potrzebny przy skomplikowanej geometrii (łuki, skosy), wielu przeszkodach (studzienki, wpusty), wzorach układania wymagających docinek lub gdy materiał ma większy odsetek uszkodzeń. Na egzaminie przyjmujesz jednak wartość podaną w treści zadania.
Postępuj identycznie niezależnie od tego, czy liczysz kostkę, geowłókninę czy asfalt: zapas = powierzchnia × (procent/100). Potem dodaj do powierzchni. Taki schemat jest uniwersalny w obmiarach i kosztorysowaniu robót drogowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Pole powierzchni" (zależność pola od wymiarów), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni – dostęp: 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Procent" (zamiana % na ułamek dziesiętny, działania na procentach), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent – dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki zawodowej (pola figur, procenty)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu obmiaru robót drogowych
  • Instrukcje i poradniki producentów kostki brukowej dotyczące docinek i strat materiałowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego