Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 19.
Ile m3 kruszywa łamanego należy zamówić na wykonanie podbudowy o powierzchni 500 m2 i grubości po zagęszczeniu 20 cm wiedząc, że współczynnik spulchnienia wynosi 1,25?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grubość 20 cm po zagęszczeniu to 0,20 m.
Objętość podbudowy po zagęszczeniu: 500 m2 × 0,20 m = 100 m3.
Ilość do zamówienia (stan luźny) uwzględnia spulchnienie: 100 m3 × 1,25 = 125 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć, ile kruszywa należy zamówić, czyli ile materiału w stanie luźnym trzeba dostarczyć, aby po rozścieleniu i zagęszczeniu uzyskać wymaganą warstwę podbudowy.

Krok 1: zamiana jednostek grubości.
Podana grubość po zagęszczeniu wynosi 20 cm, czyli 0,20 m.

Krok 2: objętość warstwy po zagęszczeniu.
Objętość warstwy oblicza się ze wzoru: V = P × h.
Zatem: V = 500 m2 × 0,20 m = 100 m3. To jest objętość, którą ma mieć podbudowa po zagęszczeniu.

Krok 3: uwzględnienie współczynnika spulchnienia.
Współczynnik spulchnienia 1,25 oznacza, że aby uzyskać 1 m3 materiału po ułożeniu/zagęszczeniu, trzeba dostarczyć 1,25 m3 materiału w stanie luźnym (do zamówienia). Dlatego objętość po zagęszczeniu mnożymy przez 1,25:
100 m3 × 1,25 = 125 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 25 m3 zwykle wynika z pomyłki w grubości (np. potraktowania 20 cm jak 0,05 m) albo z błędu rachunkowego; jest to wartość zbyt mała dla 500 m2 i 20 cm.
  • 250 m3 może być efektem podwojenia objętości bez uzasadnienia (np. pomylenia 0,20 m z 0,50 m lub przyjęcia współczynnika 2 zamiast 1,25).
  • 625 m3 to typowy skutek wielokrotnego przeliczenia lub użycia współczynnika spulchnienia w niewłaściwy sposób (np. 500 × 1,25) bez uwzględnienia grubości, albo błędnej konwersji jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw licz objętość warstwy w m3 z m2 i metrów, a dopiero potem stosuj współczynniki technologiczne (spulchnienia, ubytku, zapasu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć objętość podbudowy z pola i grubości warstwy?
Stosuje się wzór V = P × h, gdzie P to powierzchnia w m2, a h to grubość w metrach. Najpierw zamień cm na m (np. 20 cm = 0,20 m), potem pomnóż. Wynik otrzymasz w m3, czyli w objętości warstwy.
Dlaczego w zadaniach drogowych trzeba zamieniać centymetry na metry?
Ponieważ gdy liczysz objętość z m2, grubość musi być w metrach, aby wynik wyszedł w m3. Zostawienie cm bez przeliczenia powoduje błąd skali (zaniżenie lub zawyżenie wyniku). To jeden z najczęstszych błędów na egzaminach.
Co oznacza współczynnik spulchnienia 1,25 przy kruszywie?
Oznacza, że materiał w stanie luźnym zajmuje większą objętość niż po wbudowaniu i zagęszczeniu. W praktyce, aby uzyskać daną objętość warstwy po zagęszczeniu, trzeba zamówić więcej kruszywa "na luźno". W obliczeniach zwykle mnoży się objętość po zagęszczeniu przez 1,25.
Jakie są typowe błędy w obliczaniu m³ kruszywa do zamówienia?
Najczęściej: (1) brak zamiany cm na m, (2) pominięcie grubości i liczenie tylko z powierzchni, (3) użycie współczynnika spulchnienia w złą stronę (dzielenie zamiast mnożenia), (4) pomylenie m2 z m3. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
Kiedy stosuje się współczynnik spulchnienia w robotach drogowych?
Stosuje się go przy planowaniu i zamawianiu materiałów sypkich (np. kruszyw, gruntów) wtedy, gdy podana jest objętość po zagęszczeniu lub objętość wbudowana, a trzeba ustalić ilość do dowozu. To ważne w logistyce: liczbie kursów, ładowności i harmonogramie dostaw.
Jak sprawdzić, czy wynik m³ kruszywa jest "sensowny" na budowie?
Można oszacować rząd wielkości: 500 m2 i 20 cm to 1/5 metra, więc objętość po zagęszczeniu będzie około 500 ÷ 5 = 100 m3. Po doliczeniu spulchnienia wynik powinien być nieco większy (np. 125 m3). Jeśli wychodzą setki razy więcej/mniej, to zwykle błąd jednostek.
Czy grubość warstwy po zagęszczeniu liczy się inaczej niż przed zagęszczeniem?
Tak, bo zagęszczenie zmniejsza objętość warstwy. W zadaniu podaje się często grubość docelową (po zagęszczeniu). Jeśli liczysz zamówienie materiału, musisz uwzględnić, że przed zagęszczeniem materiał zajmuje większą objętość. Stąd użycie współczynnika spulchnienia lub zapasu.
Jak przeliczyć 20 cm na metry w obliczeniach egzaminacyjnych?
Najprościej: 1 m = 100 cm, więc dzielisz przez 100. Zatem 20 cm = 20/100 m = 0,20 m. Warto zapisać to wprost w rozwiązaniu, bo pozwala kontrolować jednostki i ogranicza ryzyko błędu. To kluczowy krok w zadaniach m2 → m3.
Dlaczego w odpowiedziach pojawiają się wartości 250 m³ lub 625 m³?
Takie wyniki zwykle biorą się z pominięcia jednego z etapów: albo ktoś mnoży powierzchnię przez współczynnik spulchnienia bez grubości, albo wykonuje przeliczenie jednostek niepoprawnie. Inną przyczyną jest "podwójne" doliczenie zapasu/spulchnienia. Na egzaminie zawsze prowadź rachunek etapami.
Jak operator maszyn wykorzystuje takie obliczenia w praktyce robót drogowych?
Choć zamówienia często robi kierownik, operator musi rozumieć obmiar: ile materiału powinno przyjechać, czy zużycie nie odbiega od planu i czy warstwa nie jest za cienka/za gruba. To pomaga w organizacji pracy sprzętu (rozściełacz, równiarka, walec) i w ocenie, czy dostawy są wystarczające.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Grubość 20 cm po zagęszczeniu to 0,20 m.Objętość podbudowy po zagęszczeniu: 500 m2 × 0,20 m = 100 m3.Ilość do zamówienia (stan luźny) uwzględnia spulchnienie: 100 m3 × 1,25 = 125 m3."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Objętość" – opis pojęcia i zależności jednostek (m³) https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Metr" – przeliczenia jednostek długości (cm na m) https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do robót ziemnych i drogowych (działy: podbudowy, kruszywa, obmiar)
  • Materiały szkoleniowe z kosztorysowania/obmiaru robót drogowych (przeliczenia m²–m³)
  • Karty technologiczne robót drogowych opisujące warstwy konstrukcyjne i zasady zagęszczania
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego