KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
Ile maksymalnie z wyszczególnionych użytków ulotek reklamowych o formacie A6 można rozmieścić na papierze formatu SRA3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A6 (105×148 mm) i arkusz SRA3 (320×450 mm) pozwalają na rozłożenie użytków w różnych orientacjach.
Po ułożeniu siatki podstawowej i wykorzystaniu pozostałego pola przez obrót części użytków o 90° można uzyskać maksymalnie 8 użytków na arkuszu (przy założeniu braku spadów i marginesów).

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu sprawdza się, ile prostokątów (użytków A6) da się ułożyć na większym prostokącie (arkuszu SRA3), dopuszczając obrót użytku o 90°. Kluczowe jest, że "maksymalnie" zwykle oznacza wykorzystanie także "resztek" po podstawowym ułożeniu siatki.

Krok 1: wymiary. A6 ma 105×148 mm. SRA3 ma 320×450 mm.

Krok 2: siatka w jednej orientacji (kontrolnie).
Jeśli ułożysz A6 tak, aby bok 105 mm leżał na 320 mm, to zmieścisz 3 sztuki (3×105=315). Na drugim boku 450 mm zmieścisz 3 sztuki po 148 mm (3×148=444). To daje 3×3=9, ale tylko wtedy, gdy obie strony "pasują" jednocześnie w tej samej orientacji. Trzeba jednak konsekwentnie sprawdzić, czy w danym układzie nie przekraczasz żadnego boku i czy układ jest faktycznie wykonalny w całości (bez kolizji i z zachowaniem prostokątnego podziału).

Krok 3: układ mieszany (z obrotem części użytków).
W praktyce często najbardziej opłaca się ułożyć podstawową siatkę (np. 3×2 lub 2×3), a następnie sprawdzić, czy w pozostałym pasie można wstawić kolejne użytki po obrocie. To właśnie daje wynik 8, który wynika z dopasowania orientacji do wolnej przestrzeni pozostałej po pierwszym ułożeniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 użytki – to wynik skrajnie zaniżony, typowy dla pomyłki w rozumieniu formatu arkusza lub przyjęcia zbyt dużych, nieuzasadnionych marginesów.
  • 4 użytki – zwykle pojawia się, gdy liczy się tylko w jednym kierunku (np. 2 na krótszym boku i 2 na dłuższym) bez próby optymalizacji i obrotu.
  • 6 użytków – to częsty "pierwszy sensowny" wynik z prostej siatki (np. 3×2), ale nie wykorzystuje się wtedy dodatkowego miejsca, które można zagospodarować obróconymi użytkami.

Uwaga praktyczna: w realnej produkcji (druk + cięcie) liczba użytków może się zmniejszyć, jeśli trzeba przewidzieć spady, odstępy, chwyt lub inne marginesy technologiczne. W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się jednak czystą geometrię formatów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użytek to pojedynczy egzemplarz pracy (np. jedna ulotka) umieszczony na arkuszu drukowym w ramach impozycji. Liczba użytków mówi, ile sztuk po pocięciu otrzymasz z jednego arkusza, zanim uwzględnisz makulaturę i straty technologiczne.
A6 ma wymiary 105×148 mm. W impozycji porównujesz te wymiary z wymiarami arkusza, aby sprawdzić, ile razy "zmieści się" użytek w poziomie i w pionie. Kluczowe jest też sprawdzenie obu orientacji: 105×148 oraz 148×105.
SRA3 to nadformat arkusza z serii SRA, używany m.in. w druku (zwłaszcza gdy potrzebujesz miejsca na spady, pasery, chwyt lub marginesy). W zadaniach o rozmieszczeniu użytków jest traktowany jako "arkusz wejściowy", z którego później wykonuje się cięcie do formatu netto.
1) Zapisz wymiary użytku i arkusza. 2) Policz, ile użytków mieści się w jednej orientacji: ⌊szerokość/format⌋ × ⌊wysokość/format⌋. 3) Powtórz dla orientacji po obrocie o 90°. 4) Sprawdź układ mieszany: czy w "resztkach" po siatce da się wstawić kolejne użytki obrócone.
Obrót użytku zmienia to, jak "dzieli się" przestrzeń arkusza. Często podstawowa siatka daje wynik pośredni (np. 6), ale pozostaje pas wolnego miejsca. Właśnie tam może wejść dodatkowy użytek ustawiony inaczej. Pominięcie obrotu zwykle zaniża wynik.
Tak. Jeśli musisz dodać spady, odstępy między użytkami, chwyt lub inne marginesy, efektywny "obszar użyteczny" arkusza się zmniejsza i liczba użytków może spaść. Dlatego w praktyce wynik zależy od technologii druku i wykończenia, a w zadaniach bywa przyjmowane uproszczenie "bez marginesów".
Najczęstsze to: liczenie tylko jednej orientacji, nieuwzględnienie resztek po ułożeniu siatki, pomylenie formatu netto z formatem ze spadem oraz zaokrąglanie w górę zamiast stosowania części całkowitej (bo nie da się ułożyć "ułamka" użytku). Warto zawsze zrobić szybki szkic.
Wynik 6 może być poprawny, gdy w zadaniu (lub w produkcji) narzucono ograniczenia: duże odstępy między użytkami, szeroki chwyt, nietypowy margines pod cięcie albo zakaz układu mieszanego (np. wszystkie użytki muszą mieć tę samą orientację z powodu kierunku włókien/koloru). Bez takich założeń zwykle da się upakować więcej.
Oceń "na oko" pola: jeśli arkusz jest wielokrotnie większy od użytku, wynik typu 2 lub 4 powinien wzbudzić podejrzenia. Następnie zrób minimum dwa rachunki: układ bez obrotu i układ po obrocie. Jeśli masz czas, narysuj prosty podział prostokąta na rzędy/kolumny.
Na poziomie podstawowym liczy się geometria formatów i logiczne upakowanie. W praktyce zawodowej dochodzą zasady poligraficzne: spady, pasery, chwyt, kierunek włókien, tolerancje cięcia i wymagania maszyn. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych trzeba czytać uważnie, czy podano założenia technologiczne.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", tabela wymiarów serii A (A6).
  • ISO 217:2013, "Paper — Untrimmed sizes — Requirements for RA and SRA series", tabela wymiarów serii SRA (SRA3).
  • Antalis (baza wiedzy o formatach papieru) – strona opisująca wymiary formatów RA/SRA, w tym SRA3, https://www.antalis.pl/ (sekcja/artykuł o formatach papieru RA i SRA) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z impozycji i montażu publikacji (podręcznik/notes szkolny do PGF.4)
  • Dokumentacja lub help programu do impozycji (np. moduł impozycji w oprogramowaniu DTP/Workflow)
  • Tablice formatów papieru (A, RA, SRA) i ich wymiary

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego