KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 24.
Ile razy będzie sprawdzany warunek we fragmencie algorytmu przedstawionym na schemacie blokowym?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy algorytmu, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacjami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć, ile razy sprawdzany jest warunek na schemacie blokowym, należy prześledzić przepływ sterowania i zliczyć każdą ewaluację bloku decyzyjnego (romb). Zwykle liczy się także ostatnie sprawdzenie, które powoduje zakończenie pętli. W tym schemacie daje to wynik: 6 razy.

Pełne wyjaśnienie:

W schemacie blokowym sprawdzanie warunku odpowiada wejściu w blok decyzyjny (najczęściej romb z pytaniem typu "czy…?"). Liczba sprawdzeń warunku nie zawsze jest równa liczbie wykonań "ciała" pętli, bo często występuje jeszcze ostatnia ewaluacja, która kończy iterowanie (warunek po raz pierwszy jest fałszywy).

Jak poprawnie liczyć:

  • Identyfikujesz, który romb jest "warunkiem" wskazanym w pytaniu (czasem schemat ma kilka decyzji).
  • Przechodzisz schemat od START, zgodnie ze strzałkami, jak przy ręcznym wykonywaniu programu.
  • Za każdym razem, gdy przepływ wchodzi do tego rombu, zwiększasz licznik o 1 – niezależnie od tego, czy wyjście jest "TAK", czy "NIE".

Dlaczego odpowiedź "6 razy" jest poprawna: w przebiegu algorytmu wejście do wskazanego bloku decyzyjnego następuje sześciokrotnie, w tym ostatni raz jako sprawdzenie, po którym algorytm opuszcza pętlę/gałąź powtarzającą się.

Dlaczego pozostałe wartości bywają wybierane błędnie:

  • "5 razy" często wynika z pominięcia ostatniego sprawdzenia (uczeń liczy tylko te wejścia do pętli, po których wykonuje się dalsze kroki wewnątrz).
  • "4 razy" bywa skutkiem liczenia tylko pełnych wykonań fragmentu (np. tylko powtórzeń bloku procesu), a nie samych testów warunku.
  • "7 razy" zwykle oznacza podwójne policzenie jednego sprawdzenia albo błędne "zawrócenie" strzałką w schemacie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj w głowie wykonanie bloku od sprawdzenia warunku. Jeśli warunek jest testowany na wejściu do pętli, to bardzo często liczba sprawdzeń = liczba wykonań ciała + 1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zliczaj każde wejście do bloku decyzyjnego (romb) z danym warunkiem. Nieważne, czy wyjście jest "tak", czy "nie" — samo sprawdzenie już zaszło. W pętli zwykle dolicza się też ostatnie sprawdzenie, które kończy powtarzanie.
Bo pętla często kończy się dopiero wtedy, gdy warunek po raz pierwszy jest fałszywy. To ostatnie, nieudane sprawdzenie też jest ewaluacją warunku. Wtedy: sprawdzenia = wykonania ciała pętli + 1.
Romb to blok decyzyjny, czyli miejsce sprawdzenia warunku i wyboru jednej z gałęzi. W zadaniach o "liczbie sprawdzeń" liczy się, ile razy przebieg algorytmu wchodzi do tego rombu podczas całego działania.
Liczba wykonań pętli to ile razy wykonał się fragment "wewnątrz" (blok procesu). Liczba sprawdzeń to ile razy oceniono warunek (romb). W pętli z testem na wejściu często jest o 1 więcej sprawdzeń niż wykonań.
Gdy schemat odpowiada konstrukcji z testem na końcu (odpowiednik do-while) i pytanie dotyczy innego warunku niż ten kończący, albo gdy pętla jest sterowana licznikiem bez osobnego rombu decyzyjnego. Zależy to od konkretnego schematu.
Najczęstsze są: pomijanie ostatniego (fałszywego) sprawdzenia, liczenie wykonań bloku procesu zamiast wejść do rombu, oraz pomyłki w śledzeniu strzałek (zawrócenia). Pomaga prowadzenie "licznika" przy każdym wejściu do rombu.
Zwykle nie. Nawet jeśli widać pętlę, to szczegóły (gdzie wraca strzałka, czy są dodatkowe warunki, czy jest wyjście awaryjne) zmieniają liczbę sprawdzeń. Najpewniejsza metoda to ręczne prześledzenie przebiegu i zliczanie wejść do warunku.
Ustal, który romb jest wskazanym "warunkiem" w poleceniu: zwykle jest to romb sterujący powtarzaniem (pętlą) albo konkretną gałęzią. Jeśli są różne romby, licz tylko te wejścia do rombu z tym samym pytaniem/warunkiem.
Bo sprawdzenie warunku jest operacją algorytmu niezależnie od wyniku. Jeśli pętla kończy się, gdy warunek jest fałszywy, to to ostatnie sprawdzenie nadal nastąpiło i powinno być zliczone, gdy pytanie dotyczy liczby sprawdzeń.
Ćwicz na krótkich schematach i pseudokodzie: przechodź krok po kroku, zapisuj kolejne wartości zmiennych i prowadź dwa liczniki: "wejścia do rombu" oraz "wykonania bloku". Po kilku przykładach zauważysz typowe wzorce (np. +1 sprawdzenie w pętli z testem na wejściu).
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby policzyć, ile razy sprawdzany jest warunek na schemacie blokowym, należy prześledzić przepływ sterowania i zliczyć każdą ewaluację bloku decyzyjnego (romb).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Schemat blokowy" — opis symboli i zasad czytania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_blokowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Pętla (programowanie)" — ogólne zasady działania pętli i warunków zakończenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C4%99tla_(programowanie) (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o schematach blokowych i podstawowych konstrukcjach sterujących (pętle, warunki)
  • Ćwiczenia: ręczne śledzenie przebiegu algorytmu na kilku danych wejściowych i liczenie ewaluacji warunku
  • Podstawy algorytmiki: rozdziały o pętlach i analizie liczby kroków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego