KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 9.
Ile rozcieńczalnika należy dodać do 10 litrów lakieru przygotowywanego do lakierowania podłogi, jeżeli w recepturze lakieru przewidziano rozcieńczanie go w proporcji 1:20?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 1:20 oznacza 1 część rozcieńczalnika na 20 części lakieru.
Skoro lakieru jest 10 l, to ilość rozcieńczalnika wynosi 10/20 = 0,5 l. Taka ilość zachowuje wskazany stosunek i odpowiada recepturze przygotowania mieszaniny do lakierowania.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność przeliczania proporcji (stosunków) na konkretną objętość w litrach, co w praktyce warsztatowej jest potrzebne przy przygotowaniu lakierów, bejc czy innych materiałów powłokowych.

Jeżeli receptura podaje proporcję 1:20, to standardowo odczytuje się ją jako: 1 część rozcieńczalnika przypada na 20 części lakieru (czyli rozcieńczalnik stanowi 1/20 objętości lakieru). Skoro przygotowujemy 10 litrów lakieru, to ilość rozcieńczalnika obliczamy dzieląc objętość lakieru przez 20:

10 l / 20 = 0,5 l

Dlatego odpowiedź "0,5 litra" jest zgodna z proporcją.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,6 litra" odpowiadałoby stosunkowi większemu niż 1:20 (zbyt dużo rozcieńczalnika). W praktyce mogłoby to nadmiernie obniżyć lepkość i pogorszyć krycie lub zwiększyć ryzyko spływania.
  • "0,7 litra" tym bardziej przekracza wynik z proporcji 1:20; to typowy efekt "zaokrąglania w górę" lub mylenia proporcji z procentami.
  • "0,8 litra" jest jeszcze większym przeszacowaniem; często wynika z błędnego założenia, że proporcja dotyczy całej mieszaniny, a nie relacji rozcieńczalnik–lakier.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień zapis 1:20 na ułamek. Jeśli 1 część przypada na 20 części, to szukana ilość to (1/20) × ilość lakieru. Dopiero potem podstaw liczby w litrach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to 1 część rozcieńczalnika na 20 części lakieru. Czyli na każde 20 jednostek objętości lakieru dodajesz 1 jednostkę rozcieńczalnika. W obliczeniach wygodnie zapisać to jako ułamek 1/20 ilości lakieru.
Traktuj 1:20 jako rozcieńczalnik = lakier/20. Dla 10 l lakieru: 10/20 = 0,5. Wynik to 0,5 l rozcieńczalnika. To proste dzielenie, bez potrzeby liczenia procentów.
Bo liczba 20 oznacza, ile części lakieru przypada na 1 część rozcieńczalnika. Skoro lakier ma 10 l, to jedna "część rozcieńczalnika" jest równa 1/20 tej objętości. Dzielenie przez 20 daje dokładnie tę wartość.
Tak, jeśli proporcja dotyczy objętości i jest rozumiana jako rozcieńczalnik:lakier = 1:20. Wtedy na 20 l lakieru przypada 1 l rozcieńczalnika, a na 10 l lakieru połowa tej ilości, czyli 0,5 l.
Najczęściej myli się kolejność (liczy się 20:1 zamiast 1:20), myli się proporcję z procentem (np. 20% zamiast 1/20 = 5%), albo "zaokrągla" wynik bez rachunku. Pomaga zapis: rozcieńczalnik = lakier/20.
W prostym ujęciu objętościowym tak: 10 l lakieru + 0,5 l rozcieńczalnika daje 10,5 l mieszaniny. W praktyce przemysłowej mogą występować niewielkie odchylenia objętości po wymieszaniu, ale na egzaminie przyjmuje się sumowanie objętości.
Rozcieńczanie stosuje się m.in. przy dostosowaniu lepkości do metody aplikacji (wałek, pędzel, natrysk), warunków otoczenia oraz wymagań receptury. Zbyt gęsty lakier gorzej się rozprowadza, a zbyt rzadki może spływać i dawać słabsze krycie.
Należy korzystać z karty technicznej (TDS) producenta, gdzie podane są zalecane rozcieńczalniki i zakresy rozcieńczania dla różnych metod aplikacji. Proporcje mogą się różnić między produktami, więc nie warto kierować się "uniwersalną" wartością.
Nie jest to zalecane. "Na oko" łatwo dodać za dużo lub za mało, co zmienia parametry schnięcia, przyczepność i wygląd powłoki. Na egzaminie zawsze licz proporcję, a w praktyce odmierzaj objętość miarką i mieszaj zgodnie z recepturą.
Możesz zapamiętać, że 1/20 = 0,05, czyli 5% ilości lakieru. To oznacza, że rozcieńczalnik stanowi 5% objętości lakieru (w tym ujęciu). Dla 10 l: 5% × 10 l = 0,5 l.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Proporcja 1:20 oznacza 1 część rozcieńczalnika na 20 części lakieru.Skoro lakieru jest 10 l, to ilość rozcieńczalnika wynosi 10/20 = 0,5 l."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Proporcja (matematyka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Stosunek (matematyka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), "Stosunki i proporcje" – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z matematyki: dział "proporcje i procenty" (poziom szkoły branżowej/technikum).
  • Materiały dydaktyczne z technologii wykończenia drewna: przygotowanie materiałów powłokowych do aplikacji.
  • Karty techniczne (TDS) lakierów: sekcja o rozcieńczaniu i zalecanych rozcieńczalnikach.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego