KWALIFIKACJA BUD8 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 40.
Ile sworzni użyto do wykonania połączenia elementów wiązara drewnianego, którego fragment przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia fragment połączenia elementów wiązara drewnianego, który jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "16 sworzni", ponieważ wynika z bezpośredniego zliczenia wszystkich sworzni pokazanych na fragmencie połączenia wiązara na rysunku.
Najczęstszy błąd to policzenie tylko jednej strony złącza lub pominięcie części sworzni widocznych w drugim rzędzie/warstwie elementów.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania nie wykonuje się obliczeń wytrzymałościowych ani nie dobiera łączników "z normy". Należy odczytać rysunek i zliczyć sworznie zastosowane w pokazanym fragmencie połączenia elementów wiązara drewnianego.

Odpowiedź "16 sworzni" jest poprawna, gdy na rysunku połączenia widocznych jest łącznie szesnaście takich łączników (sworzni) – po uwzględnieniu wszystkich powtórzeń wynikających z budowy węzła (np. kilka sworzni w jednym rzędzie, kilka rzędów, ewentualna symetria połączenia).

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe w tym zadaniu?

  • "24 sworznie" zwykle wynika z podwójnego zliczenia tych samych łączników (np. policzenia zarówno symbolu, jak i odbicia/symetrii bez podstawy na rysunku) albo doliczenia elementów, które nie są sworzniami.
  • "12 sworzni" często pojawia się, gdy zdający pomija jeden rząd lub nie uwzględnia sworzni znajdujących się w mniej widocznym obszarze węzła.
  • "8 sworzni" to typowy skutek policzenia tylko połowy połączenia (np. jednej strony, jednej blachy/nakładki) albo tylko jednego rzędu łączników.

Wskazówka egzaminacyjna: stosuj stałą metodę zliczania: zaznaczaj kolejne sworznie (np. mentalnie wierszami od lewej do prawej), a następnie sprawdź, czy węzeł nie jest pokazany jako powtarzalny/symetryczny i czy rysunek nie przedstawia kilku warstw elementów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sworzeń (bolec) na rysunku połączenia jest zwykle pokazany jako element cylindryczny przechodzący przez łączone części. Kluczowe jest czytanie legendy/oznaczeń i odróżnienie sworzni od gwoździ, wkrętów czy śrub. Jeśli rysunek pokazuje rzędy otworów, sworznie odpowiadają tym punktom/otworom.
Egzamin sprawdza praktyczną umiejętność czytania dokumentacji montażowej. W pracy montera liczenie łączników pomaga ocenić kompletność węzłów, przygotować zapotrzebowanie materiałowe i skontrolować zgodność z projektem. To zadanie testuje uważność i poprawne odczytanie rysunku, a nie obliczenia wytrzymałości.
Najpierw sprawdź symbolikę: sworznie są zwykle rysowane jako przelotowe bolce/kołki. Następnie policz tylko te elementy, które przechodzą przez cały pakiet łączonych części. Unikaj doliczania elementów pomocniczych (np. podkładek, otworów, oznaczeń wymiarowych), które nie są osobnymi łącznikami.
Stosuj zliczanie "po wierszach": wybierz punkt startu (np. lewy górny rząd) i licz kolejno, przesuwając wzrok w jednym kierunku. Potem wykonaj kontrolę krzyżową: policz jeszcze raz inną ścieżką (np. kolumnami). Jeśli węzeł jest symetryczny, upewnij się, czy symetria jest faktycznie pokazana, czy tylko intuicyjna.
Wtedy trzeba szukać informacji pośrednich: powtarzalności układu otworów, oznaczeń liczby łączników, widoków pomocniczych lub przekroju. Jeżeli rysunek pokazuje dwa rzędy elementów, łatwo pominąć sworznie w "drugiej warstwie". W egzaminie najbezpieczniej jest sprawdzić każdy obszar węzła osobno.
Tak, to częsty "haczyk". Jeśli połączenie jest wykonane symetrycznie (np. po obu stronach elementu), część łączników może występować podwójnie. Błąd polega na policzeniu tylko jednej strony. Z drugiej strony nie wolno też automatycznie podwajać wyniku, jeśli rysunek nie pokazuje takiej symetrii wprost.
Najczęściej podczas montażu i odbioru robót: po ustawieniu wiązarów, przy wykonywaniu węzłów, a także przy przeglądach jakościowych. Liczba łączników ma znaczenie dla bezpieczeństwa i trwałości połączenia. Braki w sworzniach to typowa usterka wykonawcza, którą można wykryć właśnie przez porównanie z dokumentacją.
Wskazówką są układy punktów/otworów w kilku liniach, ewentualne widoki w powiększeniu oraz przekroje przez węzeł. Czasem rysunek pokazuje też nakładki/blachy po obu stronach elementu, co sugeruje, że łączniki przechodzą przez cały pakiet. Warto też zwrócić uwagę na rysunek z góry i z boku, jeśli są podane.
Do samego zliczenia sworzni z rysunku zwykle nie. Normy (np. zasady projektowania połączeń) są potrzebne głównie do doboru nośności i rozstawów w projektowaniu. Egzamin w tym pytaniu sprawdza przede wszystkim umiejętność odczytu rysunku i poprawnego policzenia elementów montażowych pokazanych w dokumentacji.
Najczęstsze to: policzenie tylko jednego rzędu zamiast dwóch, pominięcie "drugiej strony" połączenia, podwójne liczenie tych samych elementów oraz wliczenie otworów/oznaczeń jako łączników. Pomaga systematyczna metoda liczenia i szybka kontrola: czy wynik pasuje do liczby rzędów i układu symetrii widocznego na rysunku.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PN-EN 1995-1-1 (Eurokod 5): Projektowanie konstrukcji drewnianych – Część 1-1 (zasady ogólne i reguły dla budynków), rozdziały dotyczące połączeń

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego konstrukcji (połączenia węzłów)
  • Instrukcje montażu wiązarów prefabrykowanych dostarczane przez producentów (część dot. łączników i węzłów)
  • Eurokod 5 (ogólnie: połączenia w konstrukcjach drewnianych) – do zrozumienia roli łączników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego