KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 35.
Ile tłucznia kamiennego należy dostarczyć na wykonanie podbudowy o grubości 15 cm nawierzchni jezdni drogi rolniczej o szerokości 5 m i długości 2,5 km, jeżeli współczynnik spulchnienia tego materiału wynosi 1,1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość podbudowy liczymy jako pole jezdni razy grubość: 5 m × 2500 m = 12 500 m2, a następnie 12 500 × 0,15 m = 1875 m3. Ponieważ materiał jest spulchniony, do dostawy przyjmujemy 1875 × 1,1 = 2062,5 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba obliczyć objętość podbudowy wbudowanej (po rozłożeniu w warstwie o zadanej grubości), a dopiero potem przeliczyć ją na ilość kruszywa do dostarczenia z uwzględnieniem współczynnika spulchnienia.

Krok 1: zamiana jednostek
Grubość 15 cm = 0,15 m.
Długość 2,5 km = 2500 m.

Krok 2: pole powierzchni jezdni
Pole S = szerokość × długość = 5 m × 2500 m = 12 500 m2.

Krok 3: objętość warstwy o grubości 0,15 m
Objętość wbudowana V = S × h = 12 500 m2 × 0,15 m = 1875 m3.

Krok 4: współczynnik spulchnienia
Współczynnik 1,1 oznacza, że w stanie luźnym (np. w transporcie) objętość jest większa niż objętość wbudowana. Dlatego ilość do dostarczenia: 1875 × 1,1 = 2062,5 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki równe 1875 m3 lub zbliżone zwykle wynikają z pominięcia współczynnika spulchnienia i podania samej objętości warstwy.
  • Wyniki rzędu 1250–1375 m3 często biorą się z błędnej grubości (np. przyjęcia 10–11 cm zamiast 15 cm) albo z błędnej długości (np. 2,0 km zamiast 2,5 km).

W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze zrobić szybką kontrolę sensowności: 2,5 km × 5 m to duża powierzchnia, więc przy 15 cm grubości objętość musi wyjść w tysiącach m3, a po spulchnieniu jeszcze wzrosnąć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość warstwy liczysz ze wzoru V = S × h, gdzie S to pole powierzchni, a h to grubość w metrach. Najpierw policz pole jezdni: szerokość × długość, a potem pomnóż przez grubość po zamianie cm na m.
Bo szerokość jest podana w metrach i grubość zwykle też przelicza się na metry. Żeby jednostki się zgadzały, długość musi być w tych samych jednostkach. W przeciwnym razie wynik będzie z błędnym rzędem wielkości.
Oznacza, że objętość materiału w stanie luźnym (np. w samochodzie lub na pryzmie) jest większa niż objętość po ułożeniu/uzyskaniu stanu wbudowanego. W praktyce do wyliczonej objętości warstwy stosuje się mnożnik 1,1.
Najczęściej: (1) pominięcie mnożenia przez współczynnik spulchnienia, (2) zła zamiana 15 cm na 0,15 m, (3) zostawienie długości w km, (4) brak kontroli sensowności wyniku (czy skala pasuje do 2,5 km drogi).
W typowym ujęciu logistycznym tak, bo dotyczy przejścia z objętości "wbudowanej" na objętość "luźną" do dostarczenia. Jeśli w zadaniu współczynnik jest > 1, to ilość do dowozu będzie większa niż objętość warstwy.
Zrób oszacowanie: 2,5 km × 5 m to ok. 12,5 tys. m2. Warstwa 0,15 m to ok. 1/6 metra, więc objętość wyjdzie ok. 12,5 tys. / 6 ≈ 2 tys. m3, a po spulchnieniu trochę więcej.
Podziel objętość do dostawy przez pojemność jednego transportu (np. 10 m3 na wywrotkę) i zaokrąglij w górę. W praktyce warto doliczyć rezerwę na straty, rozsyp i nierównomierne zagęszczenie, jeśli zadanie tego nie zabrania.
Stosuje się je na etapie przedmiaru, zamówienia materiałów, planowania harmonogramu dostaw oraz rozliczeń. Dla warstw takich jak podbudowa z kruszywa obliczenia objętości pomagają określić ilość materiału, koszty i logistykę.
Potrzebujesz co najmniej: długości odcinka, szerokości warstwy, grubości warstwy (w metrach) oraz informacji, czy liczysz objętość wbudowaną czy do dostawy. Jeśli do dostawy, potrzebny jest współczynnik spulchnienia.
W praktyce budowlanej grubości warstw (np. podbudowy, podsypki) często zapisuje się w cm, bo to wygodne na budowie. W obliczeniach trzeba jednak przejść na metry, aby spójnie liczyć objętość w m3.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość podbudowy liczymy jako pole jezdni razy grubość: 5 m × 2500 m = 12 500 m2, a następnie 12 500 × 0,15 m = 1875 m3."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z robót drogowych: podbudowy i nawierzchnie (skrypty szkolne/branżowe)
  • Podręczniki z kosztorysowania/przedmiarowania robót budowlanych (dział: roboty ziemne i drogowe)
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczeń materiałowych (pole, objętość, współczynniki technologiczne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego