KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 24.
Ile w przybliżeniu wynosi wartość natężenia prądu przemiennego wskazywanego przez multimetr analogowy na zakresie 0,6 A?
Ilustracja przedstawia tarczę analogowego multimetru, używanego do pomiaru różnych parametrów elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na zakresie 0,6 A (600 mA) wynik odczytu z tarczy trzeba przeliczyć proporcjonalnie.
Wskazówka jest na 12,5 przy skali 0–15 mA~ (dla AC), więc: (12,5/15)·600 mA = 500 mA. Tę samą wartość daje odczyt 25 na skali 0–30: (25/30)·600 mA = 500 mA.

Pełne wyjaśnienie:

W multimetrach analogowych wskazówka wychyla się proporcjonalnie do mierzonej wielkości, ale liczba odczytana ze skali nie zawsze jest wynikiem końcowym. Wynik zależy od ustawionego zakresu oraz od tego, z której skali odczytujesz (DC czy AC).

W tym zadaniu ustawiony jest zakres 0,6 A, czyli 600 mA. Dla prądu przemiennego należy użyć skali oznaczonej symbolem ~ (mA~ / V~), ponieważ w torze pomiarowym AC zwykle pracuje prostownik, a tarcza ma osobną podziałkę dla AC.

Wskazówka znajduje się na:

  • 12,5 na skali 0–15 oznaczonej mA~ (AC),
  • co odpowiada także 25 na skali 0–30 (bo 12,5/15 = 25/30).

Stosujemy przeliczenie proporcjonalne:

wynik = (odczyt / maksimum skali) · zakres

Dla skali 0–15:

(12,5 / 15) · 600 mA = 0,8333… · 600 mA = 500 mA.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 240 mA – typowy skutek błędnego doboru skali lub przyjęcia innego stosunku niż rzeczywiste 12,5/15; często wynika z pośpiesznego liczenia "na oko".
  • 250 mA – częsty błąd polega na wzięciu 12,5 jako połowy skali (co nie jest prawdą) albo na podzieleniu zakresu 0,6 A przez 2 bez analizy położenia wskazówki.
  • 120 mA – zwykle efekt odczytu z niewłaściwej podziałki (np. innej skali) lub pomylenia jednostek i braku przeliczenia do 600 mA.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal czy mierzysz AC (~) czy DC (−), potem wybierz odpowiednią skalę, a dopiero na końcu przelicz odczyt na ustawiony zakres.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustaw zakres dla prądu AC (symbol ~), a potem odczytaj wartość z podziałki oznaczonej mA~ lub A~ (nie z DC). Na końcu przelicz odczyt proporcjonalnie do ustawionego zakresu, bo skala bywa uniwersalna dla kilku zakresów.
Bo tarcza ma podziałki (np. 0–15 lub 0–30), które pokazują położenie wskazówki, a pokrętło zakresów ustala maksymalną wartość. Wynik to proporcja: (odczyt / maksimum skali) · zakres. Bez przeliczenia łatwo pomylić mA z A.
Oznacza skalę przeznaczoną do odczytu prądu przemiennego w miliamperach. Symbol ~ odróżnia ją od skali dla prądu stałego (często oznaczanej znakiem −). Przy zadaniach z AC zawsze sprawdzaj, czy odczyt robisz właśnie z tej skali.
Zamień zakres: 0,6 A = 600 mA. Następnie policz proporcję: (12,5/15)·600 mA. Ułamek 12,5/15 to 0,8333…, więc wynik wynosi około 500 mA. To standardowy sposób przeliczania dla mierników analogowych.
Bo to to samo położenie wskazówki opisane dwiema różnymi podziałkami. Zależność jest liniowa: 12,5/15 = 25/30. Jeśli zakres jest ten sam (0,6 A), to przeliczenie proporcjonalne prowadzi do identycznego wyniku. Kluczowe jest użycie właściwej skali dla AC.
Nie powinno się. Podziałka V-/mA- jest przeznaczona do prądu/napięcia stałego (DC), a w trybie AC układ pomiarowy działa inaczej (z prostownikiem). W zadaniach egzaminacyjnych AC oznacza wybór skali z symbolem ~, inaczej wynik może być błędny.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwej skali (AC vs DC), brak przeliczenia do ustawionego zakresu, pomylenie A z mA oraz zaokrąglanie "na oko" bez proporcji. Pomaga nawyk: najpierw symbol (~/−), potem maksimum skali, na końcu rachunek.
Trzeba dopasować skalę do rodzaju pomiaru i jednostki: dla prądu przemiennego szukasz mA~ lub A~, dla stałego mA- lub A-. Następnie sprawdzasz, czy czytasz skalę 0–15 czy 0–30 (zgodnie z oznaczeniem), i dopiero przeliczasz do wybranego zakresu.
Wynik zależy od ustawionego zakresu i jednostki na przełączniku. Jeśli zakres to 0,6 A, to końcowy wynik naturalnie wyjdzie w amperach, ale często wygodnie przeliczyć na mA (0,6 A = 600 mA). Upewnij się, że interpretujesz odpowiedź w tej samej jednostce co w zadaniu.
Ćwicz na zdjęciach tarcz mierników: wybór trybu AC/DC, rozpoznawanie właściwej podziałki i szybkie liczenie proporcji. Warto zapamiętać wzór: (odczyt/maksimum)·zakres. Dodatkowo ćwicz przeliczenia A↔mA, bo to częste źródło pomyłek na egzaminie.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na zakresie 0,6 A (600 mA) wynik odczytu z tarczy trzeba przeliczyć proporcjonalnie.Wskazówka jest na 12,5 przy skali 0–15 mA~ (dla AC), więc: (12,5/15)·600 mA = 500 mA.

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z metrologii elektrycznej dotyczące mierników analogowych i przeliczania zakresów
  • Instrukcje obsługi analogowych multimetrów (opis skal DC/AC i sposobu odczytu)
  • Zestawy ćwiczeń z odczytu tarczy miernika (różne zakresy i skale)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego