W recepturach technologicznych zapis "cz. w." oznacza części wagowe (udziały masowe w proporcji), a nie litry ani procenty. Aby policzyć, ile wody dodać do przygotowania 10 kg gotowego roztworu, trzeba najpierw ustalić, ile wynosi suma wszystkich części wagowych.
1) Suma części wagowych
Żywica: 100 cz. w.
Mąka żytnia: 30 cz. w.
Woda: 30 cz. w.
Utwardzacz: 10 cz. w.
Razem: 100 + 30 + 30 + 10 = 170 cz. w.
2) Ile waży jedna część wagowa przy 10 kg mieszaniny?
Skoro 170 cz. w. odpowiada 10 kg, to:
1 cz. w. = 10 kg / 170 = 0,0588235 kg
3) Masa wody w 10 kg mieszaniny
Wody jest 30 cz. w., więc:
m(wody) = 30 · 0,0588235 kg = 1,764705… kg
4) Przeliczenie kg wody na litry
W zadaniach egzaminacyjnych standardowo przyjmuje się, że gęstość wody wynosi około 1 kg/l (w temperaturach zbliżonych do pokojowej), więc 1,7647 kg ≈ 1,7647 l. Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku otrzymujemy 1,76 l.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Wartości typu 1,88 l mogą wynikać z błędnego przyjęcia innej sumy części (np. pomylenia lub pominięcia składnika) albo zbyt wczesnego zaokrąglenia.
- Wynik 2,31 l zwykle pojawia się, gdy ktoś dzieli przez niewłaściwą liczbę (zła suma części) lub myli proporcje wody z innym składnikiem.
- Wskazanie 3,00 l jest typowym błędem "na skróty": potraktowaniem "30 cz. w." jako "3 litry" bez przeliczenia na masę całkowitą 10 kg.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) policz sumę cz. w., (2) przemnóż udział składnika przez masę całkowitą. Dopiero na końcu zaokrąglaj.
