KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 13.
Ile wody należy użyć do sporządzenia 10 litrów 1,5% roztworu roboczego środka dezynfekcyjnego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać 10 l roztworu 1,5%, ilość preparatu to 1,5% z 10 000 ml, czyli 150 ml. Ponieważ objętość końcowa ma wynosić 10 000 ml, wodą dopełnia się do tej objętości: 10 000 ml − 150 ml = 9850 ml. Dlatego poprawna jest wartość 9 850 ml.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba obliczyć, ile wody dodać, aby przygotować 10 litrów roztworu roboczego o stężeniu 1,5%. Typowe założenie w takich zadaniach jest takie, że 1,5% oznacza udział objętościowy środka w objętości końcowej roztworu.

Krok 1: zamiana jednostek
10 litrów = 10 000 ml.

Krok 2: obliczenie ilości środka
1,5% z 10 000 ml = 0,015 × 10 000 ml = 150 ml. To jest objętość środka (koncentratu/produktu), jaką należy odmierzyć.

Krok 3: obliczenie ilości wody
Roztwór ma mieć łącznie 10 000 ml, więc wodą trzeba dopełnić do tej objętości:
10 000 ml − 150 ml = 9850 ml.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • Wartości większe niż 10 000 ml oznaczałyby, że sama woda ma większą objętość niż cały roztwór końcowy, co jest sprzeczne z treścią zadania (roztwór ma mieć 10 l łącznie).
  • Wartość 9 950 ml sugeruje użycie tylko 50 ml środka (bo 10 000 − 9950 = 50), co odpowiadałoby stężeniu 0,5%, a nie 1,5%.
  • Wartość 10 150 ml sugeruje "doliczenie" 150 ml środka do 10 000 ml wody, co dałoby łącznie 10 150 ml, czyli przekroczenie wymaganej objętości roztworu.

Wskazówka egzaminacyjna
Zawsze rozdziel dwa pytania: (1) ile środka? (2) ile wody do dopełnienia? Jeśli w treści jest "sporządzić 10 litrów", to 10 litrów jest objętością końcową, a nie objętością samej wody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz objętość środka: 1,5% z 10 000 ml = 150 ml. Następnie wodą dopełnij do objętości końcowej: 10 000 ml − 150 ml = 9850 ml. To rozróżnia ilość preparatu od ilości wody.
Stężenie 1,5% oznacza, że w objętości końcowej roztworu 1,5% stanowi środek (np. preparat dezynfekcyjny), a pozostałą część stanowi rozcieńczalnik (zwykle woda). W zadaniach najczęściej przyjmuje się odniesienie do objętości końcowej.
Jeśli wlejesz 10 l wody i dodasz środek, przekroczysz objętość końcową 10 l, a stężenie nie będzie zgodne z założeniem. Poprawnie odmierza się ilość środka, a następnie dopełnia wodą do wymaganej objętości końcowej.
Najczęściej myli się objętość końcową z objętością wody (pomija się, że środek też zajmuje objętość), miesza się jednostki (l i ml) lub błędnie interpretuje procent jako ilość wody. Pomaga zapis: "środek + woda = objętość końcowa".
Wystarczy pamiętać, że 1 litr to 1000 ml. Dlatego 10 litrów to 10 × 1000 ml = 10 000 ml. Dopiero na tej liczbie najwygodniej liczy się procent i dopełnienie wodą.
To 150 ml, ponieważ 10 litrów to 10 000 ml, a 1,5% to 0,015. Mnożenie 0,015 × 10 000 daje 150. Wynik 15 ml pojawia się zwykle przez błąd rzędu wielkości lub pominięcie przeliczenia litrów na mililitry.
Sprawdź, czy woda jest mniejsza od objętości końcowej, bo część objętości zajmuje środek. Dla 1,5% w 10 000 ml środek to 150 ml, więc wody powinno być 9850 ml. Suma: 9850 + 150 = 10 000 ml.
Roztwory robocze przygotowuje się m.in. do dezynfekcji manualnej, wstępnej dekontaminacji, mycia i dezynfekcji w urządzeniach lub do procesów, które wymagają określonego rozcieńczenia. Zawsze należy kierować się instrukcją producenta preparatu.
Zbyt niskie stężenie może obniżać skuteczność dezynfekcji, a zbyt wysokie zwiększa ryzyko uszkodzeń materiałów, korozji lub niepożądanych pozostałości chemicznych. Dlatego w dekontaminacji kluczowe jest dokładne odmierzanie i dopełnianie do właściwej objętości.
Tak, ale bezpieczniej trzymać się prostego schematu: (1) policz objętość środka jako % z objętości końcowej, (2) odejmij ją od objętości końcowej, aby dostać wodę. "Skróty" bez kontroli jednostek często prowadzą do błędów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby uzyskać 10 l roztworu 1,5%, ilość preparatu to 1,5% z 10 000 ml, czyli 150 ml."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Stężenie procentowe" (definicja i zasady obliczeń), https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL), "Roztwór (chemia)" (pojęcie roztworu i składników), https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r - dostęp 2026-02-28
  • Khan Academy, "Percent concentration / percent solutions" (ogólne zasady obliczeń stężeń procentowych), https://www.khanacademy.org/science/chemistry/chemistry-of-life/percent-composition/a/percent-concentration - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/skompendia z zakresu dezynfekcji i dekontaminacji (działy o przygotowaniu roztworów roboczych).
  • Instrukcje stosowania (IFU) producentów środków dezynfekcyjnych – sekcje o rozcieńczeniach i przygotowaniu roztworów.
  • Materiały dydaktyczne z chemii ogólnej: stężenia procentowe i rozcieńczanie roztworów.

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego