KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 21.
Ile wyniesie cena gastronomiczna netto uroczystego obiadu dla jednej osoby, jeżeli całkowity koszt przygotowania obiadu dla 15 osób wyniósł 240,00 zł i zakład stosuje marżę gastronomiczną w wysokości 150%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz koszt jednostkowy: 240,00 zł ÷ 15 = 16,00 zł na osobę. Marża 150% (jako narzut na koszt) oznacza doliczenie 1,5 × koszt, czyli 16,00 zł + 24,00 zł = 40,00 zł. To jest cena gastronomiczna netto dla 1 osoby.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć cenę gastronomiczną netto dla jednej osoby, trzeba przejść przez dwa kroki: policzyć koszt jednostkowy i zastosować podaną marżę gastronomiczną (w zadaniach szkolnych często rozumianą jako narzut procentowy na koszt).

1) Koszt jednostkowy
Całkowity koszt przygotowania obiadu dla 15 osób to 240,00 zł, więc koszt na 1 osobę wynosi:
240,00 zł ÷ 15 = 16,00 zł.

2) Zastosowanie marży 150%
Marża 150% liczona jako narzut na koszt oznacza, że do kosztu dolicza się 150% tego kosztu. Dla 16,00 zł jest to:
150% × 16,00 zł = 1,5 × 16,00 zł = 24,00 zł.
Cena netto (sprzedaży) na 1 osobę to suma kosztu i narzutu:
16,00 zł + 24,00 zł = 40,00 zł.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • 31,00 zł może wynikać z błędnego policzenia procentu lub z pominięcia części narzutu (np. potraktowania 150% jako 50%).
  • 56,00 zł bywa skutkiem podwójnego doliczenia narzutu albo pomylenia 150% z mnożnikiem 2,5 bez sprawdzenia definicji stosowanej w zadaniu.
  • 75,00 zł sugeruje użycie niewłaściwej podstawy (np. naliczenie procentu od ceny zamiast od kosztu lub wykonanie działań w sposób niezgodny z założeniem narzutu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze ustal, czy procent dotyczy kosztu (narzut) czy ceny sprzedaży (marża w sensie handlowym). W tego typu zadaniach gastronomicznych zwykle chodzi o narzut na koszt, co prowadzi do wyniku 40,00 zł netto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy liczysz, dzieląc koszt całkowity przez liczbę porcji/osób. W tym zadaniu: 240,00 ÷ 15 = 16,00 zł na osobę. To punkt wyjścia do wyliczenia ceny sprzedaży po doliczeniu marży/narzutu.
W wielu zadaniach szkolnych "marża 150%" jest traktowana jak narzut na koszt, czyli doliczasz 150% kosztu własnego. Przykład: koszt 16,00 zł → narzut 24,00 zł → cena netto 40,00 zł.
Najpierw masz koszt na osobę 16,00 zł. Następnie doliczasz 150% tego kosztu (24,00 zł), co daje 16,00 + 24,00 = 40,00 zł. "Netto" oznacza, że nie doliczasz podatku VAT.
Narzut liczysz od kosztu (cena = koszt + narzut). Marża bywa liczona jako część ceny sprzedaży. Mylenie tych pojęć zmienia wzór i wynik, dlatego na egzaminie czytaj uważnie, jak jest to przyjęte w zadaniu.
Tak, jeśli procent jest naliczany liniowo od kosztu. Możesz policzyć narzut od 240,00 zł: 150% × 240,00 = 360,00 zł, cena dla 15 osób = 600,00 zł, a potem 600,00 ÷ 15 = 40,00 zł na osobę.
Taki wynik zwykle pojawia się, gdy ktoś błędnie interpretuje 150% (np. myli z 50%) albo źle liczy procenty. Prawidłowo 150% kosztu 16,00 zł to 24,00 zł, więc cena musi wyjść 40,00 zł.
Cenę netto liczysz bez VAT (często w zadaniach z kalkulacji). Cenę brutto otrzymujesz po doliczeniu VAT do netto. Jeśli w treści jest "netto", nie dodawaj VAT, chyba że zadanie wyraźnie o to prosi.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie 150% jako 150 zł, dodawanie tylko 50%, podstawienie złej podstawy (ceny zamiast kosztu) oraz pomijanie etapu kosztu jednostkowego. Pomaga zapis: cena = koszt × (1 + 1,5).
Sprawdź: liczbę porcji/osób, czy podano koszt całkowity, czy cena ma być netto czy brutto, oraz jak opisano procent (marża/narzut). Dopiero potem dobierz wzór i wykonaj obliczenia w kolejności: koszt jednostkowy → narzut → cena.
Trenuj schemat: (1) koszt jednostkowy, (2) narzut/marża w %, (3) cena netto/brutto, (4) zaokrąglenia. Rozwiązuj krótkie zadania na 10–20 porcji i różne wartości procentów, zapisując każdy krok rachunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw oblicz koszt jednostkowy: 240,00 zł ÷ 15 = 16,00 zł na osobę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Marża" — definicje i sposoby rozumienia pojęcia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Narzut" — pojęcie narzutu procentowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzut - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej (koszt jednostkowy, narzut/marża, cena netto/brutto)
  • ćwiczenia z procentów i przeliczeń w zadaniach ekonomicznych
  • przykładowe karty kalkulacyjne potraw oraz arkusze kalkulacyjne do wyliczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego