KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 34.
Ile wyniesie wydajność efektywna zrywarki Q o parametrach przedstawionych w tabeli, pracującej w caliźnie?
Ilustracja przedstawia tabelę z parametrami dotyczącymi zrywarki, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK GÓRNICTWA
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność efektywna oblicza się ze wzoru Q=(v·t_z·g·i·k_t)/k_sz. Po podstawieniu danych z tabeli: (0,8·0,8·0,4·3·0,9)/1 = 0,6912 m3/s, co po zaokrągleniu daje 0,7 m3/s. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędów rachunkowych lub zaokrągleń.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność efektywna zrywarki Q opisuje, jaką objętość calizny (nienaruszonego, zwartego gruntu/utworu) maszyna jest w stanie urabić w jednostce czasu przy uwzględnieniu parametrów pracy i współczynników eksploatacyjnych.

W zadaniu należy użyć podanego wzoru:

Q = (v · tz · g · i · kt) / ksz

  • v – prędkość ruchu roboczego (m/s),
  • tz – podziałka (odstęp) zębów (m),
  • g – głębokość zrywania (m),
  • i – liczba zębów pracujących jednocześnie (szt.),
  • kt – współczynnik wykorzystania czasu (bezwymiarowy),
  • ksz – współczynnik sposobu zrywania (bezwymiarowy, w mianowniku).

Krok 1. Podstawienie wartości z tabeli
v=0,8; tz=0,8; g=0,4; i=3; kt=0,9; ksz=1.

Krok 2. Obliczenie licznika
0,8·0,8=0,64
0,64·0,4=0,256
0,256·3=0,768
0,768·0,9=0,6912

Krok 3. Podzielenie przez ksz
0,6912 / 1 = 0,6912 m3/s

Krok 4. Zaokrąglenie
0,6912 m3/s ≈ 0,7 m3/s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 0,6 m3/s – typowo pojawia się po zbyt wczesnym lub zbyt agresywnym zaokrągleniu pośrednich wyników (np. 0,256≈0,25) albo po pominięciu jednego z czynników.
  • 0,8 m3/s – często wynika z nieuwzględnienia kt=0,9 (traktowanie pracy jak w 100% czasu) albo z błędnego przyjęcia, że współczynnik w mianowniku "pomnaża" wynik.
  • 0,9 m3/s – zwykle jest skutkiem pomylenia współczynników (np. przyjęcia kt=1) lub błędnego odczytu danych z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach na wydajność zawsze sprawdź, czy współczynniki są w liczniku czy w mianowniku oraz pilnuj jednostek. Współczynnik wykorzystania czasu kt zwykle zmniejsza wynik, bo uwzględnia przestoje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosujesz wzór Q = (v · tz · g · i · kt) / ksz, a następnie podstawiasz wartości odczytane z tabeli. Najpierw licz iloczyn w liczniku, potem dziel przez ksz. Na końcu podaj wynik w m3/s i zaokrągl zgodnie z poleceniem/odpowiedziami.
Caliźna to grunt/utwór nienaruszony, zwarty, przed spulchnieniem. Praca zrywarki w caliźnie oznacza zrywanie materiału "pierwotnego", co wpływa na dobór parametrów pracy i współczynników eksploatacyjnych. W zadaniach egzaminacyjnych jest to kontekst technologiczny dla obliczeń wydajności.
kt uwzględnia, że maszyna nie pracuje roboczo przez 100% czasu (przestoje, nawroty, regulacje). Dlatego jest w liczniku jako współczynnik mniejszy od 1 i zwykle zmniejsza wydajność w stosunku do teoretycznej. Pominięcie kt zawyża wynik.
ksz zależy od sposobu zrywania (np. organizacji przejazdów, kierunku). W tym wzorze jest w mianowniku, więc większa wartość ksz powoduje mniejszą wydajność Q. Typowy błąd to traktowanie go jak czynnika w liczniku i niepoprawne zwiększanie wyniku.
W zadaniu Q jest podane w m3/s. Wynika to z jednostek: v w m/s oraz tz i g w metrach, a i oraz współczynniki są bezwymiarowe. Uważaj, bo w innych zadaniach wydajność bywa w m3/h – wtedy trzeba przeliczać przez 3600.
Stosuj stałą procedurę: (1) przepisz wzór, (2) wypisz dane z jednostkami, (3) policz licznik krokowo, (4) dopiero na końcu dziel przez ksz, (5) zaokrągl dopiero wynik końcowy. Nie zaokrąglaj pośrednio zbyt wcześnie.
Tak. Po podstawieniu danych otrzymuje się wynik około 0,6912 m3/s. Wśród podanych odpowiedzi najbliższe poprawnemu zaokrągleniu (do jednego miejsca po przecinku) jest 0,7 m3/s. W testach wielokrotnego wyboru dopasowujesz wynik do wariantu odpowiedzi.
To parametry "geometryczno-kinematyczne" wpływające na objętość urabianego materiału w czasie: v określa szybkość pracy, tz rozstaw zębów, g głębokość wnikania, a i liczbę zębów jednocześnie zrywających. Razem tworzą podstawę do wyznaczenia strumienia objętości.
Najczęściej podczas planowania robót na przodku: do doboru liczby maszyn, oszacowania czasu wykonania zrywania, porównania wariantów organizacji pracy i oceny wpływu warunków (np. inny sposób zrywania, inne wykorzystanie czasu). To element planowania produkcji i koordynacji z koparkami oraz transportem.
Najczęściej: (1) pomijanie kt lub ksz, (2) mylenie miejsca współczynnika (licznik/mianownik), (3) błędne jednostki (m3/h zamiast m3/s), (4) zbyt wczesne zaokrąglanie, (5) błędny odczyt liczby zębów i.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydajność efektywna oblicza się ze wzoru Q=(v·t_z·g·i·k_t)/k_sz.

Źródła:

  • Opis ilustracji (wzór Q=(v·t_z·g·i·k_t)/k_sz oraz wartości v=0,8; t_z=0,8; g=0,4; i=3; k_t=0,9; k_sz=1) – dane z analizy obrazu w systemie egzaminacyjnym

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: urabianie mechaniczne i maszyny podstawowe w górnictwie odkrywkowym
  • Zestawy zadań rachunkowych z wydajności maszyn (zrywarki, koparki) z rozwiązaniami krok po kroku
  • Instrukcje/DTR producentów zrywarek (część: parametry robocze i współczynniki eksploatacyjne) – do utrwalenia znaczenia symboli

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego