KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
Który rodzaj osprzętu koparki jednonaczyniowej służy do rozbijania brył nadgabarytowych skał zwięzłych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Młot hydrauliczny jest osprzętem koparki przeznaczonym do udarowego kruszenia i rozbijania zwięzłych materiałów, w tym brył nadgabarytowych. Chwytak mechaniczny służy głównie do chwytania i przeładunku, zgarniak do zgarniwania/transportu urobku, a zrywak do zrywania i rozluźniania gruntu lub słabszych warstw.

Pełne wyjaśnienie:

W koparkach jednonaczyniowych dobór osprzętu zależy od rodzaju materiału i operacji, jaką trzeba wykonać. Przy bryłach nadgabarytowych skał zwięzłych problemem jest ich zbyt duży rozmiar w stosunku do możliwości załadunku/transportu oraz wysoka wytrzymałość materiału.

Odpowiedź "Młot hydrauliczny." jest właściwa, ponieważ jest to osprzęt udarowy: energia uderzeń skoncentrowana w grocie pozwala skutecznie kruszyć i rozbijać zwięzłe skały oraz nadgabaryty powstałe np. po urabianiu lub odstrzale.

Pozostałe odpowiedzi opisują narzędzia o innym przeznaczeniu:

  • "Chwytak mechaniczny." służy przede wszystkim do chwytania, przenoszenia i selektywnego przeładunku (np. złomu, kamieni, elementów o nieregularnym kształcie). Nie jest narzędziem udarowym do kruszenia skały zwięzłej.
  • "Zgarniak." jest typowo kojarzony z pracami ziemnymi polegającymi na zgarniwaniu/zgarnianiu i przemieszczaniu materiału; nie jest przeznaczony do rozbijania brył zwięzłych.
  • "Zrywak." wykorzystuje działanie siłowe do zrywania/rozluźniania warstw gruntu lub słabszych skał, ale nie zastępuje młota w zadaniu typowo "kruszącym" nadgabaryty w skałach zwięzłych.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: gdy w treści pojawia się "rozbijanie/kruszenie" i "skała zwięzła", najczęściej chodzi o osprzęt udarowy, czyli młot hydrauliczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bryły nadgabarytowe to zbyt duże fragmenty urobku (np. skały), które utrudniają załadunek, transport lub kruszenie w kolejnych etapach. W praktyce wymagają dodatkowego rozdrobnienia, aby dopasować ich wymiary do łyżki, kruszarki lub środka transportu.
Młot hydrauliczny wykorzystuje układ hydrauliczny maszyny do wytwarzania powtarzalnych uderzeń (pracy udarowej). Energia jest przenoszona na grot/końcówkę roboczą, co umożliwia kruszenie i rozbijanie zwięzłych materiałów oraz likwidację nadgabarytów bez użycia łyżki.
Skały zwięzłe mają wysoką wytrzymałość i często wymagają skoncentrowanej energii w małym obszarze. Osprzęt udarowy dostarcza energię w postaci uderzeń, co ułatwia inicjowanie pęknięć i rozpad bryły, zamiast tylko jej przesuwania lub chwytania.
Zrywak służy głównie do zrywania i rozluźniania warstw gruntu lub słabszych skał, czyli do "odspajania" materiału. Przy typowym zadaniu kruszenia twardych nadgabarytów skuteczniejszy jest młot hydrauliczny, bo działa udarowo i jest przeznaczony do rozbijania brył.
Chwytak mechaniczny umożliwia chwytanie, podnoszenie i przemieszczanie elementów o nieregularnym kształcie (np. kamieni, gruzu, złomu). Jest przydatny w przeładunku i selekcji, ale nie jest narzędziem zaprojektowanym do udarowego kruszenia skał zwięzłych.
Zgarniak wykorzystuje się do zgarniwania, zbierania i przemieszczania materiału na krótszych dystansach oraz do profilowania. To narzędzie "transportowo-ziemne", a nie udarowe, więc nie jest właściwym wyborem do rozbijania zwięzłych nadgabarytów.
Sygnałem są słowa kluczowe: "rozbijanie", "kruszenie", "bryły nadgabarytowe", "skała zwięzła", "twardy materiał". Taki opis wskazuje na potrzebę pracy udarowej. W odpowiedziach zwykle odpowiada temu "młot hydrauliczny".
Nadgabaryty mogą powstawać po urabianiu mechanicznym, po robotach strzałowych (gdy część urobku pozostaje w dużych bryłach) albo podczas ładowania i transportu, gdy duże fragmenty nie uległy rozdrobnieniu. Wtedy potrzebne jest wtórne rozbijanie.
Ryzyka obejmują odrzut odłamków, uszkodzenie osprzętu, niestabilność podłoża i zagrożenie dla osób w strefie pracy. W praktyce kluczowe są: wyznaczenie strefy niebezpiecznej, właściwe ustawienie maszyny oraz dobór końcówki roboczej i parametrów pracy.
Częsty błąd to wybór narzędzia "do przeładunku" (chwytak) lub "do zgarniwania" (zgarniak), bo brzmią ogólnie. Inny błąd to przecenienie zrywaka jako narzędzia do kruszenia. W pytaniach o rozbijanie twardych brył zwykle chodzi o osprzęt udarowy.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że młot hydrauliczny jest osprzętem koparki przeznaczonym do udarowego kruszenia i rozbijania zwięzłych materiałów, w tym brył nadgabarytowych.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne producentów osprzętu koparek (karty katalogowe młotów hydraulicznych i osprzętu specjalistycznego)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu maszyn roboczych i urabiania w górnictwie odkrywkowym
  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące pracy koparką z osprzętem specjalnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego