KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 23.
Ile wynosi całkowita wysokość mostu poddanego pomiarom pionowości metodą trygonometryczną, która powinna być zapisana w miejscu znaku zapytania w przedstawionym fragmencie dziennika pomiarowego?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami wysokości mostu, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość całkowitą mostu wyznacza się z danych z dziennika pomiarowego dla metody trygonometrycznej, łącząc obliczoną różnicę wysokości z wysokościami instrumentu i celu oraz wymaganym zaokrągleniem zapisu w metrach.
Po prawidłowym zestawieniu składników otrzymuje się wynik 19,23 m.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach pionowości metodą trygonometryczną wysokość (lub przyrost wysokości) wyznacza się na podstawie zależności geometrycznych wynikających z obserwacji kąta pionowego oraz informacji o odległości (lub składowej odległości), a następnie poprawnie odnosi do układu wysokości poprzez uwzględnienie wysokości instrumentu i wysokości celu (np. pryzmatu/znacznika). W praktyce dane te są zapisywane w dzienniku pomiarowym, a w miejscu znaku zapytania wpisuje się wynik końcowy w metrach.

Odpowiedź "19,23 m" jest poprawna, ponieważ odpowiada wartości całkowitej wysokości obiektu wyprowadzonej z zapisu w dzienniku: najpierw wyznacza się składową wysokościową (różnicę wysokości) z obserwacji trygonometrycznych, potem uwzględnia się wysokość stanowiska (wysokość instrumentu) oraz wysokość punktu celowania. Istotne jest zachowanie właściwego znaku (czy wartość należy dodać, czy odjąć) oraz zapis z dokładnością zgodną z dziennikiem.

Pozostałe propozycje różnią się o kilka centymetrów, co typowo wynika z błędów rachunkowych:

  • "19,20 m" może wynikać z przedwczesnego zaokrąglania pośredniego wyniku lub pominięcia jednego składnika (np. wysokości celu).
  • "19,17 m" często odpowiada sytuacji, gdy mylnie przyjęto znak różnicy wysokości (np. odjęto zamiast dodać) albo błędnie przeliczono jednostki.
  • "19,26 m" bywa efektem dodania poprawki/parametru, który w danym schemacie dziennika nie powinien być sumowany (np. podwójne uwzględnienie wysokości instrumentu).

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi warto sprawdzić dwie rzeczy: (1) czy wynik ma sens fizyczny (wysokość mostu powinna być dodatnia i zgodna ze skalą danych), (2) czy wszystkie składniki z dziennika zostały użyte dokładnie raz i z właściwym znakiem. Różnice rzędu centymetrów najczęściej oznaczają błąd w zaokrągleniu lub pominięcie HI/HT.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kontrola odchylenia obiektu od pionu z wykorzystaniem obserwacji kątów (zwykle kątów pionowych) i odległości. Na ich podstawie oblicza się różnice wysokości i położenia punktów na obiekcie, a następnie ocenia, czy obiekt jest "w pionie".
Zwykle potrzebujesz wartości obserwacji (kąt pionowy lub zenitalny), informacji o odległości (skośnej lub poziomej), a także wysokości instrumentu i wysokości celu (np. pryzmatu). Bez tych elementów łatwo pominąć składnik i uzyskać wynik różny o kilka centymetrów.
Bo typowe błędy dotyczą detali: znaku różnicy wysokości, zbyt wczesnego zaokrąglenia, pominięcia wysokości instrumentu lub celu albo mylnego przeliczenia jednostek. W pomiarach inżynieryjnych centymetry mają znaczenie, więc dystraktory są celowo "bliskie".
Najpierw ustal, czy punkt celowany jest wyżej czy niżej od osi instrumentu na stanowisku, a potem konsekwentnie stosuj jeden zapis (np. "wysokość punktu = wysokość stanowiska + przyrost − wysokość celu"). Dodatkowo sprawdź sens wyniku: czy wyszedł realistyczny dla obiektu.
W większości zadań egzaminacyjnych tak, bo dziennik pomiarowy zwykle zawiera te wartości jako osobne rubryki. Jeśli je pominiesz lub dodasz nie tam, gdzie trzeba, dostaniesz wynik przesunięty o centymetry lub decymetry. Wyjątkiem są zapisy, gdzie dane są już zredukowane.
Wynik wpisuje się w metrach, z dokładnością wymaganą w zadaniu lub zgodną z formatem dziennika (często do centymetra albo milimetra). Ważne jest też stosowanie polskiego zapisu dziesiętnego (przecinek) oraz spójności zaokrągleń z pozostałymi wartościami.
Najczęściej: (1) pominięcie jednej rubryki (HI lub HT), (2) użycie złej odległości (skośna vs pozioma), (3) błędne zaokrąglanie pośrednich kroków, (4) mechaniczne dodawanie wszystkich liczb "z tabeli" bez sprawdzenia, co one oznaczają.
Gdy punkt jest trudno dostępny albo niwelacja geometryczna jest utrudniona (np. przez przeszkody terenowe, ruch na obiekcie, duże różnice wysokości). Metoda trygonometryczna bywa też używana w kontrolach inżynieryjnych, gdy i tak wykonuje się pomiary tachimetryczne.
Porównaj wynik z typową skalą obiektu i z danymi wejściowymi: jeśli w dzienniku występują wartości rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu metrów, wynik powinien być podobnego rzędu. Dodatkowo kontroluj, czy nie zgubiłeś przecinka lub nie dodałeś/odjąłeś HI/HT podwójnie.
Ćwicz odczyt rubryk dziennika i układanie schematu obliczeń "od danych do wyniku". Dobrą metodą jest przepisywanie danych do krótkiego wzoru kontrolnego i dopiero potem liczenie. Trenuj też zaokrąglenia i kontrolę sensu fizycznego otrzymanej wysokości.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręcznik z geodezji inżynieryjnej (rozdziały: pomiary wysokościowe, pomiary trygonometryczne)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ dotyczące dzienników pomiarowych i obliczeń wysokości
  • Instrukcje obsługi tachimetru/teodolitu (część: pomiary kątów pionowych i obliczenia wysokości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego