W niwelacji geometrycznej z jednego stanowiska instrumentu wykonuje się obserwacje na łatach ustawionych na punktach terenowych. Kluczowe jest rozróżnienie, czym jest odczyt wstecz i jak go zapisywać.
Odczyt wstecz (często zapisywany jako "WS") to odczyt na łacie postawionej na punkcie, od którego "zaczynamy" dane stanowisko (zwykle na reperze o znanej wysokości albo na punkcie przeniesienia wysokości). Jest to odczyt służący do wyznaczenia wysokości osi celowej (wysokości instrumentu w sensie obliczeniowym). Odczyt "w przód" ("WP") wykonuje się na punkcie, na który przenosimy wysokość.
W tym zadaniu należy odczytać wartość wskazaną strzałką jako odczyt wstecz w pierwszym pomiarze niwelacji reperów. Poprawna odpowiedź to 1210, ponieważ odpowiada dokładnie położeniu kreski odczytowej na podziałce łaty przedstawionej na ilustracji i jest zapisana w typowej konwencji (milimetry).
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- 1000 odpowiadałoby pełnemu 1,000 m i jest typowym "zaokrągleniem wzrokowym" do pełnego metra zamiast dokładnego odczytu z podziałki.
- 0210 może wynikać z błędnej interpretacji zapisu z wiodącym zerem lub pomylenia metra z częścią setno-milimetrową; nie odpowiada wskazanemu miejscu odczytu.
- 2000 odpowiadałoby 2,000 m; taki wybór bywa skutkiem pomylenia pola podziałki łaty lub odczytu z niewłaściwego "metra" na łacie.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy pytanie dotyczy odczytu wstecz czy w przód, a dopiero potem przepisuj wartość z łaty. W zapisie trzy- lub czterocyfrowym traktuj wynik jako milimetry, o ile w zadaniu nie podano innej konwencji.
