Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2010



PYTANIE NR 39.
Ile wynosi cena gastronomiczna 1 porcji potrawy jeżeli koszt surowców na 10 porcji wynosi 60 zł, ryczałt na przyprawy 5%, a marża gastronomiczna 150%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt surowców na 1 porcję to 60/10 = 6,00 zł. Ryczałt na przyprawy 5% dolicza się do kosztu: 6,00×1,05 = 6,30 zł. Marża 150% oznacza cenę równą kosztowi powiększonemu o 150%, czyli mnożnik 2,5. 6,30×2,5 = 15,75 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć cenę gastronomiczną 1 porcji, trzeba wykonać kalkulację etapami i pilnować, od jakiej podstawy liczone są procenty.

1) Koszt surowców na porcję
Podano koszt surowców na 10 porcji: 60 zł. Zatem koszt surowców na 1 porcję wynosi: 60 zł ÷ 10 = 6,00 zł.

2) Ryczałt na przyprawy
Ryczałt 5% oznacza, że do kosztu surowców dolicza się 5% tego kosztu. Można to zrobić na dwa równoważne sposoby:
• 6,00×0,05 = 0,30 zł, a następnie 6,00+0,30 = 6,30 zł
• 6,00×1,05 = 6,30 zł
To jest koszt porcji po doliczeniu przypraw.

3) Marża gastronomiczna 150%
Marża 150% w tym typie zadań jest rozumiana jako narzut 150% na koszt, czyli cena ma zawierać koszt + 150% kosztu. Dlatego stosuje się mnożnik: (1 + 1,5) = 2,5, a nie 1,5.

4) Cena gastronomiczna
Cena = 6,30×2,5 = 15,75 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 15,45 zł zwykle wynika z pominięcia ryczałtu 5% albo błędu w rozumieniu/zaokrągleniu procentów.
  • Wyniki 154,50 zł i 157,50 zł są nielogicznie wysokie jak na porcję i najczęściej pochodzą z pomylenia "na 10 porcji" z "na 1 porcję" (brak podziału przez 10) lub z niekontrolowanego użycia procentów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sensowność wyniku. Skoro koszt surowców na porcję to 6 zł, to cena po marży 150% powinna być kilkanaście złotych, a nie ponad 100 zł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć koszt surowców na jedną porcję, gdy podano koszt dla 10 porcji?
Dzielisz koszt całkowity przez liczbę porcji. Jeśli koszt surowców na 10 porcji to 60 zł, to na 1 porcję przypada 60/10 = 6 zł. Ten krok zawsze wykonuje się na początku, bo dalsze procenty (np. ryczałt) liczy się od kosztu jednostkowego.
Co oznacza ryczałt na przyprawy 5% w kalkulacji gastronomicznej?
To uproszczony dodatek kosztowy liczony procentowo od kosztu surowców. Ryczałt 5% oznacza, że do kosztu surowców doliczasz 5% tej kwoty (np. 6 zł × 5% = 0,30 zł). Zwykle uwzględnia przyprawy i drobne dodatki, których nie rozlicza się szczegółowo.
Jak policzyć ryczałt 5% na przyprawy najszybciej?
Najszybciej użyć mnożnika: koszt × 1,05. Przykład: 6,00 zł × 1,05 = 6,30 zł. To to samo co policzenie 5% (0,30 zł) i dodanie do kosztu, ale zwykle jest mniej podatne na pomyłki rachunkowe.
Dlaczego marża gastronomiczna 150% daje mnożnik 2,5, a nie 1,5?
Bo w takich zadaniach marża 150% oznacza, że zysk ma wynosić 150% kosztu, a cena ma zawierać zarówno koszt (100%), jak i zysk (150%). Razem daje to 250% kosztu, czyli mnożnik 1 + 1,5 = 2,5.
Co jest najczęstszym błędem przy obliczaniu ceny gastronomicznej z marżą 150%?
Najczęściej myli się znaczenie procentów i przyjmuje mnożnik 1,5 zamiast 2,5. Drugi typowy błąd to pominięcie ryczałtu (np. 5% na przyprawy) przed naliczeniem marży. Oba błędy zaniżają lub zniekształcają wynik.
Jaką kolejność działań stosować w kalkulacji: ryczałt i marża?
Praktyczna kolejność to: koszt porcji (podział przez liczbę porcji) → dodatki/ryczałty (np. przyprawy) → marża (naliczana od pełnego kosztu porcji). Dzięki temu cena obejmuje wszystkie koszty, a marża liczy się od realnej podstawy.
Czy wynik ponad 100 zł za porcję może być poprawny w takim zadaniu?
Zwykle nie, bo już sam koszt surowców na porcję wynosi 6 zł. Po dodaniu 5% i marży 150% wynik powinien być w okolicach kilkunastu złotych. Wyniki rzędu 154–157 zł najczęściej oznaczają, że ktoś nie podzielił 60 zł przez 10 porcji albo pomylił podstawę procentów.
Jak sprawdzić, czy obliczona cena gastronomiczna ma sens?
Zrób szybki test "rzędu wielkości". Jeśli koszt po ryczałcie to ok. 6,30 zł, a marża 150% daje ok. 2,5×, to cena powinna być ok. 6,3×2,5 ≈ 15–16 zł. Taka kontrola chroni przed pomyłkami typu brak podziału na porcje.
Jak przeliczyć cenę, gdy zmieni się ryczałt na przyprawy (np. z 5% na 10%)?
Podmieniasz tylko mnożnik ryczałtu: zamiast 1,05 używasz 1,10. Schemat pozostaje ten sam: koszt surowców na porcję × (1 + ryczałt) × (1 + marża). To szybka metoda do aktualizacji cennika, gdy rosną koszty dodatków.
Jak przygotować się do zadań z kalkulacji ceny potraw na egzamin kucharza?
Ćwicz trzy elementy: dzielenie kosztu na porcje, procenty (ryczałt/narzut) i interpretację marży. Rozwiązuj zadania na mnożnikach (np. 1,05 i 2,5), a na końcu zawsze rób kontrolę sensowności wyniku. To podnosi skuteczność na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt surowców na 1 porcję to 60/10 = 6,00 zł. Ryczałt na przyprawy 5% dolicza się do kosztu: 6,00×1,05 = 6,30 zł. Marża 150% oznacza cenę równą kosztowi powiększonemu o 150%, czyli mnożnik 2,5."

Źródła:

  • Materiały dydaktyczne i praktyka zawodowa w gastronomii: standardowe podejście do kalkulacji ceny potraw (koszt porcji → ryczałty → marża) - brak jednego publicznego dokumentu referencyjnego.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej dla kształcenia w zawodzie kucharz (dział: kalkulacja ceny potraw)
  • Zestawy zadań z obliczeń procentowych (narzut, marża, ryczałty) w kontekście gastronomii
  • Ćwiczenia z tworzenia kalkulacji recepturowej i karty kalkulacyjnej potraw
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego