KWALIFIKACJA BUD2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 1.
Ile wynosi długość elementów, z których wykonany jest pas górny i słupek kratownicy przedstawionej na rysunku?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny fragmentu kratownicy, który jest częścią egzaminu zawodowego dla ciesli w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długości elementów kratownicy wyznacza się przez odczyt wymiarów z rysunku i obliczenia geometryczne (najczęściej zależności w trójkącie prostokątnym, np. twierdzenie Pitagorasa lub trygonometria). Po poprawnym przypisaniu wymiarów do pasa górnego i słupka otrzymuje się: pas górny 192,0 cm oraz słupek 21,8 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach ciesielskich dotyczących kratownic kluczowe są dwie umiejętności: rozpoznanie elementów (pas górny, słupek) oraz poprawny odczyt danych z rysunku (wymiary, ewentualna skala, opisy i oznaczenia). Dopiero potem wykonuje się obliczenia długości.

Najczęstsza sytuacja na rysunkach kratownic to wyznaczanie długości pręta na podstawie jego rzutów/prostokątnego trójkąta pomocniczego. Wtedy stosuje się:

  • twierdzenie Pitagorasa, gdy znane są przyprostokątne (np. rozpiętość w poziomie i wysokość w pionie),
  • albo zależności trygonometryczne, gdy znany jest bok i kąt nachylenia (np. sin, cos, tg).

W tym pytaniu poprawny wynik to: pas górny 192,0 cm oraz słupek 21,8 cm. Oznacza to, że z rysunku (po właściwym odczycie) wynika dłuższy element stanowiący pas, a krótszy element pionowy jest słupkiem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "192,0 cm i 46,1 cm" – zawyża długość słupka; typowy błąd to pomylenie wysokości całego pola/odcinka z długością pojedynczego słupka lub odczyt wymiaru z innego miejsca kratownicy.
  • "186,0 cm i 21,8 cm" – zaniża długość pasa; często wynika to z użycia długości w rzucie (poziomej) zamiast rzeczywistej długości pręta po skosie.
  • "186,0 cm i 46,1 cm" – łączy dwa powyższe błędy jednocześnie: niewłaściwy odczyt/interpretację zarówno dla pasa, jak i dla słupka.

Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem zaznacz na rysunku, które odcinki są pasem górnym i słupkiem, a następnie sprawdź, czy liczysz rzeczywistą długość elementu, a nie jego rzut. Na końcu porównaj wynik z "logiką konstrukcji": pas zwykle jest dłuższy, a słupek w jednym polu kratownicy krótszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pas górny to zwykle najwyżej położony pręt tworzący górny obrys kratownicy (często element nachylony lub poziomy). Na rysunku identyfikuje się go po położeniu oraz połączeniach z krzyżulcami i słupkami.
Słupek to pionowy element kratownicy łączący pas górny z dolnym (lub z węzłem pośrednim). Występuje w polach kratownicy i przenosi siły osiowe, stabilizując układ prętów.
Najpierw odczytaj wymiary potrzebne do obliczeń (np. rzut poziomy i wysokość). Potem policz długość z geometrii: przy trójkącie prostokątnym użyj twierdzenia Pitagorasa, a przy znanym kącie i boku – funkcji trygonometrycznych.
Ponieważ wydruk może być w innej skali, a powiększenie/zmniejszenie zmienia pomiar. Na egzaminie należy opierać się na wymiarach podanych na rysunku lub danych liczbowych, a nie na przypadkowym pomiarze linijką.
Typowe pomyłki to: branie rzutu zamiast długości rzeczywistej, pomylenie elementów (pas vs słupek), nieuwzględnienie skali oraz odczyt wymiaru z niewłaściwego pola kratownicy. Pomaga zaznaczenie elementu i kontrola wyniku "na logikę".
Porównaj wynik z geometrią: pas górny zwykle jest dłuższy niż pojedynczy słupek i odpowiada długości odcinka obrysu kratownicy między węzłami. Jeśli pas wychodzi krótszy niż jego rzut lub krótszy od elementów pionowych, to sygnał do weryfikacji obliczeń.
Nie zawsze. Pitagoras jest najwygodniejszy, gdy masz trójkąt prostokątny (dwie prostopadłe składowe). Gdy na rysunku podane są kąty, częściej szybciej użyć sinusa lub cosinusa. Wybór metody zależy od danych.
Trygonometrię stosuje się, gdy znany jest kąt nachylenia elementu oraz długość jednego boku (np. wysokość lub rzut). Wtedy łatwo wyznaczyć brakującą długość z relacji sin/cos/tg, bez przekształcania do trójkąta o znanych dwóch przyprostokątnych.
Ćwicz na rysunkach: rozpoznawanie elementów (pas, słupek, krzyżulec), odczyt wymiarów i szybkie rachunki. Warto opanować Pitagorasa i podstawowe funkcje trygonometryczne oraz wyrobić nawyk kontroli: jednostki, skala, właściwe pole kratownicy.
Rzut to projekcja na poziom/pion (często krótsza), a długość rzeczywista to odcinek po skosie między węzłami. Jeśli pręt jest nachylony, jego długość zwykle wynika z geometrii (np. Pitagoras). Na rysunku szukaj też oznaczeń wymiaru wzdłuż elementu.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Długości elementów kratownicy wyznacza się przez odczyt wymiarów z rysunku i obliczenia geometryczne (najczęściej zależności w trójkącie prostokątnym, np. twierdzenie Pitagorasa lub trygonometria)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Twierdzenie Pitagorasa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Twierdzenie_Pitagorasa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Trygonometria" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Trygonometria (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Kratownica" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kratownica (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego budowlanego (działy: wymiarowanie, odczyt rysunków konstrukcyjnych)
  • Materiały z geometrii/trygonometrii: twierdzenie Pitagorasa i zależności w trójkącie prostokątnym
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu wymiarów kratownic i więźb

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego